Dubai Şirket Avukatı Mega Rehber
Dubai Şirket Avukatı ve Hukuki Rehber
Dubai’de şirket kurma fikri ilk bakışta “hızlı ve kolay” görünse de, sahadaki gerçek; şirket modelinin seçimi, lisans/izinler, sözleşme kurgusu, vergi-uyum (corporate tax & VAT), nihayetinde de uyuşmazlıkların önlenmesi ve icrası gibi birçok katmandan oluşan çok disiplinli bir süreçtir. Bu mega rehberi “Dubai şirket avukatı” arayanlar için, özellikle İstanbul ve Marmara Bölgesi merkezli girişimciler/kobiler/yatırımcılar açısından, hem Birleşik Arap Emirlikleri (UAE) tarafını hem de Türkiye tarafındaki hukuki-vergi etkilerini birlikte anlayabileceğiniz şekilde hazırladım.
Ben Avukat Bilal Alyar. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; sektöre/iş modeline/ortaklık yapısına göre uygulanacak mevzuat ve riskler değişebileceği için, karar almadan önce somut dosya üzerinden hukuki analiz yapılmalıdır.
Bu mega rehber kimler için?
Bu rehber, özellikle aşağıdaki profiller için tasarlandı:
- İstanbul ve Marmara Bölgesi’nde olup, Dubai’ye “ticari üs” kurmak isteyen girişimciler ve şirket sahipleri
- E-ticaret, danışmanlık, yazılım, ithalat-ihracat, holding yapılanması gibi alanlarda UAE’de şirket kurup Türkiye ile operasyonu birlikte yürütmek isteyenler
- Şirket kurmuş ama banka hesabı/KYC, UBO bildirimi, sözleşme uyuşmazlıkları, tahkim veya Türkiye’de tanıma-tenfiz gibi başlıklarda yol haritası arayanlar
Dubai şirket avukatı nedir?
“Dubai şirket avukatı” pratikte şunu ifade eder: Dubai/UAE’de şirket kuruluşunu yalnızca “form doldurma” olarak görmeyip, baştan sona risk yönetimi yaklaşımıyla yöneten; şirket modelinizi seçerken ticaret hukuku + vergi + sözleşme + uyum + uyuşmazlık çözümü (mahkeme/tahkim) katmanlarını bir arada planlayan avukat.
Dubai’de şirket kurulumunun temel iki kulvarı vardır: mainland (ana kara) ve free zone (serbest bölge). Dubai’nin resmi portalı, iş kurarken bu iki seçeneği ve farklarını açıkça vurgular.
Hukuki boyut: UAE sistemi, DIFC–DIAC ve Türkiye bağlantısı
Dubai tarafında şirket kurulumunda en kritik ayrımlardan biri, uyuşmazlık çözümü ve sözleşme kurgusu açısından finansal serbest bölgeler ve bunların kurumlarıdır. Özellikle Dubai International Financial Centre gibi finansal serbest bölgeler, kendi hukukî/kurumsal mimarisiyle öne çıkar.
Uyuşmazlık çözümünde iki ana “şerit” sık karşınıza çıkar:
- Mahkeme yargısı (ör. DIFC Courts gibi)
- Tahkim (ör. Dubai International Arbitration Centre)
DIAC’ın 2022 tahkim kuralları 21 Mart 2022 itibarıyla yürürlüğe girmiştir.
Türkiye boyutunda ise iki kritik konu vardır:
(1) Vergisel sonuçlar (tam mükellefiyet, iştirak kazancı, CFC, mahsup, transfer fiyatlandırması)
(2) İcra/uygulama (Dubai’de alınan karar ya da tahkim kararının Türkiye’de etkisi)
Türkiye’de yabancı mahkeme kararlarının tenfizi, 5718 sayılı MÖHUK’ta düzenlenen şartlar çerçevesinde yürür; örneğin tenfiz için karşılıklılık, kamu düzenine aykırılık olmaması ve usulî güvenceler gibi şartlar aranır.
Tahkim tarafında ise New York Convention (1958) temel uluslararası çerçevedir. Birleşmiş Milletler Antlaşmalar Koleksiyonu kayıtlarında Türkiye’nin 1992’de, UAE’nin ise 2006’da Konvansiyon’a taraf olduğu görülür.
Neden avukata ihtiyaç duyulur?
Dubai’de şirket kurarken avukat desteği, çoğu zaman “kuruluş”tan çok daha geniş bir alanda fark yaratır:
- Yanlış şirket modeli seçilirse (free zone/mainland), ticari faaliyetinizi yaygınlaştırma veya sözleşmelerinizi icra etme kabiliyetiniz zayıflayabilir.
- Şirket “kurulur” ama bankacılık/KYC aşamasında kilitlenebilir; burada UBO ve şeffaflık baştan kurgulanmalıdır.
- Vergi optimizasyonu doğru yapılmazsa, Türkiye’de CFC gibi riskler doğabilir; iştirak kazancı istisnası şartları kaçırılabilir.
- Uyuşmazlık çıktığında yetki/hukuk seçimi, tahkim kuralları ve icra stratejisi “sonradan” değil, sözleşme hazırlanırken kurulmalıdır.
Hızlı kontrol listesi
Dubai şirketleşmesi düşünüyorsanız, ilk görüşmeye hazırlık için aşağıdaki kontrol listesini öneririm:
- Faaliyet (ticaret/hizmet/finans/e-ticaret) ve müşterileriniz nerede?
- Gelirlerin Türkiye’ye yansıması nasıl olacak (faturalama, transfer, fon akışı)?
- Ortaklık yapısı (bireysel/kurumsal, ortak sayısı, yatırımcı)
- UBO ve yönetim yapısı (kim “nihai faydalanıcı”?)
- Muhtemel uyuşmazlık senaryoları (müşteri/tedarikçi/ortak) ve icra hedefi (Türkiye mi Dubai mi?)
Dubai’de Şirket Kuruluş Modelleri
Dubai’de şirket kurarken resmi kaynakların da belirttiği üzere temel ayrım mainland ve free zone’dur. Serbest bölgeler özel düzenlenen alanlardır; her birinin kural ve düzenleyici otoritesi bulunur. Mainland ise serbest bölgeler dışındaki alanları ifade eder ve Dubai’de ana kara şirketlerinin kayıt-lisans süreçlerini Dubai Department of Economy & Tourism (DET) yönetir.
Mainland ve Free Zone farkı
Aşağıdaki tablo, pratikte en çok sorulan farkları özetler (her sektörün lisans/izinleri ayrıca değerlendirilmelidir):
Tablo: Free Zone ve Mainland karşılaştırması
| Kriter | Free Zone | Mainland |
|---|---|---|
| Temel mantık | Serbest bölge otoritesinin düzenlediği, çoğunlukla “ihracat, hizmet, hub” odaklı ekosistem | Dubai geneli (free zone dışı). Lisans ve kayıt DET üzerinden |
| Yabancı sahiplik | Pek çok serbest bölgede tam/yüksek yabancı sahiplik mümkün | Çoğu faaliyette %100 yabancı sahiplik mümkün; ancak bazı stratejik faaliyetler kısıtlı olabilir |
| Faaliyet alanı | Bölge içi; “mainland” iş yapma izni/çerçevesi ayrı düzenlenebilir | Dubai içinde daha geniş faaliyet kabiliyeti |
| Lisans/kurumsal süreç | Serbest bölge prosedürlerine göre değişir | Lisans türü ve ek onaylar faaliyete göre değişir |
| Ofis/tesis | Esnek çözümler (bazı lisanslarda sanal ofis vb.) görülebilir | Ofis/tesis gereklilikleri faaliyete göre değişir |
Dubai’nin resmi portalı, ana kara şirket kurulumunda temel adımları “lisans seçimi, legal form, yabancı sahiplik uygunluğu, ek onaylar, belgeler ve kayıt” olarak sıralar.
Free zone modelleri ve örnek bölgeler
Free zone seçimi çoğu zaman “hız” ve “maliyet” kadar, iş modelinizin doğasına ve vergi-uyum tasarımına bağlıdır. UAE Ministry of Economy & Tourism serbest bölgelerin yabancı yatırımcılar açısından 100% yabancı sahiplik, kâr/sermaye transferi, hızlı kurulum gibi avantajlarını özetler.
Dubai özelinde kuruluş işlemlerinde, serbest bölgelerde yaygın hukuki formlar arasında FZE (tek ortaklı) ve FZCO (çok ortaklı) gibi şirket türleri ile “branch” yapılarını görürsünüz.
Sık sorulan üç örnek serbest bölgeyi, “hangi iş için uygun?” çerçevesinde kısa şekilde konumlandırayım:
DMCC
Genellikle ticaret/emtia odaklı ekosistem arayan, “hub” yapılanması planlayan şirketlerin radarındadır. DMCC’nin kendisini Dubai’de küresel ticaret ve iş merkezi olarak konumlandırdığı ve kuruluş tarihçesine ilişkin resmi anlatımı mevcuttur.
DIFC
Finansal ve finans dışı şirketler için “düzenlenmiş ekosistem + güçlü hukuki çerçeve” yaklaşımıyla öne çıkar. DIFC’nin UAE corporate tax rejimi bakımından “qualified free zone” olarak değerlendirilebildiğini ve “qualifying income” için %0 kurumlar vergisi imkanının ilgili kararlara bağlı olarak uygulanabildiğini DIFC’nin kendi açıklamalarında görebilirsiniz.
Jebel Ali Free Zone
Lojistik ve liman bağlantısı arayan şirketlerin sık tercih ettiği yapıdadır. UAE ekonomi otoritesi, Jebel Ali Free Zone’u dünyadaki büyük serbest bölgeler arasında saymakta ve Dubai’nin ticari bağlanırlığı açısından rolünü vurgulamaktadır.
Mainland kuruluş: lisanslar, legal form ve yabancı sahiplik
Dubai’nin resmi kanalında, ana kara lisans türleri arasında endüstriyel, ticari, profesyonel ve e-trader gibi lisans türleri sayılır; ayrıca bazı serbest bölgelerle iş birliği içinde sunulan “dual license” yapısından bahsedilir.
Özellikle yabancı girişimcilerin en sık takıldığı nokta “%100 sahiplik” meselesidir. Dubai resmi portalı, çoğu iş faaliyetinin %100 yabancı sahipliğe izin verdiğini, ancak bazı stratejik sektör ve faaliyetlerde izin verilmediğini; bu hallerde Emirati ortakla çalışma gerekebileceğini belirtir.
UAE otoritesi ayrıca “Commercial Companies Law” çerçevesinde yabancı yatırımcının tam sahipliğinin mümkün olduğunu ve yabancı şirketin şube açmasında “UAE national agent” gerekmeyebileceğini ifade eden bilgilendirme yayınlamıştır.
Şirket türleri: LLC, FZE/FZCO, Branch, Representative, Holding
Kuruluş modelinizi seçerken “legal form” aslında üç şeyi belirler:
(i) ortaklık/yönetim mimarinizi, (ii) lisans/operasyon çerçevenizi, (iii) uyuşmazlık ve icra stratejinizi.
Dubai portalı serbest bölgelerde yaygın formlar olarak FZE (tek hissedar), FZCO (en az iki hissedar) ve branch modelini örnekler.
Tablo: Yaygın şirket türleri ve pratik notlar
| Şirket türü | Tipik kullanım | Kuruluş süresi | Sermaye gereksinimi | Yabancı ortaklık | Ofis gerekliliği |
|---|---|---|---|---|---|
| LLC (mainland) | Geniş pazar erişimi, Dubai içinde faaliyet | Faaliyete/izinlere göre değişken | Faaliyet ve otoriteye göre değişken | Çoğu faaliyette mümkün; bazı faaliyetler kısıtlı olabilir | Sıklıkla faaliyetle bağlantılı |
| FZE (free zone) | Tek ortaklı yapı, hızlı kurulum | Serbest bölge prosedürüne göre değişken | Bölgeye göre değişken | Genellikle mümkün | Esnek seçenekler olabilen bölgeler var |
| FZCO (free zone) | Çok ortaklı yapı | Serbest bölge prosedürüne göre değişken | Bölgeye göre değişken | Genellikle mümkün | Bölgeye göre |
| Branch | Mevcut şirketin uzantısı | Otorite/belge tasdik süreçlerine göre değişken | Genelde ayrı sermaye mantığı farklı işler | Ana şirkete bağlı | Çoğunlukla yer/tesis gerekebilir |
| Representative Office | Sınırlı temsil/marketing | Çok değişken | Değişken | Değişken | Değişken |
| Holding | İştirak yönetimi | Yapı/yer seçimine göre değişken | Değişken | Değişken | Değişken |
Not: Sektör belirtilmediği için lisans/izin gereklilikleri burada “genel” ele alındı. Sektörünüzü (ör. finansal hizmetler, kripto, sağlık, e-ticaret) netleştirdiğinizde lisans/izin matrisini daha keskin oluşturmak mümkün.
Vergi ve Uyum
Dubai şirketleşmesinde 2023 sonrası en kritik paradigma değişimi, UAE’de federal kurumlar vergisinin yürürlüğe girmesidir. Bu nedenle “free zone = vergi yok” genellemesi, artık ancak qualifying income / qualifying free zone person gibi şartlar çerçevesinde, karar ve uygulama setiyle birlikte değerlendirilmelidir.
UAE Corporate Tax: temel çerçeve
UAE Ministry of Finance – United Arab Emirates tarafından yapılan resmi açıklamada, federal kurumlar vergisinin 1 Haziran 2023’te veya sonrasında başlayan mali yıllar için yürürlüğe girdiği; standart kurumlar vergisi oranının %9, küçük işletmeleri desteklemek amacıyla AED 375.000’e kadar %0 oran uygulandığı belirtilir.
Free zone tarafında ise bazı bölgeler, corporate tax mevzuatı kapsamında “qualified free zone” statüsü ve “qualifying income” için %0 oran gibi avantajları, ilgili kararlar çerçevesinde gündeme alabilmektedir. DIFC’nin buna ilişkin açık ifadesi vardır.
Bu noktada bir Dubai şirket avukatı olarak yaklaşımım şudur: Vergi avantajını “slogan” değil, faaliyet, gelir türü, müşteri lokasyonu, substance/uyum ve belge düzeni üzerinden değerlendiririz. Aksi halde avantaj sandığınız yapı, ileride hem UAE hem Türkiye tarafında risk doğurabilir.
UAE VAT: oranlar, eşikler ve 2026 değişiklikleri
UAE’de KDV (VAT), resmi açıklamaya göre 1 Ocak 2018’de uygulanmaya başlamış ve standart oran %5 olarak belirlenmiştir. Aynı sayfada, zorunlu kayıt eşiği olarak AED 375.000, ihtiyari kayıt eşiği olarak AED 187.500 belirtilir.
Federal Tax Authority’nin (FTA) resmi kaynağı da, VAT kayıt eşiklerini ve zorunlu/ihtiyari kayıt mantığını aynı şekilde açıklar.
2026 güncellemesi: UAE Maliye Bakanlığı, Federal Decree-Law No. (16) of 2025 ile VAT mevzuatında bazı hükümleri değiştiren düzenlemenin 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe gireceğini; reverse charge uygulamasında self-invoice yükünün kaldırıldığı ve reverse charge işlemlerine ilişkin destekleyici belgelerin tutulması gerektiğini; ayrıca fazla iade edilebilir verginin talebi için 5 yıllık süre getirildiğini ve bazı hallerde input VAT indiriminin reddedilebileceğini açıklar.
Dubai’de şirket kuran Türk girişimciler açısından pratik sonuç: “fatura/vergisel kayıt/stock–flow” disiplinini baştan kurmak, hem bankacılık KYC’sinde hem de olası denetimlerde işinizi dramatik biçimde kolaylaştırır.
Türkiye perspektifi: tam mükellefiyet, iştirak, CFC ve mahsup
Burada iki ayrı düzlem var:
(1) Gerçek kişi/şirketin Türkiye’deki vergi statüsü
(2) Dubai şirketinden doğan gelirlerin Türkiye’de nasıl ele alınacağı
Tam mükellefiyet (GVK m.3): Gelir Vergisi Kanunu’nda Türkiye’de yerleşmiş gerçek kişilerin, Türkiye içinde ve dışında elde ettiği kazançların tamamı üzerinden vergilendirileceği hükme bağlanır.
Yurt dışı iştirak kazanç istisnası (KVK m.5/1-b): Kurumlar Vergisi Kanunu’nda, yurt dışı iştirakten elde edilen bazı iştirak kazançlarının belirli şartlarla kurumlar vergisinden istisna olabileceği; örneğin en az %10 iştirak, en az 1 yıl elde tutma, belirli vergi yükü ve Türkiye’ye transfer şartları gibi kriterlerin yer aldığı görülür.
CFC (Kontrol edilen yabancı kurum kazancı – KVK m.7): KVK’da, Türkiye’de tam mükellef gerçek kişi/kurumların doğrudan/dolaylı kontrol ettiği yurt dışı iştirakin kazancının, belirli şartlarla Türkiye’de vergilendirilebileceği düzenlenir. Maddede kontrol eşiği (%50 ve üzeri), pasif gelir ağırlığı (%25 ve üzeri gibi) ve vergi yükü/hasılat gibi eşikler yer alır.
Bu nedenle Dubai’de kurduğunuz şirketin; gelir kompozisyonu (faiz, royalty/lisans, kira, temettü gibi pasif gelirler), vergi yükü ve finansal büyüklükleri, Türkiye’de CFC riskinin doğup doğmayacağını etkiler. Ben bu analizi her zaman faaliyet modelinizin “gerçek” akışına göre yaparım; en çok hata, “kağıt üzerindeki plan” ile “fiili para akışı” farklı olduğunda çıkar.
Transfer fiyatlandırması (KVK m.13): İlişkili kişilerle emsallere aykırı fiyat/bedel uygulanması halinde “örtülü kazanç dağıtımı” sayılan risk düzenlenir.
Yabancı vergilerin mahsubu (KVK m.33): Yurt dışında ödenen vergilerin, belirli koşullarla Türkiye’de tarh olunan vergiden indirimi/mahsubu çerçevesi düzenlenir.
Türkiye–UAE ÇVÖA ve yatırım anlaşmaları
Türkiye ile UAE arasındaki ticari altyapı anlaşmalarını özetleyen resmî kaynakta, Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması imza tarihi (29.01.1993) ve Resmî Gazete bilgisi yer alır; ayrıca yatırımların karşılıklı teşviki ve korunmasına ilişkin anlaşmanın bilgileri de listelenir.
UAE Maliye Bakanlığı ise DTAs/BITs ağının amacını; vergilemede çifte yükü azaltmak, yatırımı korumak, sermaye/kar transferini kolaylaştırmak gibi hedefler üzerinden açıklar.
UBO, AML, KYC ve Bankacılık
Dubai şirketleşmesinde son yılların en kritik uyum kalemi, UBO (Ultimate Beneficial Owner / Real Beneficiary) şeffaflığıdır. Bu alan, bankacılık KYC süreçlerinin de omurgasıdır.
UBO yükümlülüğü: kapsam ve eşikler
UAE mevzuat platformunda yer alan Cabinet Resolution No. (109) of 2023, “Real Beneficiary” tanımını ve yükümlülüklerin çerçevesini düzenler.
Bu düzenlemede, real beneficiary’nin tespitinde %25 ve üzeri doğrudan/dolaylı sahiplik veya oy hakkı gibi kontrol kriterleri açıkça yer alır.
Aynı metinde, düzenlemenin kapsamının genel olarak UAE’de lisanslı/kayıtlı tüzel kişilere uygulanacağı; ancak “financial free zones” gibi bazı istisnaların bulunduğu görülür.
UBO kayıtları: süreler ve güncelleme
Cabinet Resolution 109/2023 kapsamında; tüzel kişilerin Real Beneficiary Register tutması, belirli süreler içinde oluşturması ve değişiklikleri belli günler içinde güncellemesi gerektiği düzenlenmiştir (ör. 60 gün içinde oluşturma, değişiklikte 15 gün içinde güncelleme gibi).
Kayıtta tutulması gereken başlıklar arasında; UBO’nun kimlik bilgileri, ikamet/adres, pasaport/ID, UBO olma gerekçesi ve tarihleri sayılır.
Banka hesabı açılışı ve KYC: pratik gerçekler
Resmi “tek bir banka standardı” yoktur; her banka risk iştahına göre KYC setini genişletebilir. Ancak sahada bankaların en çok sorduğu belgeler genellikle şunlardır:
- Lisans ve şirket kayıt belgeleri
- Ortaklık yapısı (MoA/AoA, pay dağılımı)
- UBO kayıtları (Real Beneficiary Register)
- Faaliyet, müşteri profili, sözleşmeler, fatura örnekleri
- Kaynak fon açıklaması (source of funds) / iş planı
Serbest bölgeler bağlamında UAE ekonomi otoritesi; serbest bölgelerde sermaye transferi, döviz çevrilebilirliği, bankacılık sistemi gibi avantajları genel çerçevede sıralar.
Bu bölümde kritik uyarım: “Nominee/agent” gibi yapılar kısa vadede pratik görünse de, UBO şeffaflığı ve AML/KYC pratikleri nedeniyle ileride banka hesaplarında ve ticari ilişkilerde risk doğurabilir. Yapıyı baştan “şeffaf ve savunulabilir” kurmak, çoğu zaman en düşük maliyetli çözümdür.
Sözleşmeler ve Sözleşme Tasarımı
Dubai’de şirket kurmak kadar önemli bir diğer başlık, “doğru sözleşme mimarisi”dir. Sözleşme; vergi, bankacılık, uyuşmazlık ve icra stratejinizin taşıyıcı kolonudur.
Sözleşme özgürlüğü ve sınırları
Türkiye hukukunda sözleşme özgürlüğü ve sınırları, Türk Borçlar Kanunu’nda yer alır: Tarafların sözleşme içeriğini kanunun öngördüğü sınırlar içinde serbestçe belirleyebileceği; emredici hükümlere/ahlaka/kamu düzenine aykırılık gibi hallerde sözleşmenin kesin hükümsüz olabileceği düzenlenir.
Bu prensip, Dubai/UAE bağlantılı sözleşmelerde de “Türk tarafının iç onayı, temsil, yetki ve kamu düzeni” açısından önem taşır: Türkiye’de icra hedeflediğiniz bir sözleşme kurgusunda, TBK ilkelerini göz ardı etmek ileride geçerlilik/uygulanabilirlik sorunları doğurabilir.
Kuruluş belgeleri ve paydaş sözleşmeleri
Dubai’de şirketleşme sürecinde avukatın dokunduğu temel dokümanlar genellikle şunlardır:
- Şirket ana sözleşmesi / kuruluş belgeleri (MoA/AoA)
- Pay sahipleri sözleşmesi (SHA) ve yatırım şartları
- Yönetim/temsil yetkileri (imza sirküleri mantığına denk gelecek yetkilendirmeler)
- UBO ve yönetim yapısına ilişkin iç dokümantasyon
Özellikle çok ortaklı yapılarda, SHA’da şu başlıklar net olmazsa “kuruluş sonrası” uyuşmazlık kaçınılmaz hale gelir:
yatırım yükümlülükleri, pay devri kısıtları, sürükleme/katılma hakları, yönetim kurulu/manager ataması, rekabet yasağı, gizlilik, çıkış stratejisi.
Ticari sözleşmeler: tedarik, hizmet, danışmanlık, e-ticaret
Dubai şirketinizle imzaladığınız sözleşmelerde (ithalat-ihracat, tedarik, distributorship, hizmet/danışmanlık, SaaS vb.) en kritik tasarım noktaları:
- Fatura ve teslim yapısı (KDV/VAT ve gümrük etkileri)
- Ödeme mekanizması, gecikme faizi/ceza şartı
- Sorumluluk sınırları, garanti ve tazminat rejimi
- Uyuşmazlık çözüm yolu (mahkeme mi tahkim mi?)
Hukuk seçimi ve yetki: mahkeme mi tahkim mi?
Eğer uyuşmazlık çözümünde DIFC yapısı seçilecekse, DIFC Courts’un hukuki çerçevesi ve “common law, İngilizce yargılama” gibi özellikleri bizzat DIFC Courts tarafından anlatılır. Ayrıca tarafların yazılı anlaşma ile DIFC Courts yetkisini seçebilmesine ilişkin sistematiğe değinilir.
Tahkim tercih edilecekse DIAC kurallarının “hangi tarihten itibaren uygulanacağı”, “taleplerin hangi kurala tabi olduğu” gibi kritik başlangıç hükümleri önemlidir. DIAC Arbitration Rules 2022’nin yürürlük tarihi DIAC metninde açıkça belirtilmiştir.
Türkiye’de icra hedefi varsa, tahkim kararlarının tanınması/tenfizinde New York Konvansiyonu çerçevesi; mahkeme kararlarında ise MÖHUK çerçevesi birlikte düşünülür.
Örnek madde başlıkları
Aşağıdaki başlıklar, “metin” üretmekten çok, doğru iskeleti kurmak için kontrol listesi gibi düşünülmelidir:
- Uygulanacak hukuk
- Yetkili mahkeme / tahkim şartı (kurum, seat, dil, hakem sayısı)
- Tebligat (adresler, elektronik bildirim)
- İhtiyati tedbir / ihtiyati haciz stratejisi
- Gizlilik ve veri güvenliği
- IP devri/lisansı
- Uyum (AML/KYC, UBO beyanı, yaptırımlar)
Uyuşmazlık Yönetimi ve İcra
Dubai’de şirket kurarken “uyuşmazlık çıkmayacak” varsayımıyla hareket etmek, en pahalı hatadır. Doğru yaklaşım: uyuşmazlık ihtimalini kabul etmek ve en ucuz aşamada (sözleşmede) yönetmektir.
Tahkim: DIAC ve pratik sonuçları
DIAC 2022 kuralları yürürlük tarihi itibarıyla yeni başvuruların kurala tabi olacağını açıkça belirler.
Tahkim seçeneğinin en büyük faydası, özellikle sınır ötesi ticarette “karar alınsa bile icra edilemez” riskini azaltmasıdır. Burada New York Konvansiyonu devreye girer. UN Treaty Collection verileri, Türkiye ve UAE’nin Konvansiyon’a taraf olduğunu gösterdiği için, doğru şartlarla tahkim kararı icrası daha öngörülebilir hale gelebilir.
DIFC Courts ve Dubai mahkemeleri: temel fark
DIFC Courts, DIFC’nin bağımsız hukuki çerçevesi içinde, ticari ve hukuki uyuşmazlıklarda İngilizce/common law tabanlı bir yargı hattı olarak tanımlanır ve DIFC dışı uyuşmazlıklarda da tarafların yazılı olarak yetkiyi seçmesi halinde kapsamın genişleyebileceğine değinilir.
Buradaki seçim, “hangi mahkeme daha iyi?” değil; hangi uyuşmazlıkta hangi araç daha hızlı ve icra kabiliyeti yüksek sorusunun cevabıdır.
Türkiye’de tanıma-tenfiz: yabancı mahkeme kararları
Türkiye’de yabancı mahkeme kararlarının tenfizinde temel çerçeve MÖHUK’tur. Tenfiz kararının verilmesi, karşılıklılık ve kamu düzeni gibi şartlara bağlıdır; ayrıca usulüne uygun tebligat/temsil gibi güvenceler aranır.
Görevli mahkemeler ve yetki noktaları da MÖHUK’ta düzenlenmiştir. Pratikte bu süreç; doğru belge seti (kesinleşme şerhi, onaylı örnek, tercüme vb.) ve stratejik dava kurgusu gerektirir.
Ceza hukuku boyutu: dolandırıcılık, sahtecilik, rutin “ticari ihtilaf” ayrımı
Dubai bağlantılı ilişkilerde bazı uyuşmazlıklar, salt sözleşmesel olmaktan çıkıp ceza hukuku boyutuna evrilebilir (ör. sahte evrak, dolandırıcılık iddiaları).
Türkiye’de şikâyet/ihbarın yapılacağı merciler, Ceza Muhakemesi Kanunu m.158’de düzenlenir. Şikâyetin savcılığa veya kolluğa yapılabileceği; ayrıca yurt dışında işlenip ülkede takibi gereken suçlar için elçilik ve konsolosluklara da ihbar/şikâyet yapılabileceği hükme bağlanır.
Burada kritik olan; “ceza şikâyeti mi, alacak davası mı, tahkim mi?” kararını delil seti, yetki ve icra hedefiyle birlikte doğru koymaktır.
Kuruluş ve Operasyon için Adım Adım Yol Haritası
Aşağıdaki yol haritası, sektör belirtilmediği için “genel çerçeve”dir. Sektör netleştiğinde lisans/kurum onayları ve süre/maliyetler daha hassas planlanır.
Hazırlık
- Faaliyet ve gelir modeli: hizmet mi ticaret mi? Müşteri nerede, teslim nerede?
- Mainland mi Free zone mu? (pazar erişimi, lisans, müşteri profili)
- Vergi-uyum ön analizi: UAE Corporate Tax ve VAT yükümlülükleri; Türkiye’de CFC/iştirak/mahsup senaryosu
- UBO ve yönetim şeması: %25+ eşiği, kayıt ve güncelleme disiplini
Kuruluş: mainland akışı
Dubai’nin resmi portalı, mainland şirket kuruluş adımlarını; lisans seçimi, legal form, yabancı sahiplik uygunluğu, ek onaylar, belgeler ve kayıt süreci olarak özetler.
Dikkat edilmesi gereken bazı pratik notlar:
- Yabancı sahiplik: çoğu faaliyette %100 mümkün, bazı stratejik faaliyetlerde kısıt olabilir.
- Ek onaylar: bazı faaliyetler için ilgili kurum onayı gerekir.
- Yabancı belgeler: Dubai portalı, yabancı belgelerin tasdiki ve Arapça tercüme/tasdik süreçlerine ilişkin gereklilikleri açıkça belirtir.
Kuruluş: free zone akışı
Dubai portalı serbest bölgeler için adım adım yaklaşımı; serbest bölge seçimi, şirket yapısı seçimi, maliyetlerin gereksinimlere göre değişmesi ve sürecin çoğunlukla çevrim içi yürütülebilmesi olarak açıklar.
UAE ekonomi otoritesi ise serbest bölgelerde kuruluşun genel adımlarını; faaliyet türü, legal form, ticaret unvanı, ofis/tesis seçimi, onaylar ve kayıt olarak detaylandırır.
Operasyon: süreklilik gerektiren uyum kalemleri
- UBO kayıtlarının süre içinde oluşturulması ve değişikliklerde güncellenmesi
- VAT kayıt eşiği ve beyan/ödeme disiplininin kurulması
- 2026 VAT değişikliklerine uygun belge düzeni (reverse charge belgeleri, 5 yıllık iade talebi süresi vb.)
Çıkış stratejileri: hisse devri, satış, likidasyon
Dubai şirketinizi satmayı, ortak almayı veya tasfiye etmeyi en baştan düşünmek gerekir. Sebebi basit: pay devri, vergi, banka hesabı ve sözleşmeler bu karardan doğrudan etkilenir. Türkiye tarafında iştirak kazancı istisnası gibi analizler de “çıkış” anında tekrar önem kazanır.
Kuruluş akış şeması
Aşağıdaki şema, Word’e kolayca alınabilecek “metin akışı”dır:
- Hazırlık → faaliyet & müşteri analizi → model seçimi (mainland/free zone) → vergi & uyum ön analizi
- Kuruluş → lisans/ünvan → legal form → belge tasdikleri → kayıt & lisans
- Uyum → UBO kayıtları → VAT kaydı (gerekiyorsa) → muhasebe & raporlama
- Operasyon → sözleşme yönetimi → KYC/banka → beyan & yenilemeler
- Çıkış → pay devri/satış/tasfiye → vergi ve icra etkileri
Görsel üretim (Lucidchart/Canva) için öneri:
Canva’da “Flowchart” şablonu seçin → 5 adet yatay kutu (Hazırlık/Kuruluş/Uyum/Operasyon/Çıkış) → aralara oklar → her kutunun altına 3–5 mikro adım ekleyin.
Ücretlendirme, SSS ve Sonuç
Avukatlık hizmet kalemleri
Dubai şirket avukatı hizmeti çoğu dosyada şu kalemlerden oluşur:
- Kuruluş modeli seçimi ve risk analizi (Türkiye–UAE birlikte)
- Kuruluş belgeleri ve ortaklık mimarisi
- UBO uyum dokümantasyonu
- Sözleşme paketi (SHA, hizmet/tedarik, IP, gizlilik, tahkim/mahkeme)
- Uyuşmazlık stratejisi ve Türkiye’de tenfiz/tanıma planı
Ücretlendirme modelleri ve AAÜT referansı
Türkiye’de avukatlık ücretlendirmesinde uygulamada farklı modeller bulunur (sabit ücret, saatlik, proje bazlı, başarı primi gibi). Bunun yanında, Türkiye Barolar Birliği tarafından yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) her yıl Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girer; bu tarife “asgari” çıtayı belirler.
Dubai tarafındaki yerel maliyetler (lisans, ofis, vize, danışmanlık vs.) faaliyet ve bölgeye göre ciddi değişkenlik gösterir; Dubai’nin resmi portalı da set-up maliyetlerinin ofis ve vize ihtiyacına göre değiştiğini vurgular.
SSS
Dubai şirket avukatı ne yapar?
Şirket modelini seçmekten başlayarak kuruluş belgeleri, sözleşmeler, UBO uyumu, vergi-kayıt planı ve uyuşmazlık çözüm stratejisini bütünleşik yönetir.
Dubai’de şirket kurmak için mainland mı free zone mu seçmeliyim?
Faaliyet türünüz, müşterinizin lokasyonu ve pazara erişim ihtiyacınız belirleyicidir. Dubai resmi portalı bu iki seçeneği temel ayrım olarak koyar.
Dubai’de %100 yabancı ortaklık her faaliyette mümkün mü?
Dubai portalı “çoğu faaliyette mümkün” der; ancak bazı stratejik faaliyetlerde kısıt olabileceğini belirtir.
Free zone şirketiyle mainland’de iş yapabilir miyim?
Bazı modellerde “dual license” gibi çözümlerle, belirli serbest bölgelerle iş birliği içinde mainland’de varlık göstermek mümkün olabilmektedir.
Dubai’de şirket kurmak ne kadar sürer?
Faaliyet, lisans türü, ek onaylar ve belge tasdik süreçlerine göre değişir. Dubai portalı ve UAE ekonomi otoritesi adımları sıralar; süre “dosyaya” göre planlanır.
UAE kurumlar vergisi ne zaman başladı?
MoF açıklamasına göre, 1 Haziran 2023’te veya sonrasında başlayan mali yıllar için yürürlüğe girmiştir.
UAE kurumlar vergisi oranı nedir?
MoF açıklamasında standart oran %9; AED 375.000’e kadar ise %0 olarak belirtilir.
Free zone’da kurumlar vergisi hiç yok mu?
Bazı serbest bölgeler “qualified free zone” statüsü ve “qualifying income” için %0 oran imkânını, ilgili kararlar çerçevesinde duyurur. Örneğin DIFC bunu “corporate tax law kapsamında qualified free zone” yaklaşımıyla açıklar.
UAE KDV (VAT) oranı nedir?
MoF’e göre VAT 1 Ocak 2018’de %5 standart oranla yürürlüğe girmiştir.
VAT kaydı için eşikler nelerdir?
MoF ve FTA, zorunlu eşik AED 375.000; ihtiyari eşik AED 187.500 olarak açıklar.
2026’da VAT tarafında ne değişti?
MoF duyurusuna göre 1 Ocak 2026 itibarıyla reverse charge mekanizmasında self-invoice yükü kaldırılmış; 5 yıllık iade talep süresi getirilmiş; bazı hallerde input tax indirimi reddedilebilecek düzenlemeler yapılmıştır.
Türkiye’de Dubai şirketim nedeniyle vergi öder miyim?
Bu, Türkiye’deki vergi statünüz ve Dubai şirketinizin gelir yapısına bağlıdır. Türkiye’de yerleşik gerçek kişiler için tam mükellefiyet prensibi geçerlidir. Ayrıca kurumlar açısından iştirak istisnası şartları veya CFC riski gündeme gelebilir.
Dubai’deki karar veya tahkim kararı Türkiye’de icra edilir mi?
Mahkeme kararlarında MÖHUK çerçevesinde tanıma-tenfiz şartları; tahkim kararlarında ise New York Konvansiyonu çerçevesi önemlidir. Türkiye ve UAE’nin Konvansiyon’a taraflığı UN kayıtlarında yer alır.
Dubai bağlantılı dolandırıcılık iddiasında Türkiye’de nereye şikâyet edilir?
CMK m.158’e göre ihbar/şikâyet savcılığa veya kolluğa yapılabilir; yurt dışında işlenip ülkede takibi gereken suçlar için elçilik/konsolosluklara da başvuru mümkündür.
SEO meta açıklama ve URL önerisi
Görsel önerileri
Aşağıdaki görseller, telif ve güvenilirlik açısından “resmî kaynak / resmî kurum sayfaları” veya telifsiz stok üzerinden seçilmelidir:
- Dubai skyline – Alt text: “Dubai iş merkezi silüeti ve şirketleşme ekosistemi” (Resmî şehir portalı / telifsiz stok)
- DIFC bölgesi / Gate binası – Alt text: “DIFC finansal serbest bölge ve hukuk ekosistemi” (DIFC/DIFC Courts resmî sayfaları)
- DIAC logo / tahkim temalı görsel – Alt text: “DIAC tahkim kuralları ve uyuşmazlık çözümü” (DIAC resmî kaynakları)
- Free zone vs mainland şema görseli – Alt text: “Dubai’de mainland ve free zone karşılaştırması” (kendi infografiğiniz)
- UBO/uyum temalı checklist – Alt text: “UBO kayıt süreci ve şeffaflık yükümlülükleri” (kendi infografiğiniz)
Sonuç ve güçlü CTA
Dubai’de şirket kurmak; doğru kurgulanırsa yatırım ve büyüme için güçlü bir araç, yanlış kurgulanırsa bankacılık/uyum/vergisel riskler nedeniyle uzun süre “kilitli” kalan bir yapı olabilir. Ben Avukat Bilal Alyar olarak yaklaşımımı, kuruluş + sözleşme + vergi/uyum + uyuşmazlık/ icra bütünlüğüyle kuruyorum: Çünkü şirket, “kurulduğu gün” değil, ilk uyuşmazlıkta ve ilk banka incelemesinde test edilir.
İstanbul ve Marmara Bölgesi başta olmak üzere Türkiye genelinden hizmet veriyorum. İlk değerlendirme için sitenin ana sayfası ve iletişim sayfası üzerinden randevu oluşturabilirsiniz:
Dubai partner ofisimizle ıkça sorulan sorular , Şirket kuruluşu hakkında bilgi bülteni. , neden birleşik arap emirliklerinde şirket , birleşik arap emirliklerinde şirket kurmalıyı konularında çözümler üretiyoruz.

