Kadıköy Boşanma Avukatı - Av. Bilal ALYAR @2025

Kadıköy Boşanma Avukatı Nedir?

Kadıköy boşanma avukatı, İstanbul’un Kadıköy ilçesinde faaliyet gösteren ve özellikle boşanma davaları ile aile hukuku alanında uzmanlaşmış avukata verilen isimdir. Halk arasında “boşanma avukatı” tabiri, evliliğin sona erdirilmesi sürecinde müvekkillerine hukuki destek sağlayan, bu alanda tecrübeli avukatlar için kullanılmaktadır. Boşanma süreci, sadece duygusal açıdan değil hukuki açıdan da karmaşık bir süreçtir. Bu nedenle Kadıköy’de boşanma davası açacak kişilerin, yerel mevzuata ve uygulamalara hakim, tecrübeli bir boşanma avukatından destek alması çok önemlidir.

Kadıköy, İstanbul’un nüfus yoğunluğu yüksek ve adli işlemlerin sıkça görüldüğü bir ilçesidir. Bu bölgede uzun yıllardır hizmet veren Avukat Bilal Alyar gibi deneyimli boşanma avukatları, müvekkillerinin haklarını en iyi şekilde korumayı ve boşanma sürecini olabildiğince sorunsuz atlatmalarını amaçlar. Kadıköy boşanma avukatı, anlaşmalı boşanma veya çekişmeli boşanma gibi farklı dava türlerinde, müvekkilin menfaatine uygun stratejiler geliştirir. Boşanma davalarının her aşamasında – dava dilekçesinin hazırlanmasından mahkeme sürecine, delillerin toplanmasından kararın icrasına kadar – uzman bir avukatın rehberliği, sürecin doğru ve etkin yönetilmesini sağlar.

Kısaca, Kadıköy boşanma avukatı, evlilik birliğinin sona erdirilmesi sürecinde hukuki bilgi ve deneyimiyle yanınızda olan, haklarınızın korunmasına yardımcı olan profesyoneldir. Yerel mahkemelerin işleyişini ve İstanbul Anadolu Adliyesi uygulamalarını iyi bilen bir avukat, Kadıköy’deki boşanma davalarında size önemli bir avantaj sağlayacaktır. Böylece boşanmanın nüfus kaydına işlenmesi, velayet, mal paylaşımı, nafaka ve tazminat gibi konularda hak kaybına uğramadan, yasal süreci en kısa sürede tamamlamanız mümkün olacaktır.

Boşanma Davası: Tanımı ve Hukuki Çerçevesi

Boşanma davası, evli olan iki kişinin evlilik birliğini hukuken sona erdirmek amacıyla mahkemeye başvurarak açtıkları davadır. Türk Medeni Kanunu’na göre boşanma, ancak kanunda öngörülen belirli sebeplere dayanılarak ve mahkeme kararıyla mümkündürnormkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr. Yani eşler kendi aralarında anlaşıp evliliği tek taraflı sona erdiremez; mutlaka yetkili mahkemece boşanma kararı verilmelidir. Boşanma kararı, mahkeme hükmünün kesinleşmesiyle birlikte nüfus kayıtlarına tescil edilir ve hukuki olarak evlilik sona ermiş olur.

Türk Medeni Kanunu (TMK) maddi hukuk bakımından boşanmanın şartlarını ve sonuçlarını düzenlerken, 4721 sayılı TMK m.161-166 arasında boşanma sebepleri tek tek sayılmıştırnormkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr. Yine TMK m.184 ise boşanma yargılamasına dair usul hükümlerini içerir. Bu hükümlere göre, hakim boşanma davasının dayandığı olgular hakkında vicdani kanaat getirmedikçe boşanma kararı veremez ve tarafların boşanma sebebiyle ilgili her türlü ikrarı (kabulü) hakimi bağlamaznormkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr. Yani hakim, taraflar anlaştı dese bile, sunulan deliller ve duruma göre evliliğin gerçekten sarsılıp sarsılmadığını takdir eder; gerektiğinde duruşmaları gizli yapabilirnormkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr. Bu hükümler, boşanma yargılamasının özel niteliğini gösterir.

Boşanma davası, aile mahkemelerinin görev alanına girer. Aile Mahkemesi bulunan yerlerde dava doğrudan bu mahkemede açılır; eğer o il/ilçede aile mahkemesi yoksa, Asliye Hukuk Mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla davaya bakar. Boşanma davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı ay birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168). Örneğin Kadıköy’de ikamet eden bir eş, boşanma davasını İstanbul Anadolu Adliyesi’ndeki ilgili Aile Mahkemesi’nde açabilir. Yetki kuralı doğru uygulanmazsa, karşı taraf itiraz ettiğinde dava yetkisizlik yüzünden uzayabilir veya reddedilebilir. Bu nedenle Kadıköy boşanma avukatı, davayı doğru yerde ve usule uygun şekilde açarak sürecin hızlı ilerlemesine katkı sağlayacaktır.

Anlaşmalı Boşanma Davası

Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanmanın tüm şartlarında uzlaşarak birlikte mahkemeye başvurup evlilik birliğini hızlı bir şekilde sona erdirmeleridir. Türk Medeni Kanunu m.166/3 anlaşmalı boşanmanın şartlarını açıkça düzenlemiştir: Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır; eşler birlikte başvurmalı veya biri dava açtığında diğeri bunu kabul etmelidir; hakimin bizzat tarafları dinleyerek, onların kendi özgür iradeleriyle boşanmak istediklerine kanaat getirmesi ve ayrıca boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumuna dair yaptıkları anlaşmayı uygun bulması gereklidirnormkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr.

Hakim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önüne alarak bu anlaşmada gerek görürse değişiklik yapabilir; yapılan değişiklikler taraflarca da kabul edilirse boşanmaya hükmolunurnormkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr. Bu koşullar sağlandığında, anlaşmalı boşanma davası genellikle tek celsede karara çıkar ve süreç çok daha kısa sürer.

Kadıköy gibi büyük bir ilçede anlaşmalı boşanma davaları oldukça sık görülmektedir. Eşler, evliliklerinin en az bir yılını doldurmuş ise ve boşanma konusunda mutabıksa, bir boşanma protokolü hazırlayarak mahkemeye sunarlar. Bu protokol, nafaka, tazminat, velayet ve mal paylaşımı gibi konulardaki anlaşma şartlarını içerir. Örneğin, eşler protokolde müşterek çocukların velayetinin kimde kalacağını, diğer eşin ne kadar iştirak nafakası (çocuk nafakası) ödeyeceğini, eşlerden birinin diğerine yoksulluk nafakası ödeyip ödemeyeceğini, maddi-manevi tazminat talebi olup olmadığını ve ev eşyaları ile birikmiş malların paylaşımını ayrıntılı olarak belirtirler.

Hakim, anlaşmalı boşanma duruşmasında her iki eşi de bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığını teyit eder. Ayrıca sunulan protokolü çocukların menfaatine ve hukuka uygunluk yönünden inceler. Şartlarda bir eksiklik yoksa aynı duruşmada boşanma kararı verilir.

Anlaşmalı boşanma davası Kadıköy’de genellikle birkaç hafta ile birkaç ay arasında sonuçlanabilmektedir. Dava dilekçesinin verilmesi, duruşma gününün alınması ve tarafların hakime beyanı derken süreç oldukça hızlı ilerler. Hatta bazen dilekçeler usulüne uygun hazırlandığında ve yoğunluk yoksa, ilk duruşmada karar çıkıp taraflar yaklaşık bir ay içinde boşanmış olabilir. Bu, çekişmeli davalara kıyasla çok kısa bir süredir.

Elbette her mahkemenin iş yüküne göre duruşma günü değişebilir; ancak anlaşmalı boşanma, evrakların tam ve doğru hazırlanması halinde minimum stres ve süreyle sonuçlanan bir yoldur. Kadıköy boşanma avukatı, protokolün hazırlanması ve davanın takibi aşamalarında müvekkillerine yol göstererek, hak kaybı olmaksızın en hızlı şekilde sonuca ulaşmalarını sağlar. Özellikle Kadıköy’de anlaşmalı boşanma tecrübesi olan bir avukat, mahkemelerin beklentilerine hakim olduğundan protokolde dikkat edilmesi gereken hususları bilir (örneğin, çocukların velayeti ve nafaka miktarları konusunda hakimin onaylayabileceği makul düzenlemeler yapmak gibi).

Anlaşmalı boşanma için en kritik şart evliliğin bir yılını doldurmuş olmasıdır. Eğer evlilik henüz bir yıl sürmemişse, kanunen anlaşmalı olarak boşanmak mümkün değildir. Bu durumda eşler anlaşmış bile olsalar çekişmeli boşanma şeklinde dava açmaları gerekir. Alternatif olarak, bir yılın dolmasını bekleyip sonra anlaşmalı olarak başvurabilirler. Uygulamada bir yıl dolmadan dava açan bazı çiftler, duruşma gününü birinci yılın sonrasına verdirterek fiilen anlaşmalı boşanma yoluna gitmeye çalışsa da, bu durum usulen doğru değildir. Kanun koyucu, evlilik bir yıl sürmeden hemen boşanma yoluna gidilmesini engellemek adına bu süre şartını getirmiştirnormkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr.

Sonuç olarak, anlaşmalı boşanma yolu, Kadıköy gibi büyük bir şehir ortamında dahi çiftlerin medeni şekilde ayrılmasına olanak tanıyan, hızlı ve nispeten ekonomik bir yöntemdir. Eşler tüm konularda uzlaşabilirse, özellikle de deneyimli bir Kadıköy boşanma avukatı yardımıyla prosedürü doğru işletirse, kısa sürede yeni bir hayata başlayabilirler.

Çekişmeli Boşanma Davası

Eğer eşler boşanma ve sonuçları konusunda anlaşma sağlayamıyorsa, bu durumda çekişmeli boşanma davası gündeme gelir. Çekişmeli boşanma, davayı açan eşin kanunda belirtilen boşanma sebeplerine dayanarak eşine karşı açtığı ve karşı tarafın genellikle iddiaları kabul etmediği, uyuşmazlığın bulunduğu dava türüdür. Bu tür davalarda mahkeme, boşanma sebebinin ispatlanmasını, kusur durumunu, çocukların velayeti, nafaka, tazminat gibi konularda tarafların taleplerini ve delillerini değerlendirerek bir karara varır.

Türk Medeni Kanunu’nda boşanma sebepleri, özel ve genel sebepler olarak ikiye ayrılır (aşağıda ayrıntılı incelenecektir). Eşlerden biri bu boşanma nedenlerinden birine dayanarak dava açar. Çekişmeli boşanma sürecinde davacı eş, iddia ettiği boşanma sebebini ispat etmek zorundadır. Örneğin, zina nedeniyle boşanma davası açan bir kişi, eşinin zina yaptığını güçlü delillerle kanıtlamalıdır. Keza, evlilik birliğinin temelinden sarsılması (şiddetli geçimsizlik) sebebine dayanılıyorsa, evlilikte yaşanan ciddi geçimsizliği, karşılıklı uyumsuzluğu gösteren olayları mahkemeye sunmak gerekecektir. Bu süreçte tanık beyanları, varsa fotoğraf, mesaj, e-posta gibi dijital deliller, resmi kurum kayıtları (örn. polis tutanakları, mahkeme kararları) gibi her türlü delil önem kazanır.

Çekişmeli boşanma davaları anlaşmalı boşanmaya göre çok daha uzun sürer. Zira taraflar arasında uyuşmazlık olduğundan, mahkeme delil toplar, tanıkları dinler, gerektiğinde bilirkişi incelemeleri yapar. Kadıköy’de çekişmeli boşanma davaları genellikle İstanbul Anadolu Adliyesi’nde aile mahkemelerinde görülür ve yoğunluk nedeniyle ilk duruşma tarihinin alınması bile birkaç ayı bulabilir. Dava sürecinde, önce dilekçeler teatisi aşaması tamamlanır (davacı dilekçesi, davalı cevap dilekçesi, davacı cevaba cevap ve davalının ikinci cevap dilekçesi).

Ardından mahkeme bir ön inceleme duruşması yapar; bu duruşmada tarafların uzlaşıp uzlaşamayacağı sorulur, anlaşma ihtimali yoksa çekişmeli yargılamaya geçilir ve tahkikat başlar. Deliller toplanır, tanıklar sırayla dinlenir. Eğer çocukların durumu veya psikolojisi ile ilgili bir inceleme gerekirse sosyal hizmet uzmanlarından rapor istenebilir. Tüm bu işlemler birkaç duruşma gerektirebilir ve dava, şartlara göre 6 ay ile 2 yıl veya daha uzun sürede sonuçlanabilir.

Çekişmeli boşanma davalarında hakim, kusur durumunu ve talepleri birlikte değerlendirir. Örneğin, her iki taraf da boşanmak istiyor ancak nafaka veya tazminat konusunda anlaşamıyorsa, hakim önce boşanma kararı verip ardından kusur oranlarına göre tazminat ve nafaka yükümlülüklerine hükmedecektir. Eğer davalı taraf boşanmak istemiyorsa ve davacının iddialarının yetersiz olduğunu düşünüyorsa, davasının reddini sağlamaya çalışabilir. Ancak kanunumuz, evlilik birliği temelinden sarsılmışsa – yani ortak hayatı sürdürmeleri eşlerden beklenmeyecek derecede bozulmuşsa – tek taraf istemese bile boşanmaya imkân tanımaktadırnormkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr.

Hatta TMK m.166/2’ye göre, davacı daha ağır kusurlu ise davalı boşanmaya itiraz edebilir; ama bu itiraz hakkın kötüye kullanılması niteliğinde ise ve evliliğin devamında davalı ve çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa, hakim yine de boşanmaya karar verebilirnormkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr. Uygulamada Yargıtay, evlilik fiilen bitmişse ve karşı taraf sadece inat uğruna boşanmaya direniyorsa, bunu hakkın kötüye kullanımı saymakta ve boşanma kararı verilmesini onamaktadır.

Çekişmeli süreçte bazen geçici önlemler de gündeme gelir. Boşanma davası açılınca, hakim davanın devamı süresince gerekli gördüğü geçici tedbirleri resen (kendiliğinden) alabilir (TMK m.169). Örneğin, ayrı yaşayan eşlerin barınması ve geçimi için tedbir nafakası bağlanması, çocukların geçici velayetinin belirlenmesi, malvarlığının korunmasına ilişkin önlemler gibi kararlar verilebilir.

Yargıtay içtihatlarında, tedbir nafakasına hükmedilirken tarafların ekonomik durumlarının titizlikle araştırılması, günün ekonomik koşullarına ve hakkaniyete uygun bir miktar belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Hakim, boşanma davası süresince maddi olarak zorluk çekecek eşe ve çocuklara, diğer eş tarafından mali gücü oranında geçici nafaka ödenmesine karar verebilir. Bu nafaka, dava süresince devam eder ve dava bitince yerini yoksulluk nafakasına veya iştirak nafakasına bırakabilir (mahkemenin vereceği karara göre).

Çekişmeli boşanma davalarında en çok tartışılan konulardan biri kusur tespitidir. Çünkü kusur durumu, mahkemenin maddi-manevi tazminata ve yoksulluk nafakasına hükmedip hükmetmeyeceğini doğrudan etkiler. Türk hukukunda, boşanmada daha az kusurlu veya kusursuz taraf, kusurlu taraftan maddi ve manevi tazminat talep edebilir (TMK m.174)dogandincer.av.tr dogandincer.av.tr. Yine boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eş, karşı taraftan daha ağır kusurlu olmamak şartıyla süresiz olarak yoksulluk nafakası talep edebilir (TMK m.175)dogandincer.av.tr dogandincer.av.tr.

Bu nedenle, dava sürecinde tarafların kusur durumunu ispatlaması büyük önem taşır. Aldatma, şiddet, hakaret, terk etme gibi fiiller kusur olarak kabul edilirken; örneğin sadece anlaşamama durumu karşılıklı kusur olarak değerlendirilebilir. Kusur dağılımı, hem boşanma kararı vermede hem de fer’i sonuçlarda belirleyici olacaktır.

Eğer davalı eş boşanmak istemezse ve davacı gerekli delilleri sunamazsa, mahkeme boşanma davasını reddedebilir. Boşanma davasının reddi halinde ne olur? Kanunumuz bu durumu da düzenlemiştir: Boşanma talebi reddedilip karar kesinleştikten sonra üç yıl geçer ve bu süre zarfında ortak hayat yeniden kurulamamış olursa (yani eşler fiilen tekrar bir araya gelmezse), bu durum evlilik birliğinin temelinden sarsıldığına karine teşkil edernormkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr.

Üç yılın sonunda eşlerden biri tekrar boşanma davası açtığında, artık önceki davanın reddine rağmen evlilik birliğinin sürdürülemez olduğu kabul edilerek boşanma kararı verilirnormkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr. Bu hüküm, özellikle karşı tarafın direnmesi yüzünden boşanamayan kişiler için bir çıkış yoludur. Örneğin Kadıköy’de açtığı boşanma davası reddedilen biri, üç yıl ayrı yaşadıktan sonra yeniden dava açarsa, mahkeme bu kez evlilik birliğinin sarsıldığı gerekçesiyle boşanmaya hükmedecektir.

Özetle, çekişmeli boşanma davası zorlu bir süreç olabilir ve profesyonel destek alınmasını gerektirir. Kadıköy boşanma avukatı, delillerin toplanması, etkili bir dava stratejisi belirlenmesi ve müvekkilinin mahkemede en iyi şekilde temsil edilmesi konularında kritik bir rol oynar. Hukuki argümanların doğru sunulması, usul kurallarına riayet edilmesi ve yargılama boyunca müvekkilin haklarının savunulması, deneyimli bir avukat sayesinde mümkün olur. Özellikle Kadıköy gibi yoğun bir yargı çevresinde, yerel uygulamaları bilen bir avukatla çalışmak davanın seyrini olumlu yönde etkileyebilir.

Türk Medeni Kanunu’na Göre Boşanma Sebepleri

Türk Medeni Kanunu, boşanma sebeplerini özel boşanma sebepleri ve genel boşanma sebebi olarak iki grup altında düzenlemiştirbarandogan.av.tr barandogan.av.tr. Özel boşanma sebepleri, kanunda sınırlı olarak sayılan ve belirli şartları olan durumlardır. Genel boşanma sebebi ise evlilik birliğinin temelinden sarsılması halidir ki kanunda ayrıca belirtilmeyen diğer tüm vakalar bu kapsama girebilir. Aşağıda, kanuna göre boşanmaya yol açabilecek sebepler tek tek açıklanmaktadır:

Zina (Aldatma)

Zina, eşlerden birinin evlilik birliği devam ederken karşı cinsten başka biriyle isteyerek cinsel ilişki yaşamasıdır. Bu, eşlerin sadakat yükümlülüğünün ağır bir ihlalidir. Türk Medeni Kanunu m.161, zina sebebiyle boşanma davasını düzenler. Zina fiilini öğrenen eşin, bu olayı öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde ve her halde zina eyleminin gerçekleşmesinden itibaren 5 yıl içinde boşanma davası açması gerekir; aksi takdirde dava hakkı düşerbarandogan.av.tr. Yani aldatılan eş, yıllarca bekleyip zinayı affedercesine evliliğe devam etmişse, belirli bir süre geçtikten sonra artık bu olaya dayanarak dava açamaz. Ayrıca, zina yapan eşi affeden tarafın da dava hakkı yokturbarandogan.av.tr. Af açık veya örtülü olabilir; örneğin zinayı öğrenip eşini affettiğini söylemek ya da evlilik ilişkisini normal şekilde sürdürmek affetme olarak değerlendirilebilir.

Zina, boşanma davalarında en çok görülen özel sebeplerden biridir. Bu davada davacı eş zinanın varlığını ispatlamak zorundadır. Çoğu zaman direkt cinsel ilişki görüntüsü/delili bulmak zor olduğundan, Yargıtay zinaya teşebbüs aşamasında kalan veya zinanın yapıldığı izlenimini veren durumları da zina kapsamında değerlendirebilmektedirbarandogan.av.tr barandogan.av.tr. Örneğin, eşinin eve bir yabancı erkek aldığını ve yarı çıplak halde yakalandığını kanıtlayan bir kadın, bu durumu zina sebebi saydırarak boşanma elde edebilmiştir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2013/17864 E.). Yargıtay kararlarında, eşin başkasıyla samimi şekilde mesajlaşması, otelde birlikte kalması gibi durumlar da delillerin mahiyetine göre zina olarak yorumlanabilir.

Zina nedeniyle açılan boşanma davasında, davacı eş manevi olarak zarar gördüğü iddiasıyla manevi tazminat talep etme hakkına da sahiptir. Ayrıca zina olayı, çocukların velayetini doğrudan etkileyen bir durum değildir; mahkeme velayet konusunda yine çocuğun menfaatine bakar. Örneğin zina yapan eş anne ise, ancak çocuğun yararı gerektiriyorsa velayet ona verilebilir veya ondan alınabilir – sırf zina yaptı diye otomatik olarak kötü ebeveyn sayılmazbarandogan.av.tr. Zina, boşanmada en ağır kusurlardan biri sayıldığından, genelde zinakar eş boşanmada tamamen kusurlu kabul edilir ve tazminat/nafaka konularında dezavantajlı duruma düşer.

Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış

Türk Medeni Kanunu m.162’de düzenlenen bu boşanma sebebi, bir eşin diğer eşin hayatına kast etmesi (öldürmeye teşebbüs), ona pek kötü muamelede bulunması (beden veya ruh sağlığına ağır zarar verecek derecede kötü davranış, örneğin ciddi fiziksel şiddet, işkence, özgürlüğünü kısıtlama) veya ağır derecede onur kırıcı davranışta bulunması (küfür, ağır hakaret, küçük düşürücü söz ve fiiller) hallerini kapsar. Bu fiillerden herhangi birine maruz kalan eş, hayata kast veya kötü muamele nedeniyle boşanma davası açabilir. Kanun, bu gibi çok ciddi durumlarda evlilik birliğinin sarsıldığı varsaymaktadır.

Bu sebebe dayanan boşanma davalarında da hak düşürücü süreler vardır: Eş, hayata kast veya onur kırıcı davranış fiilini öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde ve fiilin gerçekleşmesinden itibaren en geç 5 yıl içinde dava açmalıdır; aksi halde dava hakkı düşerbarandogan.av.tr. Ayrıca mağdur eş, fail eşi affederse dava hakkı kaybolurbarandogan.av.tr. Örneğin canına kasteden eşini affeden bir kişi, daha sonra aynı olaya dayanarak boşanma talep edemez. Af hususu açıkça olabileceği gibi, örneğin saldırıdan sonra birlikte yaşamaya devam ederek de zımnen (örtülü) gerçekleşmiş sayılabilir.

Hayata kast veya pek fena muamele genellikle ceza hukukunu da ilgilendirir (örneğin eşe kasten yaralama suçu vs.). Bu gibi durumlarda mağdur eşin ceza davası açma hakkı da vardır. Ancak ceza davasında şikayetten vazgeçilmiş olması, tek başına medeni hukuk açısından affedildiği anlamına gelmezbarandogan.av.tr. Yani eş, eşine ceza verilsin istemese bile boşanma davasında bu olayları dayanak yapmaya devam edebilir.

Bu kategoriye giren davranışlar örneğin: Eşini öldürmeye kalkışmak, ciddi şekilde dövmek, sürekli ağır küfürler etmek, küçük düşürücü iftiralar atmak gibi hallerdir. Bu kadar ağır eylemler evlilik birliğini temelden sarsacağı için, kanun ayrı bir başlıkta saymıştır. Mahkeme, bu sebeple boşanmaya karar verdiğinde genelde kusur tamamen bu ağır fiili işleyen tarafta olur. Mağdur eş boşanmak istemez ve affederse dava açmayabilir; fakat bir kez dava açıp da bu sebepleri kanıtlarsa boşanma kararı kuvvetle muhtemeldir.

Küçük Düşürücü Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme

Türk Medeni Kanunu m.163’e göre, eşlerden biri küçük düşürücü bir suç işler veya haysiyetsiz bir hayat sürer ve bu sebeplerden ötürü onunla birlikte yaşaması diğer eşten beklenemezse, diğer eş boşanma davası açabilirbarandogan.av.tr. Bu hüküm iki ayrı durumu kapsar:

Küçük düşürücü suç işleme: Eşin toplum nazarında yüz kızartıcı olarak nitelenen bir suç işlemesi demektir. Örneğin hırsızlık, dolandırıcılık, rüşvet, zimmet, çocuk istismarı gibi toplumda utanç verici kabul edilen suçlar bu kapsamdadırbarandogan.av.tr barandogan.av.tr. Her suç boşanma sebebi değildir; basit bir trafik suçu veya kasten yaralama gibi suçlar, işleniş şekline göre küçük düşürücü sayılmayabilir. Hangi suçların “küçük düşürücü” olduğuna her somut olayda hakim karar verir; genelde ahlaka aykırı, utanç verici suçlar bu kapsamda değerlendirilir.
Haysiyetsiz hayat sürme: Eşin genel ahlak ve toplum değerlerine aykırı, utanç verici bir yaşam tarzını sürekli benimsemiş olması demektirbarandogan.av.tr. Örneğin sürekli ve açıkça fuhuş yapmak, genelev işletmek, toplumca ahlaksız kabul edilen bir hayat yaşamak (örneğin sürekli kumar ve içki alemlerine dalıp aileyi tamamen ihmal etmek, yasadışı ilişkiyi alışkanlık haline getirmek) gibi durumlar buna girerbarandogan.av.tr. Önemli olan bunun bir defaya mahsus değil, süreklilik arz eden bir davranış olmasıdır.

Bu sebeplerden dolayı diğer eşin onunla yaşaması beklenemez olmalıdır. Örneğin eşlerden biri hapse girecek bir suç işlemiştir ve suçu toplumda ailesini utandırmıştır; bu durumda diğer eş boşanma talep edebilir. Ya da eşin biri ahlak dışı bir hayat sürmekte ve bu durum aile düzenini yıkmaktadır, diğer eş için çekilmez hale gelmiştir. Kanun bu durumları boşanma sebebi sayar.

Küçük düşürücü suç veya haysiyetsiz hayat sürme nedeniyle boşanma davalarında süre kısıtlaması yoktur; mağdur eş bu sebepler devam ettiği veya öğrenildiği sürece her zaman dava açabilirbarandogan.av.tr barandogan.av.tr. Ayrıca bu durumlarda diğer eşi affetmiş olmak da dava hakkını ortadan kaldırmazbarandogan.av.tr. Yani eş, suç işleyen veya ahlaksız yaşam süren eşini affettiğini söylese bile, eğer şartlar devam ediyorsa tekrar bu sebebe dayanarak dava açma imkanı vardır (bu, zina veya hayata kast gibi durumların aksine farklı bir kuraldır).

Bu kategorideki boşanmalarda, hakim “birlikte yaşama çekilmez hale gelmiş mi?” bunu değerlendirir. Özellikle haysiyetsiz hayat sürme iddiasında, bunun gelip geçici bir davranış mı yoksa alışkanlık haline gelmiş bir yaşam tarzı mı olduğuna bakılırbarandogan.av.tr. Örneğin eşinin gece kulüplerinde sürekli uygunsuz şekilde vakit geçirmesini, evine ve ailesine bakmamasını gerekçe gösteren bir kişi boşanma talep edebilir; mahkeme bu yaşamın gerçekten aileyi temelden sarsacak nitelikte olup olmadığına bakacaktır.

Terk

Terk, eşlerden birinin evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek amacıyla ortak konutu terk etmesi veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmemesidir (TMK m.164). Kanunda düzenlenen terk sebebi, özel bir boşanma sebebidir ve şartları biraz daha prosedüreldir:

Terk nedeniyle boşanma davası açılabilmesi için öncelikle terk fiili gerçekleşmelidir. Bu iki şekilde olabilir: Eşlerden biri evlilik sorumluluklarını bırakıp evi terk eder; ya da başka bir nedenle evden ayrılmış olan eş haklı sebep olmadan geri dönmez. Ayrıca, eşlerden biri diğerini evden kovarsa veya eve dönmesini engellerse, terk fiili diğer eş tarafından gerçekleşmiş sayılır (yani terk eden değil, terk ettiren kusurlu olur)barandogan.av.tr.

Terk durumunun en az 6 ay kesintisiz sürmesi ve hala devam ediyor olması gerekirbarandogan.av.tr. Yani eş en az altı aydır geri dönmemiş olmalıdır. Bu süre dolmadan terk nedeniyle dava açılamaz.

Ayrıca, terk eden eşe usulüne uygun bir ihtar yapılmalıdırbarandogan.av.tr. İhtar, terk eden eşe, mahkeme aracılığıyla veya noter kanalıyla yapılır ve kendisine iki ay içinde eve dönmesi gerektiği, dönmezse boşanma davası açılabileceği bildirilirbarandogan.av.tr. İhtarın geçerli olabilmesi için bazı şartlar vardır: Terk fiilinin üzerinden en az 4 ay geçmiş olmalıdır (hemen terk eder etmez ihtar gönderilemez)barandogan.av.tr; ihtarda eve dönmesi istenen adres açıkça belirtilmeli, terk eden gelmezse anahtarın nerede olacağı vs. bildirilmelidir; ayrıca ihtar çekilirken iki aylık süre verilmelidir. Uygulamada bu ihtar genelde mahkeme kararıyla yapılır ve zabıt varakası ilgili kişiye tebliğ edilir.

İhtar çekildikten sonra 2 ay içinde eş dönmezse ve toplam terk süresi 6 ayı aşıyorsa, terk sebebine dayalı boşanma davası açılabilir. Bu davada hakim, gerçekten terk olgusunun şartlara uygun gerçekleşip gerçekleşmediğini inceler. Eğer her şey usulse uygun ise, terk eden eş tamamen kusurlu kabul edilir. Çünkü evlilik birliğini habersiz ve sebepsiz terk etmek, temel bir yükümlülüğün ihlalidir.

Terk sebebiyle boşanma davası açmak için hak düşürücü bir süre yoktur; terk durumu devam ettiği sürece dava açılabilirbarandogan.av.tr. Yani terk fiili üzerinden ne kadar geçerse geçsin (yeter ki evlilik hali devam ediyor olsun), terk edilen eş bu sebebe dayanarak boşanma isteyebilir. Ancak fiilen 6 ay süre ve ihtar prosedürü şartı nedeniyle zaten belirli bir zaman yönetimi söz konusudur.

Terk davalarında çoğunlukla kusur, evi terk eden taraftadır. Bu durumda terk edilen eş genellikle daha az kusurlu olacağı için nafaka veya tazminat gibi taleplerde bulunma hakkına sahip olabilir. Örneğin Kadıköy’de eşini terk edip giden birine karşı açılan davada, mahkeme bu eylemin evlilik birliğine aykırı olduğunu tespit ederse boşanmaya karar verir ve terk edilen eşin talebi varsa maddi/manevi tazminata hükmedebilir.

Akıl Hastalığı

Türk Medeni Kanunu m.165’e göre, eşlerden birinin akıl hastalığı sebebiyle, bu hastalığın diğer eş için ortak hayatı çekilmez kılması durumunda boşanma davası açılabilir. Bu sebebe dayanılarak boşanabilmek için, hasta olan eşin akıl hastalığının resmi sağlık kurulu raporu ile tedavisi mümkün olmayan (sürekli) bir hastalık olduğunun tespit edilmesi gerekir. Yani gelip geçici veya tedavi edilebilir bir ruhsal rahatsızlık bu kapsama girmez. Örneğin ileri derece şizofreni, ağır bipolar bozukluk gibi sürekli ve evlilik yaşamını çok zorlaştıran hastalıklar bu madde kapsamında düşünülebilir.

Akıl hastalığı sebebiyle boşanma davasında, dava açacak eşin bu durumdan ötürü ortak hayatın kendisi için katlanılamayacak hale geldiğini öne sürmesi gerekir. Elbette ki evlilikte sadakat, iyi günde kötü günde beraber olma ilkesi var; ancak diğer eşin ağır akıl hastalığı varsa ve yıllar geçmesine rağmen iyileşmiyorsa, sağlıklı eşin de hayatını devam ettirebilmesi açısından kanun bu imkanı tanımıştır.

Bu nedenle, mahkemece tam teşekküllü bir devlet hastanesinden veya ruh sağlığı hastanesinden alınmış resmi sağlık kurulu raporu istenir. Raporda hastalığın tedavi ile geçip geçmeyeceği, hastanın evlilik birliği içindeki rollerini yerine getirme kapasitesi değerlendirilir. Eğer rapor hastalığın geçmesinin mümkün olmadığını belirtirse, hakim boşanmaya karar verebilir.

Akıl hastalığı sebebiyle boşanma davası açmak için herhangi bir süre şartı yokturbarandogan.av.tr. Hastalığın varlığı ve sürekliliği koşulu aranır. Davacı eş, eşinin hastalığını öğrendikten hemen sonra da yıllar sonra da bu sebebe dayanabilir; önemli olan raporla durumun sabitlenmesidir.

Bu tür davalarda kusur kavramı çok geçerli değildir, zira hastalık iradi bir kusur değildir. Bu yüzden genelde tazminat talebi gündeme gelmez (çünkü tazminat, kusurlu eşten istenir; akıl hastası eşe kusur isnadı zor olabilir). Nafaka konusu ise, eğer boşanma gerçekleşirse, akıl hastası eş çalışamadığı ve muhtemelen gelir elde edemediği için, yoksulluk nafakası alabilecek durumdaysa tartışılabilir. Hakim, somut duruma göre karar verir.

Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması (Şiddetli Geçimsizlik)

Yukarıda sayılan özel sebepler dışında, evlilik birliğinin eşler için çekilmez hale gelmesi durumu genel boşanma sebebi olarak düzenlenmiştir (TMK m.166/1). Halk arasında “şiddetli geçimsizlik” olarak bilinen bu sebep, çok geniş bir çerçeve çizer. Kanun maddesi, “Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmış olursa” eşlerin boşanma davası açabileceğini belirtirnormkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr. Bu, aslında evlilikte ortaya çıkan ve kanunda özel olarak sayılmayan her türlü ciddi sorunu kapsar: Sürekli geçimsizlik, sevgisizlik, ilgisizlik, aile içi uyumsuzluk, fikri anlaşmazlıklar, kıskançlık krizleri, kötü muamele ama kanıtlanacak kadar ağır olmayan haller, maddi sorunlar nedeniyle bitmeyen kavgalar vb. sayısız örnek verilebilir.

Evlilik birliğinin sarsılması sebebiyle açılan boşanma davasında, davacı eş evlilikte yaşanan olayların artık ortak yaşamı sürdürmeyi kendisi için de eşi için de katlanılmaz hale getirdiğini kanıtlamaya çalışır. Genelde bu davalarda kusur her iki tarafta da olabileceğinden, hakim kusur dağılımını değerlendirir. Kanun, bir ek hükümle, davacının kusuru tamamen veya daha ağır ise, davalının boşanmaya itiraz hakkı olduğunu belirtmiştirnormkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr. Bu, aslında “daha fazla kusurlu taraf boşanmak isteyip, az kusurlu taraf ayrılmak istemezse, evlilik devam edebilir” şeklinde anlaşılabilir.

Ancak uygulamada Yargıtay, evlilik birliği bitmişse ve davalı eşin itirazı sadece inat veya intikam amaçlıysa, bunu hakkın kötüye kullanılması sayarak boşanmaya hükmedilmesi gerektiğini ifade etmektedirnormkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr. Nitekim TMK 166/2’de de, davalının itirazının hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olması ve evliliğin devamında korunmaya değer bir yarar kalmaması halinde boşanma kararı verilebileceği yazılmıştır.

Bu genel sebebe dayalı davalarda, ispat yükü daha esnektir. Zira özel bir olay değil, bir durumun ispatı söz konusudur. Tarafların evliliklerinde yaşadıkları sorunları anlatan tutanaklar, mesajlar, aile büyüklerinin tanıklığı gibi birçok şey delil olabilir. Mahkeme çoğu zaman çiftin mahkemedeki tutumlarından bile evliliğin bitip bitmediğine dair bir izlenim edinir. Eğer gerçekten evlilik çekilmez bir hal almışsa, hakim bu nedenle boşanmaya hükmeder.

Evlilik birliğinin sarsılması sebebiyle açılan davalarda kusur oranları önem kazanır. Çünkü bu davanın feri sonuçları (nafaka, tazminat) kusur durumuna göre belirlenir. Taraflardan biri tamamen kusurlu, diğeri kusursuzsa, kusursuz olan hem boşanmayı elde eder hem de tazminat-nafaka gibi talepleri varsa kazanır. Eğer her iki taraf da kusurluysa (ki çoğu “şiddetli geçimsizlik” vakasında böyledir), hakim kimin daha ağır kusurlu olduğuna bakar. Daha az kusurlu olan, daha fazla kusurlu olandan maddi ve manevi tazminat isteyebilirdogandincer.av.tr. Yine yoksulluk nafakası talebinde bulunan eşin, diğerinden ağır kusurlu olmaması şarttırdogandincer.av.tr.

Özetle, evlilik birliğinin sarsılması en geniş ve esnek boşanma sebebidir. Kanunda sayılmayan pek çok çatışma bu başlık altında ileri sürülebilir. Kadıköy gibi metropol bir ilçede de, çiftler arasındaki anlaşmazlıklar çok çeşitli sebeplerden olabilmektedir; bu nedenle en yaygın dava sebebi evlilik birliğinin sarsılmasıdır. Bu davalarda mahkeme çoğu zaman evlilikte tamir imkanı kalıp kalmadığını anlamaya çalışır. Eğer birliktelik onarılamayacak derecede zarar görmüşse, boşanma kararı vererek tarafları hukukî olarak da ayırır.

Boşanma Davası Nasıl Açılır? (Kadıköy’de Boşanma Davası Süreci)

Boşanma davası açmak isteyen kişi (davacı), öncelikle bir boşanma dilekçesi hazırlamalıdır. Bu dilekçe, davanın açıldığı mahkemeye sunulur ve içerikte boşanma sebepleri, olaylar, deliller ve talepler detaylı şekilde belirtilir. Boşanma dilekçesi hazırlamak hukuki bilgi gerektiren bir iş olduğundan, bir avukat yardımıyla hazırlanması çok önemlidir. Dilekçede, evlilik birliğinin neden sona erdirilmek istendiği ve varsa velayet, nafaka, tazminat gibi talepler açıkça yazılır.

Kadıköy ilçesinde boşanma davası açmak için yetkili mahkeme, İstanbul Anadolu Adliyesi’nde bulunan Aile Mahkemeleridir (Kadıköy, Anadolu Adliyesi yargı çevresindedir). Davacı eş, Kadıköy Aile Mahkemesi’ne (İstanbul Anadolu ***. Aile Mahkemesi şeklinde numaraları vardır) dilekçesini ve eklerini sunarak davayı başlatır. Dava, Harç ve masrafların ödenmesi ile derhal açılmış sayılır. Başvuru harcı, peşin karar ve ilam harcı, gider avansı gibi yargılama masrafları dava açılırken mahkeme veznesine yatırılır. Bu masraflar, dilekçeyle birlikte sunulan makbuzlarla belgelendirilir.

Dava açıldıktan sonra mahkeme, dilekçeyi karşı tarafa tebliğ eder. Davalı eş, tebligatı aldıktan sonra kanunen 2 hafta (bazı durumlarda uzatılabilir) içinde cevap dilekçesi verir. Ardından davacı, karşı cevaba cevap dilekçesi (replik), davalı da ona ikinci cevap (düplik) dilekçesi verir. Bu dilekçelerin alışverişi aşamasına dilekçeler teatisi denir. Bu süreç tamamlandıktan sonra mahkeme bir duruşma günü belirler ve tarafları ön inceleme duruşmasına çağırır.

Ön inceleme duruşmasında hakim, usule dair eksikleri kontrol eder, tarafların anlaşma ihtimalini sorar. Eğer anlaşma söz konusu değilse, çekişmeli yargılamaya geçileceğini tutanağa geçirir ve tarafların gösterdiği delillerin neler olduğunu tek tek belirler. Hangi tanıkların dinleneceği, hangi belgelerin celbedileceği burada kararlaştırılır. Sonrasında tahkikat aşaması başlar: Deliller toplanır, tanıklar duruşmalarda dinlenir, gerekirse bilirkişi incelemesi yapılır (örneğin mali durum tespiti için banka kayıtları, SGK dökümleri incelenebilir; veya pedagog/psikolog yardımıyla çocukların velayet durumu değerlendirilir).

Kadıköy’de boşanma davası açan bir kişi için sürecin nasıl ilerleyeceğine dair özet şöyle olabilir:

Dava Dilekçesinin Hazırlanması ve Sunulması: Kadıköy Adliyesi’nde (Anadolu Adliyesi Kartal’da bulunmaktadır) Aile Mahkemesi Tevzi Bürosu’na dilekçe verilerek dava açılır. UYAP (Ulusal Yargı Ağı) üzerinden de avukatlar online dava açabilir. Dava numarası alındıktan sonra dilekçe davalıya tebliğe çıkar.
Karşı Tarafa Tebligat: Davalı eş Kadıköy veya başka bir adreste bulunuyorsa oraya tebligat gider. Tebligat ulaştıktan sonra yukarıda bahsedilen dilekçeler teatisi süreci işler.
Ön İnceleme ve Tahkikat: Mahkeme, Kadıköy gibi yoğun bir yerde dahi genellikle 2-3 ay sonrasına bir ön inceleme duruşması tarihi verebilir. Taraflar ve avukatları o gün hazır bulunur. Hakim, “sulh (uzlaşma) mümkün mü?” diye sorar, değilse dosyayı tahkikata açar. Deliller dilekçelerde belirtildiği için, mesela tanıklar çağrılır. Tanıklar genellikle bir sonraki celsede dinlenir. Tanık sayısına göre birden fazla duruşma gerekebilir.
Ara Kararlar: Hakim, yargılama sırasında ara kararlar alabilir. Örneğin, nafaka tedbiri koyabilir (davalıdan davacıya şu kadar tedbir nafakası ödensin gibi), velayete geçici düzenleme getirebilir (çocukları anneye teslim etsin vs.), mal varlığına tedbir koyabilir (mal kaçırma şüphesi varsa). Bu ara kararlar, davanın sonucunu beklemeden acil düzenleme gereken konularda verilir ve hemen uygulanır.
Karar ve Tebliğ: Tüm deliller incelendikten sonra mahkeme kararını açıklar. Boşanma kararı verildiyse, bunun feri sonuçları olan velayet, nafaka, tazminat, mal paylaşımına dair (mal paylaşımı ayrı bir dava olabilir, aşağıda değineceğiz) konularda da hüküm kurulur. Mahkeme kararı yazılır ve taraflara tebliğ edilir.
Kesinleşme: Boşanma kararı verildiğinde, eğer taraflar 2 hafta içinde istinaf (bölge adliye mahkemesine itiraz) başvurusu yapmazlarsa karar kesinleşir. Kesinleşme şerhi alındıktan sonra, karar nüfus müdürlüğüne gönderilir ve eşlerin nüfus kütüğüne “boşanmış” ibaresi işlenir. Böylece evlilik hukuken sona ermiş olur. Taraflar istinaf veya temyiz yoluna giderse, dosya sırasıyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’ne, oradan da gerekiyorsa Yargıtay’a gidebilir ve süreç birkaç yıl uzayabilir. Ancak anlaşmalı boşanmalarda çoğunlukla temyiz olmadan kesinleştirilir.

Kadıköy gibi bir yerde boşanma davası açarken dikkat edilmesi gereken hususlar: Davayı doğru mahkemede ve yetkili yerde açmak (Kadıköy’de ikamet edenler için Anadolu Aile Mahkemesi uygundur), dilekçeyi kanuna uygun ve sağlam içerikle hazırlamak, tüm iddiaları destekleyecek delilleri zamanında sunmak, maddi talepleri (nafaka, tazminat) açıkça belirtmek ve harcını yatırmak, usul sürelerini kaçırmamaktır. Bu noktada avukatınız sizin adınıza tüm bu teknik ayrıntıları takip edecektir.

Ayrıca unutmamak gerekir ki, Türkiye’de boşanma davaları çekişmeli ise arabuluculuk gibi bir çözüm yöntemi öngörülmemiştir (arabuluculuk, iş veya ticari davalarda zorunlu, ancak aile hukukunda uygulanmıyor). Dolayısıyla doğrudan dava yoluna gidilir. Ancak taraflar dilerse dava devam ederken her aşamada anlaşmalıya dönebilir ve protokol sunup davayı anlaşmalı olarak bitirebilirler.

Kadıköy’de boşanma davası açmak, fiziken Anadolu Adliyesi’ne gitmeyi gerektirir ki adliye Kartal ilçesinde bulunmaktadır (Kadıköy’e yakın sayılır, yaklaşık 20-25 km mesafede). Bir boşanma avukatı tuttuğunuzda, çoğu işlemi avukat yapacağı için sizin sadece duruşmalara katılmanız (anlaşmalı ise tek duruşmaya katılmanız) yeterli olabilir. Özellikle anlaşmalı boşanmalarda, avukatınız önceden tüm evrakları hazırlayıp size imzalatacak, duruşmada neler söyleyeceğiniz konusunda sizi bilgilendirecektir.

Son olarak, dava açarken sunulması gereken belgelerden de bahsedelim: Boşanma dilekçesi dışında, ekine evlilik cüzdanı fotokopisi veya nüfus kayıt örneği, varsa çocukların nüfus kayıtları, öne sürülen iddialara ilişkin belgeler (örneğin hastane raporu, fotoğraf, mesaj kayıtları vs.), vekil ile açılıyorsa vekaletname, harç dekontları eklenmelidir. Kadıköy boşanma avukatı, tecrübesi sayesinde hangi belgenin lazım olacağını önceden öngörüp hazırlayacak, böylece dava dosyası eksiksiz sunulacaktır.

Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Boşanma davasının süresi, davanın anlaşmalı veya çekişmeli olmasına ve mahkemenin iş yoğunluğuna göre ciddi şekilde değişkenlik gösterir.

Anlaşmalı boşanma davaları genellikle çok daha kısa sürede sonuçlanır. Tüm şartlar yerine getirilmişse (en az 1 yıl evlilik, protokol hazırlanmış, her iki eş duruşmaya katılmış vb.), mahkeme çoğu zaman ilk duruşmada boşanma kararı verir. İstanbul gibi büyükşehirlerde dahi anlaşmalı boşanmalarda, dava açıldıktan sonra ilk duruşma tarihi genellikle 1-2 ay sonrasına verilir. Örneğin Kadıköy’de ikamet eden ve Anadolu Adliyesi’ne başvuran bir çift, yoğunluğa göre belki 1-3 ay içinde duruşmaya çıkabilir. Duruşma günü hakim her iki tarafın beyanını alıp protokolü uygun bulursa anında kararını açıklar. Kararın yazılması ve taraflara tebliği birkaç hafta alabilir. Taraflar kararı temyiz etmeyeceklerini belirtirlerse (veya süre geçip temyiz edilmezse) karar yaklaşık 2-3 hafta içinde kesinleşebilir. Böylece anlaşmalı boşanma toplamda ortalama 2 ila 4 ay içerisinde tamamlanmış olur. Hatta bazı durumlarda, özellikle daha az yoğun mahkemelerde bu süre 1 ay civarına bile inebilmektedir.
Çekişmeli boşanma davaları ise anlaşmalıya kıyasla çok daha uzun sürer. İstanbul Anadolu yakasında aile mahkemelerinin iş yükü fazla olduğundan, çekişmeli davalarda ilk duruşma genellikle dava açıldıktan 4-6 ay sonrasına tarih verilir. Ön inceleme, tahkikat, tanıkların dinlenmesi, bilirkişi raporları derken dava süreci 1 ila 2 yıl arasında devam edebilir. Basit çekişmeli davalar (örneğin çok az tanıklı ve nispeten az ihtilaflı) 6-8 ayda bitebilirken, çoğunlukla fiili süre 1 yıldan fazladır. Özellikle nafaka, velayet, mal paylaşımı gibi konularda sert ihtilaf varsa, taraflar çok sayıda tanık dinletiyorsa veya itirazlar, ek deliller sunuluyorsa süreç uzar. Ayrıca büyük şehirlerde mahkeme oturum aralıkları 3-4 ay olabildiği için, her duruşma arasında beklemek de toplam süreyi arttırır. Kadıköy’de görülen bir çekişmeli boşanma davası ortalama 12-18 ay sürebilir diyebiliriz. Tabii bu ortalama; bazı davalar 2-3 yıl da sürebilir (özellikle dosya istinaf ve temyize giderse, üst mahkemelerde inceleme dahil 3-4 yılı bulabilir).

Davanın süratini etkileyen bir diğer faktör de tarafların tutumudur. Eğer taraflar dilekçelerini zamanında sunmaz, duruşmalara gelmez veya uzlaşmaz tavırlarla her karara itiraz ederlerse, süreç yavaşlar. Örneğin bir taraf her duruşmada hastalık bahanesiyle gelmezse, mahkeme mecburen duruşmayı erteleyebilir. Veya istenen belgeler bir türlü gelmezse (kurumlardan beklenen yazı cevapları gibi) duruşmalar uzayabilir. Bu gibi durumlarda avukatınız süreci hızlandırmak için girişimlerde bulunabilir (örneğin evrakların elden alınması, dilekçelerin geciktirilmemesi, vs.).

Anlaşmalı boşanmalarda iki taraf da işbirliği içinde olduğu için süreç oldukça öngörülebilirdir. Çekişmelide ise belirsizlikler vardır. Yine de yargının son yıllarda elektronik tebligat ve UYAP sistemlerini etkin kullanmasıyla, en azından evrak tebliğindeki gecikmeler azalmıştır.

Özetle, boşanma davasının süresi birkaç aydan birkaç yıla kadar değişebilir. En hızlı yol anlaşmalı boşanmadır – şartları uygunsa birkaç ayda bitmektedir. En uzun sürenler ise çekişmeli olup bir de üst mahkemelere taşınan vakalardır. Tarafların uzlaşıya yaklaşması veya arabulucuya gitmesi (her ne kadar zorunlu değilse de kendi istekleriyle görüşmeleri) süreyi kısaltır. Bu nedenle, eğer mümkünse çekişmeli başlayan bir davayı süreç içinde anlaşmalıya çevirmek, her iki tarafın yararına zaman kazandıracaktır.

Kadıköy boşanma avukatı, müvekkiline davanın muhtemel süresi hakkında baştan bilgi verecek ve her duruşma arasındaki zamanda gereken hazırlıkları yaparak gereksiz uzamaların önüne geçmeye çalışacaktır. Ayrıca mahkeme süreçlerini yakından takip ederek (örneğin tebligatların düzgün gidip gitmediği, bilirkişi raporunun zamanında gelip gelmediği gibi konular) davanın makul sürede sonuçlanmasına katkıda bulunur. Yine de, özellikle çekişmeli davalarda sabırlı olmak ve yasal süreci soğukkanlılıkla takip etmek önemlidir.

Boşanmada Velayet ve Çocukların Durumu

Velayet, boşanma davalarının en hassas konularından biridir. Eşlerin ortak çocukları varsa, boşanma kararı ile birlikte çocukların velayetinin kime verileceği de hükme bağlanır. Türk Medeni Kanunu’na göre, evlilik devam ederken anne ve baba velayeti birlikte kullanır; boşanma halinde ise hakim, çocuğun üstün yararı ilkesine göre velayeti eşlerden birine verir (çok istisnai durumlarda ortak velayet de olası olsa da, mevcut hukuk sistemimizde hakimler genellikle tek tarafa velayet vermeyi tercih etmektedir).

Velayet konusunda mahkemenin temel kriteri çocuğun menfaatidir. Bu bağlamda, çocuğun yaşı, eğitim durumu, anne ve babanın ona sağlayabileceği bakım ve imkanlar, çocuğun özel ihtiyaçları, anne veya babanın yaşam tarzının çocuğa etkisi, kardeşlerin durumu gibi pek çok unsur değerlendirilir. Küçük yaşlardaki (özellikle 0-3 yaş arası) çocukların anne bakımına muhtaç olduğu yönünde yargısal bir kanaat bulunmakla birlikte, bu kesin bir kural değildir. Yine de uygulamada küçük çocukların velayeti çoğunlukla anneye verilmektedir.

Nitekim resmi istatistiklere göre boşanma sonucu çocukların velayetinin yaklaşık %74,4’ü anneye, %25,6’sı babaya verilmektedirraporbulteni.com. Bu oranlar, çok küçük çocukların genelde anneye bırakılması ve babaların daha ziyade büyümüş erkek çocukların velayetini alması gibi geleneksel eğilimleri yansıtır.

Kadıköy’de görülen boşanma davalarında da mahkemeler, Sosyal İnceleme Raporu (SİR) düzenlenmesine sıkça karar veriyor. Bu rapor, uzman bir pedagog veya sosyal hizmetler görevlisi tarafından hazırlanıyor; uzman, anne-baba ve çocuğuyla görüşüp çocuğun kimin yanında kalmasının daha faydalı olacağı konusunda bir değerlendirme yapıyor. Raporda çocuğun anneye mi babaya mı daha bağlı olduğu, kimle yaşamak istediği (çocuk yeterince büyükse fikri alınır, örneğin 8-10 yaş üstünde çocuğun görüşü önemsenir), anne-babanın maddi ve manevi koşullarının uygunluğu gibi hususlar yer alır. Hakim bu raporu ve diğer delilleri dikkate alarak velayeti tayin eder.

Velayeti alamayan ebeveyne ise kişisel ilişki (görüş günü) hakkı tanınır. Mahkeme, çocuğun düzenini bozmayacak şekilde, genelde her ayın belirli hafta sonları, yarıyıl ve yaz tatillerinin belli bölümlerinde çocukla görüşme hakkı verir. Örneğin; “Baba, çocukla her ayın 1. ve 3. hafta sonu Cumartesi 10:00’dan Pazar 18:00’e kadar görüşecektir” gibi bir düzenleme yapılabilir. Bu şekilde çocuk her iki ebeveynle bağını korur.

Boşanma davası sırasında, dava sonuna kadar geçerli olmak üzere geçici velayet de düzenlenebilir. Mahkeme, dava devam ederken çocuğun fiilen kimin yanında kalacağını belirlemek için ara karar alır. Örneğin, dava açıldıktan hemen sonra anneye geçici velayet verilmesi gibi. Bu geçici karar, dava bitince yerini nihai velayet kararına bırakır.

Velayet konusunda önemli bir nokta da kardeşlerin mümkünse ayrılmamasıdır. Yargıtay içtihatları, birden çok çocuk varsa ve aralarında yaşça çok büyük fark yoksa, kardeş sevgisi ve psikolojisi açısından aynı ebeveynde kalmalarının genellikle daha iyi olacağı yönündedir. Ancak şartlara göre ayrılmaları gerekebilir (mesela biri bebek, diğeri ergenlik çağında ise, farklı tercihler olabilir).

Velayetin verildiği taraf, çocuğun eğitim, sağlık, bakım, barınma gibi tüm ihtiyaçlarını karşılama ve onun namına karar verme hakkı ve sorumluluğuna sahip olur. Diğer ebeveyn ise velayet hakkını kaybetse de çocukla kişisel ilişki kurma hakkını sürdürür ve en önemlisi çocuğun bakım masraflarına gücü oranında katkı yapmak zorundadır. Bu, uygulamada iştirak nafakası adı altında düzenlenir. Velayeti alan taraf, diğer taraftan çocuk için nafaka talep etmişse, hakim çocuğun giderlerini ve anne-babanın maddi durumunu değerlendirerek aylık bir nafaka miktarı belirler. Bu nafaka, çocuğun 18 yaşına gelene kadar (veya eğitim devam ediyorsa en fazla 25 yaşına dek) ödenir.

Kadıköy boşanma avukatı, velayet konusunda müvekkilinin arzu ve menfaatlerini en iyi şekilde temsil etmeye çalışır. Eğer müvekkili lehine velayet talep ediyorsa, çocuğun o müvekkil ile kalmasının faydalarını, karşı tarafla kalmasının sakıncalarını (varsa) somut delillerle ortaya koyar. Örneğin karşı tarafın çocuğa bakacak zamanının olmadığı, uygunsuz alışkanlıkları olduğu gibi iddiaları varsa bunları ispat etmeye çalışır. Müvekkili velayeti istemiyorsa (daha nadir de olsa böyle durumlar olabiliyor), o zaman da karşı tarafın makul bir kişisel ilişki ve nafaka planı üzerinden müzakere yürütülmesini sağlar.

Unutulmamalıdır ki, velayet kararı kesin ve ebedi değildir. Boşanma sonrası şartlar değişirse, velayet değişikliği davası açılması mümkündür. Örneğin velayet anneye verilmişti ama anne sonradan çocuğa iyi bakamıyor veya evlilik yapıp çocuk ilgisiz kalıyor; bu durumda baba, velayetin kendisine verilmesini talep edebilir. Mahkeme, somut duruma göre çocuğun menfaatini yeniden değerlendirerek karar verecektir.

Sonuç itibariyle, boşanmada velayet meselesi, hukuki argümanlar kadar duygusal ve insani yönü de olan bir meseledir. Mahkemeler çocuğun psikolojisini korumaya çalışır. Bu süreçte anne-babaların da çocuklarını çatışmadan uzak tutmaları, birbirini çocuk önünde kötülememeleri, geçiş döneminde mümkün olduğunca destek olmaları beklenir. Boşanma avukatları da müvekkillerine bu konuda yol gösterir ve çocuk odaklı yaklaşım sergilenmesine özen gösterir.

Boşanmada Nafaka Türleri

Boşanma davaları sonucunda, ekonomik duruma ve kusur durumuna bağlı olarak çeşitli nafaka türleri gündeme gelebilir. Türk hukukunda boşanma ile ilişkili temel nafaka türleri şunlardır:

Tedbir Nafakası: Boşanma (veya ayrılık) davası devam ederken, mahkemenin eşlerin ve çocukların geçimi için geçici olarak takdir ettiği nafakadır. TMK m.169 gereğince hakim, dava süresince gerekli görülen önlemleri (barınma, geçinme, çocukların bakımı için) resen alabilir. Bu kapsamda, dava devam ederken maddi sıkıntıya düşecek tarafa ve çocuklara, diğer tarafın mali gücü oranında bir nafaka ödenmesine karar verilir. Tedbir nafakası, dava açılmasıyla talep edilebilir ve boşanma hükmü kesinleşene kadar (veya kararda aksi belirtilene kadar) devam eder. Bu nafaka türünde kusur şartı aranmaz; yani eşi tarafından terk edilmiş veya aldatılmış olmak fark etmeksizin, ihtiyaç halinde tedbir nafakası verilebilir. Örneğin, Kadıköy’de eşi tarafından evden ayrılmış ve geliri olmayan bir ev hanımı, boşanma davası açtığında mahkeme çocukları ve kendisi için davalıdan aylık belli bir tutar tedbir nafakası ödemesini kararlaştırabilir.
Yoksulluk Nafakası: Boşanma kararı verilip evlilik sona erdikten sonra, ekonomik olarak yoksulluğa düşecek olan tarafa, diğer eş tarafından ödenen nafakadır. TMK m.175’e göre “Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün (ödeyecek tarafın) kusuru aranmaz.”dogandincer.av.tr. Burada kritik noktalar: Nafaka talep eden eş boşanma nedeniyle gerçekten yoksullaşacak olmalı (yani geliri yok veya çok düşük olmalı); ve bu eş, diğer taraftan daha ağır kusurlu olmamalı. Eğer talep eden eş tamamen kusurlu veya daha baskın kusurlu ise yoksulluk nafakası alamaz. Örneğin, tamamen kendi kusuruyla (aldatma gibi) boşanma kararı çıkan eş, karşı taraftan nafaka isteyemez. Ancak karşı taraf da eşit veya daha ağır kusurlu ise nafaka mümkündür. Yoksulluk nafakası “süresiz” olarak hükmedilir – yani kanunen bir süre sınırı yoktur, alacaklı taraf evlenmediği veya ölmediği sürece devam eder (mahkeme belirli bir süreyle sınırlandıramaz). İrade değişiklikleri olursa (örneğin nafaka alan taraf yeniden evlenmeden fiilen evli gibi yaşamaya başlarsa, maddi durumu düzelirse veya ahlaksız bir hayat sürmeye başlarsa) mahkeme kararıyla nafaka kaldırılabilirdogandincer.av.tr. Ödeyen tarafın mali durumunun değişmesi halinde de nafaka miktarı artırılabilir veya azaltılabilir. Ayrıca yoksulluk nafakası, tarafların anlaşmasıyla toptan bir miktar olarak ödenebilir veya mahkemece irat (aylık) şeklinde bağlanabilir. Uygulamada genelde aylık ödenir.
İştirak Nafakası (Çocuk Nafakası): Boşanma ile birlikte velayet kendisine verilmeyen eş, müşterek çocukların bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır (TMK m.182). İşte iştirak nafakası, bu yükümlülük gereği ödenen, çocuğun ihtiyaçlarına katkı niteliğindeki nafakadır. Bu nafaka türü, çocuğun velayeti kimdeyse diğer ebeveynin ödemekle sorumlu olduğu nafaka olarak da tanımlanabilir. İştirak nafakası tutarı belirlenirken çocuğun yaşı, eğitim masrafları, yaşam standardı, anne ve babanın maddi durumları göz önüne alınır. Boşanma kararında hakim kendiliğinden (talep olmasa bile) çocuğun yararı için iştirak nafakasına hükmedebilirdogandincer.av.tr. İştirak nafakası, çocuk ergin olana (genelde 18 yaş) kadar sürer; çocuk 18’den sonra eğitime devam ediyorsa Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre eğitim bitimine kadar devam edebilir (ancak bunu sağlamak için genelde ayrı bir dava açılması gerekebiliyor). Bu nafaka da ileride koşullar değişirse arttırılabilir veya azaltılabilir.
Yardım Nafakası: Bu nafaka türü doğrudan boşanma davasının bir sonucu olmayıp, Türk Medeni Kanunu m.364’te düzenlenen ve yakın akrabaların birbirine yardım yükümlülüğünden doğan bir nafakadır. Üstsoy ve altsoy (anne-baba, büyükanne-büyükbaba – çocuklar, torunlar) ile kardeşler, eğer biri yoksulluk içindeyse ve yardım edilmezse muhtaç duruma düşecekse, ona nafaka vermekle yükümlüdür. Boşanma bağlamında ise, bazı durumlarda çocuk anne-babadan değil de büyükanne-büyükbabadan nafaka talep edebilir (örneğin anne-baba ölü veya ekonomik olarak tamamen acizse). Ya da kadın boşandıktan sonra çok kötü durumda kalmışsa, kendi anne-babasından yardım nafakası alabilir. Fakat bu, boşanma kararının bir parçası olarak değil, ayrı bir nafaka davası ile gündeme gelir. Yardım nafakası genel bir aile hukuku yükümlülüğüdür, burada özellikle belirtmemizin sebebi, boşanma sonrasında mağdur olan kişilerin bazen son çare olarak bu yola başvurabilmesidir.

Nafaka konularında birkaç önemli ortak nokta vurgulamakta fayda var:

Öncelikle, nafaka miktarları belirlenirken her somut olayın koşulu dikkate alınır. Hakim, tarafların gelir durumlarını araştırır (maaş bordrosu, mal varlığı kayıtları vs.) ve nafaka ödeyecek kişinin mali gücüne orantılı bir miktar takdir eder. Çok yüksek gelirli bir eşin ödediği nafaka ile asgari ücretle geçinen birinin nafakası elbette farklı olacaktır. Örneğin Kadıköy gibi ekonomik hayatın hareketli olduğu bir ilçede, nafaka miktarları genelde İstanbul ortalamasına uygun şekilde belirlenir; kira bedelleri, okul masrafları gibi giderlerin yüksekliği de dikkate alınır.

İkinci olarak, nafaka kararları kesin olmayıp, gerektiğinde yeniden gözden geçirilebilir. Nafaka alanın durumu düzelirse veya nafaka ödeyenin geliri düşerse, ilgili taraf nafakanın artırılması/azaltılması veya kaldırılması için dava açabilir. Mesela boşanmadan sonra nafaka alan kadının iyi bir işe girmesi veya yeniden evlenmesi durumunda, erkek nafakanın kaldırılmasını talep edebilir. Nitekim yoksulluk nafakası, alacaklı taraf evlenirse kendiliğinden kalkar; fiilen evli gibi yaşarsa mahkeme kararıyla kaldırılırdogandincer.av.tr.

Üçüncü olarak, nafaka ödeme yükümlülüğünü yerine getirmeyenler hakkında icra takibi yapılabilir ve ayrıca nafaka hükümlerine uymama suçu gereğince ceza yaptırımı da uygulanabilir. Yani mahkeme nafaka bağladıysa, bu yasal bir borçtur; ödenmezse haciz yoluyla tahsil edilebilir veya 3 aya kadar tazyik hapsi (ödeme emrine rağmen ödemeyenler için) söz konusu olabilir.

Kadıköy boşanma avukatı, müvekkili lehine uygun nafaka miktarını talep etmek ve aleyhine aşırı nafaka istemlerini önlemek konusunda da rol oynar. Örneğin, müvekkili nafaka talep edecekse, bunun makul ve karşı tarafın gücüne uyumlu olmasına dikkat ederek talep eder ki hakim tarafından kabul edilsin. Aleyhe nafaka isteniyorsa, karşı tarafın abartılı taleplerini çürütecek deliller sunar (örn. karşı tarafın aslında iddia ettiği kadar yoksul olmadığını göstermek gibi).

Sonuç olarak, boşanma sürecinde nafaka, hem davanın seyrinde geçici önlem olarak hem de sonucunda kalıcı hüküm olarak çok kritik bir konudur. Tarafların ekonomik olarak dengeli bir çözüme kavuşması, özellikle boşanma nedeniyle dezavantajlı duruma düşecek eş ve çocukların korunması adına, nafaka kurumunun doğru işletilmesi gerekir.

Boşanmada Mal Paylaşımı (Mal Rejimi Tasfiyesi)

Boşanma ile birlikte gündeme gelen bir diğer önemli husus, eşlerin evlilik süresince edindikleri malların nasıl paylaşılacağı meselesidir. Türkiye’de 2002 yılından sonra evlenmiş veya mevcut evliliğinde başka bir mal rejimi seçmemiş çiftler için yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir. Bu rejime göre, eşler evlilik boyunca kazandıkları, edindikleri mal varlıklarını (edinilmiş malları) yarı yarıya paylaşırlar. Kişisel mallar ise paylaşıma girmez.

Edinilmiş mallar, kabaca söylemek gerekirse, evlilik süresi içinde çalışarak kazanılan gelirler ve bu gelirlerle alınan mal varlıklarıdır. Örneğin, eşlerin maaşları, ücretleri, emekli ikramiyeleri, işten çıkış tazminatları, çalışma gelirleri, evlilik devam ederken satın aldıkları gayrimenkuller, araçlar, birikimler edinilmiş mal sayılır. Kişisel mallar ise kanunen tanımlanmıştır: Eşlerden birinin evlilikten önce sahip olduğu mallar, evlilik sırasında hediye veya miras yoluyla elde ettiği mallar, manevi tazminat alacakları ve kişisel kullanım eşyaları gibi kalemler kişisel maldır ve paylaşılmaz.

Boşanma davası tek başına mal paylaşımı sorununu çözmez. Boşanma davasında hakim mal paylaşımına karar vermez; zira bu ayrı bir hukuki işlem gerektirir. Mal rejiminin tasfiyesi (malların bölüşümü) için ayrı bir mal paylaşımı davası açılması gerekir. Genellikle boşanma kararı kesinleştikten sonra bu dava açılır. (Boşanma davasıyla birlikte de talep edilebilir ama uygulamada çoğunlukla ayrılır, çünkü boşanma kesinleşmeden mal paylaşımı yapılamaz).

Kadıköy gibi bölgelerde eşlerin genellikle en az bir ev, araba gibi malvarlığı olabildiği için, mal paylaşımı davaları oldukça önem taşır. Örneğin eşler birlikte Kadıköy’de bir daire almışlar ve kredi ödüyorlarsa, boşanma sonrasında o dairenin değeri hesaplanıp eşlerden birinin diğerine katılma alacağı ödemesi gerekebilir. Katılma alacağı, edinilmiş malların yarısı üzerinden hesaplanan tutardır. Diyelim ki kocanın üzerine kayıtlı bir ev var, ev evlilik sürecinde birlikte tasarruf edilerek alındı; boşanınca kadın bu evin yarı değerine karşılık gelen meblağı para olarak talep edebilir.

Mal paylaşımında hesaplamalar uzmanlık gerektirir. Mahkeme genelde bilirkişi (çoğunlukla mali müşavirler) atayarak evlilik içinde edinilen malların listesini ve değerlerini tespit ettirir. Eşlerin borçları da bu hesapta dikkate alınır. Örneğin ev için kredi çekilmişse, kalan borçlar düşülür. Sonuçta her eşin katılma alacağı belirlenir. Eğer bir eş diğerinden fazla mal edinmişse, aradaki farkın yarısını öbür eşe ödemekle yükümlü olur.

Örnek: Evlilik boyunca kocanın edindiği net mal değeri 400.000 TL, kadının edindiği 100.000 TL olsun. Toplam 500.000 TL edinilmiş mal vardır. Her eşin yarı yarıya hakkı 250.000 TL’dir. Kadın 100.000’e sahip olduğundan, erkeğin fazladan 150.000 TL fazlası vardır; bunun yarısı olan 75.000 TL’yi kadına katılma alacağı olarak ödemesi gerekebilir. Böylece ikisi de 250.000-250.000 dengelenmiş olur.

Mal paylaşımında kişisel malların değer artış payı gibi kavramlar da vardır. Örneğin, eşlerden biri evlenmeden önce bir ev sahibiydi ama evlilik sırasında o ev satılıp yerine daha değerli bir ev alındı veya ev üzerine yatırımlar yapıldı; bu durumda diğer eşin katkısı varsa onun payı da hesaba katılabilir. Yine, evlilik içinde bir eş kendi kişisel malını satıp aileye harcadıysa, bunun iadesini talep edebilir.

Mal rejimi davaları, boşanma davalarından bağımsız olduğu için, boşanma kesinleştikten sonra 10 yıl içinde açılmalıdır (aksı halde zamanaşımına uğrar). Boşanma avukatları, mal paylaşımı konusunda da müvekkillerini yönlendirir. Özellikle boşanma protokolü yapılırken anlaşmalı boşanmalarda mal paylaşımı konusunun açıkta kalmamasına dikkat etmek gerekir. Anlaşmalı boşanma protokolünde mal paylaşımı yapıldıysa, sonradan ayrıca dava açılmasına gerek olmayabilir (karşı taraf protokolde verdiği taahhütleri yerine getirirse). Fakat çoğu zaman, mal rejimi davaları sonradan ayrı açılır.

Kadıköy boşanma avukatı, müvekkilinin mal varlığını ve karşı tarafın mal varlığını detaylı analiz ederek, hak ettiği payı almasını sağlamaya çalışır. Örneğin, karşı tarafın evlilik sırasında gizlice aldığı bir gayrimenkulü tapu kayıtlarından tespit edebilir; bankalardaki hesap hareketlerini mahkeme aracılığıyla ortaya çıkarabilir. Bu sayede paylaşım hesabına tüm edinimler dahil edilir.

Mal paylaşımı davaları teknik ve karmaşık olabileceği gibi, duygusal açıdan da zordur çünkü işin içine maddiyat girmiş olur. Eşler bazen bu konuyu boşanma sürecinde konuşmak bile istemeyebilir. Ancak yasal hakların korunması için bu adımın atlanmaması önemlidir. Aksi halde, özellikle ekonomik açıdan zayıf olan taraf, evlilik birliğine yaptığı maddi katkıların karşılığını alamadan mağdur olabilir.

Özetle, boşanmada mal paylaşımı boşanmanın kesinleşmesiyle devreye giren ayrı bir hukuki süreçtir. Adil bir paylaşım için yasal düzenlemeler mevcuttur ve bu düzenlemeler evlilik birliğinin sona ermesiyle her iki tarafa da maddi anlamda yeni bir başlangıç sağlamayı hedefler. Tarafların anlaşması durumunda mal paylaşımı rahatlıkla çözülebilirken; anlaşmazlık halinde mahkeme kanalıyla çözülmesi biraz zaman alabilir ancak neticede bir hesaplaşma yapılır. Bu süreçte uzman bir avukatın desteği, hakkınız olanı talep etme ve karşı tarafın haksız taleplerini engelleme noktasında büyük avantaj sağlar.

Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat

Boşanma davalarının sonucunda, kusurlu tarafın diğer tarafa maddi veya manevi tazminat ödemesine karar verilebilir. Bu tazminatlar, Türk Medeni Kanunu m.174’te düzenlenmiştir. Kanun, kusursuz veya daha az kusurlu eşe, boşanma nedeniyle uğradığı maddi kayıpları için maddi tazminat, kişilik haklarına saldırı niteliğinde gerçekleşen olaylar için ise manevi tazminat talep etme hakkı tanımaktadırdogandincer.av.tr.

Maddi tazminat, boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zarar gören eşe ödenir. Örneğin, evli kalınsaydı elde edilecek bazı avantajlar (eşin sigortasından yararlanma, aile konutunda barınma, ortak işten gelir elde etme vs.) boşanma nedeniyle kaybedilebilir. Ya da boşanma sonucu kişi evini terk etmek zorunda kalıp yeniden bir düzen kurarken maddi zarara uğrayabilir.

Kanun, “mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen, kusursuz veya daha az kusurlu taraf uygun bir maddi tazminat isteyebilir” demektedirdogandincer.av.tr. Burada kusur şartı önemlidir: Maddi tazminat isteyen eş, boşanmada daha ağır kusurlu olmamalıdır. Tamamen kusurlu birinin tazminat talebi kabul edilmez. Örneğin, kocasının ihaneti yüzünden boşanan bir kadın, evlilik süresince biriktirdikleri paranın hepsi kocasının üzerine olduğu için maddi zarara uğradığını iddia ederek maddi tazminat isteyebilir. Ya da boşanma yüzünden sosyal statüsü ve geliri düşecekse (örneğin eşinin iş ortağıydı, boşanınca o işten ayrılmak zorunda kaldı) bunun karşılığını talep edebilir.

Manevi tazminat ise, boşanmaya yol açan olaylar neticesinde kişilik hakları saldırıya uğrayan, derin üzüntü ve acı yaşayan taraf lehine öngörülmüştür. Yine TMK m.174 “boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakları saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat olarak uygun bir miktar para ödenmesini isteyebilir” derdogandincer.av.tr.

Burada aranacak şartlar: Tazminat isteyenin kişilik hakkı ihlal edilmiş olmalı ve diğer eş kusurlu olmalı. Örneğin aldatılan eşin onuru kırıldığı için manevi tazminat talep edebilir; şiddet gören, aşağılanan eş manevi tazminat isteyebilir. Hakim, manevi tazminat miktarını takdir ederken tarafların ekonomik ve sosyal durumunu, olayların ağırlığını dikkate alır. Miktar “uygun bir miktar” olmalıdır; çok fahiş manevi tazminatlara genelde hükmedilmez. Uygulamada manevi tazminatlar, maddi tazminata göre daha sembolik düzeyde olabiliyor; ama elbette olayın vahamet derecesine göre yüksek de olabilir.

Tazminat talebi, boşanma davası ile birlikte ileri sürülebileceği gibi (dilekçede istenir), boşanma kararı verildikten sonra ayrı bir dava olarak da açılabilir; ancak genellikle boşanma davasıyla birlikte talep etmek en pratik yoldur. Boşanma hükmünde tazminatlara ilişkin karar verilince, bu alacaklar boşanma hükmünün kesinleşmesiyle muaccel olur (ödenebilir hale gelir).

Tazminat ödemeleri bir defada toplu (peşin) olabileceği gibi, tarafların istemesi ve hakimin uygun görmesiyle taksitler halinde veya belirli periyotlarla da ödenebilir. Fakat yaygın uygulama, tek seferde hükmedip borçlu tarafa ödeme yükümlülüğü vermektir.

Kadıköy gibi bir yerde tazminat miktarları, kişilerin sosyoekonomik durumlarına göre değişir. Yüksek gelirli kesimlerde daha yüksek tazminatlar talep edilebilir. Örneğin, Kadıköy’de iyi kazanan bir iş insanının eşine ihanet etmesi sonucu açılan davada mahkeme, eşine 200.000 TL manevi tazminat ödemesine karar verebilir; oysa daha düşük gelirli bir ailede bu miktar 20.000 TL olabilir. Yani tazminat talepleri ve kararları, tarafların hayat standardıyla orantılı olmak durumundadır.

Tazminat konusunda da kusur dağılımı kritik roldedir. Eğer her iki taraf da eşit derecede kusurlu bulunursa, genelde tazminata hükmedilmez (çünkü biri diğerinden daha fazla haksız değildir). Tazminat, daha ziyade bariz bir kusurlu-kusursuz ayrımı olduğunda gündeme gelir.

Boşanma avukatları, müvekkilleri adına tazminat kalemlerini doğru değerlendirmelidir. Eğer müvekkil mağdur tarafsa, uğradığı maddi kayıpları kalem kalem ortaya koyup mahkemeden talep etmelidir (örneğin “boşanma yüzünden işimi bırakmak zorunda kaldım, X lira gelir kaybım oldu” gibi). Manevi açıdan ne kadar yıprandığını da anlatmalı, hatta varsa psikolojik tedavi gördüğünü vs. belgeleyebilir. Eğer müvekkil aleyhine tazminat isteniyorsa, karşı tarafın iddialarının abartılı veya yersiz olduğu savunulmalı, gerekirse karşı tarafın da kusurlu olduğu vurgulanarak tazminat şartlarının oluşmadığı ileri sürülmelidir.

Sonuç olarak, boşanmada maddi ve manevi tazminat, evliliğin bitmesiyle oluşan haksızlıkların bir nebze giderilmesi amacını taşır. Para elbette kaybedilenleri tam anlamıyla geri getiremez (özellikle manevi zararlar), ancak tazminata hükmedilmesi, haksız fiilde bulunan tarafa bir yaptırım, mağdur tarafa da bir nebze tatmin sağlar. Bu nedenle, boşanma davası açarken veya savunma hazırlanırken tazminat konusunun üzerinde dikkatle durulmalıdır.

Kadıköy Boşanma Avukatı Ücretleri ve Masrafları

Boşanma sürecine giren birçok kişi için merak edilen konulardan biri de boşanma avukatı ücretleri ve dava masraflarıdır. Kadıköy’de veya genel olarak İstanbul’da boşanma avukatı ücretleri, davanın niteliğine (anlaşmalı mı çekişmeli mi), avukatın tecrübe ve uzmanlık seviyesine, davanın zorluk derecesine ve tarafların ekonomik durumuna göre değişkenlik gösterebilir.

Öncelikle belirtelim ki, Türkiye Barolar Birliği her yıl Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi yayınlar ve bu tarifede çeşitli dava türleri için avukatların alabileceği en az ücretler belirtilir. Hiçbir avukat, bu asgari ücretin altında bir vekalet ücretiyle dava alamaz (aksine yasaktır)kadimhukuk.com.tr. Örneğin, 2024 yılı için boşanma davalarında asgari ücret tarifesi, çekişmeli boşanma davası için diyelim ki X TL olarak belirlenmişse, avukatlar bu tutarın altında anlaşma yapamaz.

Nitekim her yıl Resmî Gazete’de yayımlanan tarifede, avukatlık hizmetleri için taban ücretler güncellenir. 4 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2025-2026 tarifesine göre, 2026 yılı için avukatlık hizmetlerinde taban ücret tüm dava türleri için en az 45.000 TL + KDV olarak belirlenmiştir. Bu tarife İstanbul Barosu tarafından tavsiye niteliğinde meslektaşlara duyurulmuştur. İstanbul Barosu, boşanma davaları özelinde 2026 yılı için anlaşmalı boşanma davası ücretini 75.000 TL, çekişmeli boşanma davası ücretini 110.000 TL olarak tavsiye etmektedirsemihaaslan.av.tr. Görüldüğü üzere büyükşehirlerde özellikle deneyimli avukatlar, davanın zorluğuna göre yüksek meblağlar talep edebilmektedir.

Elbette her boşanma davasında bu kadar yüksek ücretler söz konusu olmayabilir. Her avukatın kendi ücret politikası ve her müvekkilin ödeme gücü farklıdır. Bazı avukatlar, anlaşmalı boşanma gibi daha az zaman alacak işlerde daha uygun fiyatlar teklif edebilirken, çekişmeli ve yıllarca sürebilecek davalarda daha yüksek vekalet ücreti isteyebilir. Ücretlendirme genellikle davanın başında peşin veya taksitli olarak kararlaştırılır. Kimi avukat, belli bir kısmı peşin alıp kalanını duruşma başına veya sonuçlanınca talep edebilir; kimisi tek seferde ücretini alır. Bu tamamen avukat ile müvekkil arasındaki anlaşmaya bağlıdır.

Boşanma davalarında avukatlık ücreti dışında da yargılama masrafları bulunmaktadır. Dava açılırken ödenen harçlar, başvuru harcı (2025 itibariyle birkaç yüz TL civarı), peşin harç (davanın değerine göre değişir; boşanma davaları genelde belirsiz değerli kabul edildiğinden maktu bir harçtır), gider avansı gibi kalemler söz konusudur. Gider avansı, tebligat, keşif, bilirkişi, tanık ücretleri gibi ileride çıkacak masraflar için mahkeme veznesine yatırılır. Çekişmeli davalarda tanık sayısı fazlaysa veya bilirkişi incelemesi olacaksa gider avansı artabilir. Örneğin mal paylaşımı, mal tespiti, telefon kayıtlarının incelenmesi vs. için bilirkişi gerekirse ücret talep edilir. Dava sonunda, kaybeden taraf (genelde kusurlu bulunan taraf diyelim) yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilebilir; ama pratikte boşanmalarda mahkemeler harç ve masraf yükünü iki tarafa da paylaştırabilir veya davanın reddi/ kabulüne göre dağıtır.

Eğer tarafların maddi gücü kısıtlıysa, Adli Yardım kurumu devreye girebilir. Mahkeme harç ve masraflarını ödeyemeyecek durumda olan kişiler, baro adli yardım bürosuna başvurup ücretsiz avukat ve dava masraflarından muafiyet talep edebilirler. Gelir durumu gerçekten düşük olanlara barolar boşanma davası için de avukat atayabiliyor. Örneğin İstanbul Barosu Adli Yardım Merkezi’ne başvuran ve gerekli belgelerle yoksulluğunu ispatlayan biri, boşanma davasında ücretsiz avukatlık hizmeti alabilirbilalalyar.av.tr bilalalyar.av.tr. Bu, halk arasında “ücretsiz boşanma avukatı” olarak bilinen uygulamadır. Ancak bunun için belirli kriterler vardır (gelir testi gibi). Konuyla ilgili detaylı bilgiyi barolardan veya Ücretsiz Avukat Danışma birimlerinden edinebilirsiniz.

Kadıköy’de boşanma avukatı arayan bir kişi, birkaç avukatla görüşerek ücret politikalarını öğrenebilir. Kimi avukat ücreti dahilinde tüm süreci kapsarken, kimisi istinaf-temyiz ayrı ücrete tabi diyebilir. Bu detaylar en baştan konuşulmalıdır. Ayrıca avukat ile müvekkil arasında ücret sözleşmesi imzalanması tavsiye edilir; böylece her iki taraf da yükümlülüklerini ve haklarını bilmiş olur.

Müvekkiller için bir diğer masraf kalemi de vekaletname işlemidir. Avukata vekalet vermek için noterden vekaletname çıkarmak gerekir, bu da 2025 itibarıyla yaklaşık 300-600 TL arasında (içeriğe ve noter tarifesine göre) bir ücrettir. Bu bedel notere ödenir.

Kısaca özetlersek:

Avukatlık ücreti: Davanın türüne göre değişir; anlaşmalı boşanmalar daha düşük, çekişmeli davalar daha yüksek ücretlendirilebilir. İstanbul gibi bir yerde 2025 yılı için anlaşmalı boşanma avukatı ücreti ortalama birkaç on bin TL’den başlayabilir. Çekişmeli davalarda bu rakamlar yükselebilir. Ücret, avukatla müvekkil arasındaki anlaşmayla belirlenir ancak asgari tarifenin altına inilemez.
Mahkeme masrafları: Harçlar, gider avansı vb. Toplamda birkaç yüz ila birkaç bin TL arasında olabilir. Davanın uzunluğuna göre artabilir. Davayı kazanan taraf, masrafları kaybedene yüklense de boşanmalarda genelde her taraf kendi masrafını çekiyor demek yanlış olmaz.
Diğer masraflar: Noter vekalet ücreti, duruşmalara geliş-gidiş (ulaşım) masrafları, gerekirse uzman raporları vs.

Müvekkillerin, avukatlarıyla ücret konusunu netleştirmesi ve ekonomik planlamasını ona göre yapması önemlidir. Kadıköy boşanma avukatı ücretleri konusunda daha fazla bilgi ve örnekler için, avukatların resmi web sitelerindeki makalelere veya İstanbul Barosu’nun duyurularına bakılabilir. Nitekim bilalalyar.av.tr sitesinde de boşanma davası avukat ücretlerine dair bilgilendirici içerikler mevcuttur. Örneğin, “Boşanma davası avukat ücretleri” başlıklı yazıda bu konudaki en güncel bilgiler ve tavsiyeler yer almaktadır.

Son olarak, ekonomik durumu gerçekten elverişli olmayanlar için devletin ve baroların sunduğu imkanları tekrar vurgulayalım: Adli yardım talebi ile hem harçlardan muafiyet hem de ücretsiz avukat temini mümkündürbilalalyar.av.tr bilalalyar.av.tr. Kadıköy’de ikamet eden bir kişi, İstanbul Barosu’na bu konuda başvurabilir. Gerekli koşulları sağlıyorsa, baro ona bir avukat atayacaktır. Bu hizmet, yargı sisteminin sosyal adalet için sağladığı önemli bir destektir.

Kadıköy’de Boşanma Avukatı Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Boşanma süreci, hem hukuki hem duygusal açıdan zorlu bir dönemdir. Bu süreçte yanınızda olacak avukatı doğru seçmek, davanın seyri ve sonucu açısından büyük önem taşır. Kadıköy’de en iyi boşanma avukatını bulmak için bazı kriterlere dikkat etmek gerekir:

Tecrübe ve Uzmanlık: Boşanma ve aile hukuku alanında deneyimli bir avukatla çalışmak her zaman avantaj sağlar. Hukuk dalı geniş bir okyanus gibidir; bu nedenle belirli bir alanda uzmanlaşmış avukatlar ilgili mevzuata, yargı kararlarına ve uygulamadaki inceliklere daha hakim olurlar. Kadıköy gibi büyük bir ilçede, aile hukuku konusunda uzun yıllar çalışmış, çok sayıda boşanma davası yürütmüş avukatlar mevcuttur. Örneğin Avukat Bilal Alyar, yıllardır İstanbul’da aile hukuku davalarına bakmakta olup, edindiği tecrübe sayesinde müvekkillerine stratejik danışmanlık yapabilmektedir.
Referans ve Tavsiyeler: Çevrenizde daha önce boşanma davası geçirmiş tanıdıklar varsa, onların tavsiye ettiği avukatlar değerlendirilebilir. “Kadıköy boşanma avukatı tavsiye” arayışındaysanız, gerçek müvekkil yorumları ve deneyimleri önemli bir göstergedir. İnternet üzerindeki yorum platformları veya avukatlık sitelerinin kullanıcı değerlendirmeleri de fikir verebilir. Tabii tek bir yoruma göre değil, genel trende göre karar vermek sağlıklı olur.
İletişim ve Güven: Avukatınızla açık iletişim kurabilmeli ve ona güven duymalısınız. İlk görüşmeden itibaren, avukatın sizi dinlemesi, sorularınıza sabırla yanıt vermesi, olası senaryoları size dürüstçe aktarması gerekir. Boşanma davası, özel hayatınızın detaylarını da içerebilir; bu nedenle avukatınıza rahatlıkla açılabilmeniz, onun da gizliliğe özen göstereceğine inanmanız önemlidir. İlk danışmada aldığınız izlenim, çoğu zaman o avukatla uzun soluklu bir yola çıkıp çıkamayacağınızı gösterir.
Yerel Mahkeme Bilgisi: Kadıköy’de boşanma davalarına hangi mahkemelerin baktığını, bu mahkemelerin işleyişini bilen bir avukat avantajlı olacaktır. Örneğin Anadolu Adliyesi’nde Aile Mahkemelerinde pratikte nelere dikkat edildiğini, hakimlerin dosyalarda hangi hususlara önem verdiğini yıllar içinde tecrübe etmiş bir avukat, buna göre hazırlığını yapar. Mahkeme kalem işleri, tevzi, evrak takibi gibi konularda da yerel tecrübe işleri hızlandırabilir.
Ulaşılabilirlik: Boşanma sürecinde müvekkiller zaman zaman avukatlarına danışma ihtiyacı duyar, gelişmeler hakkında bilgi almak ister. Avukatın makul sürelerde dönüş yapabilmesi, ofisinin konumu (Kadıköy ve civarında ofisi olması görüşmeleri kolaylaştırabilir), ekibinin olması (yoğunlukta yardımcı olabilecek) gibi faktörler de göz önüne alınmalıdır. Örneğin Kadıköy’de ikamet eden bir kişi için, avukatının da Kadıköy veya yakın çevrede ofisinin bulunması, yüzyüze görüşmeleri ve belki duruşmalara gidiş gelişleri kolaylaştırır.
Ücret ve Şeffaflık: En iyi avukat, her zaman en pahalı avukat demek değildir. Ancak genel olarak kalite ile ücret paralel olabilir; çok düşük ücret teklif eden bir avukatın dosyanıza gerekli özeni gösterememe riski bulunabilir (iş yükü nedeniyle). Bu yüzden, ücret konuşulurken de açık olmak, hangi hizmetlerin ücrete dahil olduğunu, ekstra masraf çıkıp çıkmayacağını netleştirmek gerekir. İyi bir avukat, ücret konusunda da şeffaf olacaktır ve size bir sözleşme sunacaktır.
Profesyonellik ve Disiplin: Davanızın takibi, sürelerin kaçırılmaması, dilekçelerin özenle hazırlanması gibi konular disiplin gerektirir. Avukatın zaman yönetimi ve dosya organizasyonu yapabilmesi, duruşmalara hazırlıklı gelmesi beklenir. İlk görüşmede dahi size benzer davalarda izlenen yolları, ihtiyaç duyulacak delilleri anlatabilen bir avukat, konuya hakimiyetini ortaya koyar.

Kadıköy, hukuk bürolarının yoğun olduğu bir bölge olarak, birçok seçeneğe sahiptir. Burada mühim olan, sizin ihtiyaç ve beklentilerinize en uygun avukatı bulmanızdır. Kimi müvekkil çok ilgili bir avukat ister, sürekli bilgilendirme bekler; kimi tamamen işi avukata bırakıp sonuç odaklı yaklaşır. Sizin çalışma tarzınıza uyan bir avukatla anlaşmanız, sürecin daha uyumlu geçmesini sağlayacaktır.

Unutmayın ki boşanma avukatı, sadece hukuki belgeleri hazırlayan kişi değil, aynı zamanda bu sancılı dönemde sizin destekçiniz ve yol göstereniniz olacaktır. İyi bir avukat, gerektiğinde sizi duygusal olarak da sakinleştirir, gereksiz çatışmalardan kaçınmanızı tavsiye eder, uzun vadeli çıkarlarınızı kısa vadeli öfkenizin önüne koymanız için rehberlik eder. Örneğin, sadece karşı tarafa zarar vermek uğruna çocukların velayeti konusunda inatlaşmanın kimseye faydası olmayacağını size anlatabilir; veya anlaşma imkanı varken yıllarca sürecek bir davaya girmenin zararlarını objektif şekilde sunabilir.

Sonuç olarak, Kadıköy’de boşanma avukatı seçimi yaparken bu sayılan noktaları gözden geçirin. Gerekirse birkaç avukatla ön görüşme yapın. Soru sormaktan çekinmeyin: Davanız için yaklaşımını sorun, benzer bir dava deneyimi varsa anlatmasını isteyin. Bu görüşmeler sonunda hangi avukatla daha rahat ve güvende hissettiyseniz onu tercih edin. Boşanma süreci streslidir ama doğru avukatla çalışarak bu süreci en az hasarla atlatmak mümkündür.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru 1: Boşanma davası için avukat tutmak zorunlu mu?
Cevap: Hayır, Türk hukukunda boşanma davası açarken avukat tutma zorunluluğu yoktur. Taraflar davalarını kendileri de takip edebilirler. Ancak boşanma davaları hem usul hem maddi hukuk bakımından karmaşık olabileceği için, bir avukatın bilgi ve tecrübesinden faydalanmak güçlü şekilde tavsiye edilir. Avukat, hak kayıplarının önlenmesi, dilekçelerin doğru hazırlanması, delillerin toplanması ve süreç yönetimi konularında büyük kolaylık sağlar. Özellikle çekişmeli davalarda karşı tarafın avukatı varsa, sizin de bir avukatla temsil edilmeniz dengenin korunması açısından önemlidir.

Soru 2: Anlaşmalı boşanma şartları nelerdir?
Cevap: Anlaşmalı boşanma için en önemli şart, evliliğin en az 1 yıl sürmüş olmasıdır. Bir yıldan kısa evliliklerde anlaşmalı boşanma yapılamaz. Evlilik bir yılını doldurduysa, eşlerin boşanma ve boşanmanın sonuçları konusunda tam bir anlaşmaya varmış olmaları gerekir. Bu anlaşma, bir boşanma protokolü şeklinde yazılı olarak hazırlanıp imzalanır.

Protokolde nafaka, velayet, mal paylaşımı, tazminat gibi konular karara bağlanır. Daha sonra eşler birlikte (veya biri dava açıp diğeri kabul ederek) mahkemeye başvurur. Hakim duruşmada her iki eşi de bizzat dinler; kendi iradeleriyle protokolü imzaladıklarını ve boşanmak istediklerini doğrularlar. Hakim, protokolü özellikle çocukların menfaatine uygunluk yönünden inceler, uygun bulursa onaylar ve boşanmaya hükmeder. Özetle: 1 yıl evlilik + her konuda uzlaşma + birlikte mahkemeye başvuru + duruşmaya katılım anlaşmalı boşanmanın temel şartlarıdır.

Soru 3: Çekişmeli boşanma davası ne kadar sürer?
Cevap: Çekişmeli boşanma davalarının süresi, mahkemenin iş yüküne ve davanın karmaşıklığına göre değişir. Genel olarak Türkiye’de çekişmeli boşanma davaları 1 ila 2 yıl arasında sonuçlanır diyebiliriz. İstanbul gibi büyük şehirlerde ilk duruşma tarihi almak bile birkaç ayı bulabilir. Davada tanık dinlenmesi, bilirkişi incelemesi, kurumlardan yazı cevabı beklenmesi gibi işlemler süreyi uzatır.

Eğer taraflar her konuda çok uyuşmaz ise (nafaka, velayet, mal paylaşımı vs. hepsi çekişmeli) dava daha da uzayabilir. Ayrıca ilk mahkeme kararı sonrası taraflar istinaf ve temyiz yoluna giderse, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay’daki incelemesi birkaç yıl daha ekleyebilir. Kısacası, çekişmeli boşanma davası birkaç duruşmada bitebileceği gibi, tüm süreçler tüketilirse 3-4 yılı bulması da olasıdır. Anlaşmaya ne kadar açık olursanız, bu süre o kadar kısalacaktır.

Soru 4: Anlaşmalı boşanma ne kadar sürer?
Cevap: Anlaşmalı boşanma, çekişmeliye göre çok daha hızlı sonuçlanır. Genellikle dava açıldıktan sonraki ilk duruşmada karar çıkması mümkündür. Mahkemeler anlaşmalı boşanma başvurularına öncelik verebiliyor. İstanbul gibi yerlerde bile çoğu zaman dilekçe verildikten 1-2 ay sonra duruşma yapılır. Duruşmada hakim tarafları dinleyip protokolü uygun bulursa aynı gün kararı verir. Kararın yazılması ve kesinleşmesi da birkaç hafta ila bir ay sürer. Bu nedenle anlaşmalı boşanmanın toplam süresi çoğunlukla 2-3 ay gibi kısa bir zaman diliminde tamamlanır. Elbette bu, adliye yoğunluğuna bağlı olarak biraz değişebilir ama genel kanı, anlaşmalı boşanmanın çok kısa sürdüğü yönündedir.

Soru 5: Boşanma davası açmak için gerekli belgeler nelerdir?
Cevap: Boşanma davası açabilmek için esas olarak bir boşanma dilekçesi yeterlidir. Davayı açarken nüfus kayıt örneği ve evlilik cüzdanı örneği gibi belgeleri eklemek süreci hızlandırır. Eğer özel bir sebebe dayanılıyorsa, onu kanıtlayıcı belgeler (örneğin hastane raporu, mahkeme kararı, fotoğraf, mesaj kayıtları) da dilekçeye eklenmelidir.

Anlaşmalı boşanma ise ortak imzalı protokol de sunulmalıdır. Ayrıca davayı avukat açıyorsa, vekaletname sunulur. Davayı açarken kimlik fotokopiniz, ikametgah bilgileri gerekebilir, bunlar genelde nüfus kayıt örneğinde mevcut oluyor. Özetle: Boşanma dilekçesi, ekinde nüfus kayıt örneği (eş ve çocukları gösterir şekilde), varsa delil belgeleri, protokol (anlaşmalı ise) ve vekaletname (avukatla açılıyorsa) hazırlanır. Gerekli harç ve gider avansı mahkeme veznesine yatırılarak dava açılır.

Soru 6: Boşanma davasında velayet kime verilir?
Cevap: Boşanmada çocuğun velayetinin kime verileceğine mahkeme, çocuğun menfaatlerini dikkate alarak karar verir. Küçük yaştaki (özellikle 0-6 yaş arası) çocuklar genellikle anne bakım ve şefkatine muhtaç kabul edildiğinden çoğunlukla anneye verilir. Daha büyük çocuklarda, anne ve babanın yaşam koşulları, çocuğa sunabilecekleri imkanlar, çocuğun eğitimi ve sağlık durumu, çocuğun anne veya babaya yakınlığı gibi kriterler değerlendirilir.

Kısacası velayet, anne veya babadan hangisi çocuğun fiziki ve ruhsal gelişimi için daha yararlı olacaksa ona verilir. Diğer ebeveyn ise çocukla kişisel ilişki (görüşme hakkı) sahibi olur ve çocuğun bakım masraflarına iştirak nafakası öder. Mahkeme kararında hangi günler ve ne şekilde görüşüleceği düzenlenir. Çok istisnai olarak, anne ve baba uygun değilse velayet üçüncü bir kişiye (örneğin büyükanneye) verilebilir; fakat bu durumlar nadirdir ve genelde ağır sorunların olduğu hallerde görülür.

Soru 7: Boşanmada mal paylaşımı nasıl olur?
Cevap: Mal paylaşımı, eşler arasındaki mal rejimine göre yapılır. 2002’den sonra evlenen veya mal rejimini değiştirmemiş çiftler için yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma olduğundan, evlilik süresince edinilen mallar kural olarak yarı yarıya paylaşılır. Evlilik boyunca her iki eşin kazancıyla alınan taşınır-taşınmaz mallar, birikimler ve benzeri edinimler toplam değer olarak hesaplanır ve eşit bölüşülür. Kimin üzerine kayıtlı olduğuna bakılmaz, her eş diğerinin kazancına katılma hakkına sahiptir.

Kişisel mallar (evlenmeden önce sahip olunanlar, miras ve bağış yoluyla gelenler) paylaşım dışı kalır. Mal paylaşımı genellikle boşanma davasından ayrı bir dava ile yapılır ve boşanma kesinleştikten sonra talep edilir. Anlaşmalı boşanma protokolünde taraflar mal paylaşımı konusunda anlaştıklarını beyan edebilirler; bu durumda ek bir davaya gerek kalmaz. Eğer anlaşma yoksa, boşanma sonrası mal rejimi tasfiyesi davası açılarak kimin ne kadar alacağı (katılma alacağı) mahkemece belirlenir.

Soru 8: Boşanma davasında ne tür nafakalar verilir?
Cevap: Boşanma davalarında üç tür nafaka söz konusu olabilir: Tedbir nafakası, yoksulluk nafakası ve iştirak nafakası. Tedbir nafakası, dava devam ederken ekonomik olarak zorda kalacak eşe ve varsa çocuklara, geçici olarak ödenen nafakadır (dava açılınca hakim talep olmasa da takdir edebilir). Yoksulluk nafakası, boşanma sonucu yoksulluğa düşecek eş için, diğer eş tarafından süresiz ödenen nafakadır.

Bunu alabilmek için nafaka talep eden tarafın boşanmada daha ağır kusurlu olmaması gerekir. İştirak nafakası ise, velayet kendisine verilmeyen ebeveynin, çocuğun bakımı ve ihtiyaçları için velayet sahibi ebeveyne ödediği aylık nafakadır (çocuk nafakası). Bu nafaka, çocuk ergin olana kadar devam eder. Nafaka miktarlarını hakim, tarafların mali gücüne ve ihtiyaçlarına göre belirler. Ayrıca tarafların durumunun değişmesi halinde nafakanın arttırılması, azaltılması veya kaldırılması için de dava açılabilir.

Soru 9: Boşanma davası açmanın maliyeti nedir?
Cevap: Boşanma davası açmanın maliyeti, mahkeme masrafları ve varsa avukatlık ücreti olmak üzere iki ana kalemden oluşur. Mahkeme masrafları içinde dava harcı (başvuru harcı 2025 yılı için yaklaşık 80-90 TL civarı, peşin karar harcı boşanma davalarında maktu, birkaç yüz TL), tebligat ve diğer giderler için gider avansı (yine birkaç yüz TL civarı, tanık sayısı ve işlemlere göre değişir) vardır. Toplamda birkaç yüz TL’yi bulan bu meblağlar dava açılırken ödenir. Avukat tutulursa, avukatlık ücreti ayrıca gelir.

Avukatlık ücretleri serbest olmakla birlikte asgari tarifeden düşük olamaz; 2024 yılı için bir boşanma davasında avukatlık asgari ücreti on binlerce TL düzeyindedir. Uygulamada anlaşmalı boşanma davaları daha düşük ücretlerle, çekişmeli davalar ise daha yüksek ücretlerle kabul ediliyor. Örneğin İstanbul’da anlaşmalı boşanma için bazı avukatlar 15-20 bin TL talep edebilirken, çekişmeli davalarda 30-40 bin TL ve üstü rakamlar söz konusu olabiliyor (rakamlar avukata, davanın kapsamına göre çok değişkendir). Eğer kişinin maddi durumu çok kötüyse, baronun adli yardım servisine başvurup harçlardan muafiyet ve ücretsiz avukat desteği alabilir. Bu durumda dava masrafları devlet tarafından karşılanır.

Soru 10: Maddi durumu olmayanlar ücretsiz avukat alabilir mi?
Cevap: Evet, maddi durumu avukat tutmaya ve yargılama giderlerini karşılamaya elverişli olmayan kişiler, adli yardım kapsamında ücretsiz avukat talep edebilirler. Bunun için bulunduğunuz ilin barosuna başvurmanız gerekir. Örneğin İstanbul Barosu Adli Yardım Bürosu’na gidip gelir durumunuzu belgeleyen evraklarla (fakirlik belgesi, SGK kaydı, muhtarlıktan alınan belge vb.) başvuru yapabilirsiniz. Baro, yaptığınız gelir testine göre talebinizi uygun bulursa size bir boşanma avukatı atar ve dava masraflarından geçici muafiyet sağlar.

Bu sayede ücretsiz boşanma avukatı desteği almış olursunuzbilalalyar.av.tr bilalalyar.av.tr. Atanan avukatın ücreti baro tarafından karşılanır, siz ödeme yapmazsınız. Ancak davayı kazandığınız takdirde mahkeme karşı taraftan vekalet ücreti ve masrafları alıp baroya gelir olarak kaydedebilir. Önemli olan, ekonomik zorluk içindeyseniz hukuki yardım hakkınızdan mahrum kalmamanızdır. Adli yardıma başvurunuz reddedilirse, yine de dava harçlarını yatırarak kendiniz davayı açabilirsiniz; ama bu durumda da gerektiğinde taksitlendirme veya erteleme gibi taleplerde bulunmanız mümkündür.

Boşanma avukatı kadıköy

[1] [2] [3] [4] [5] [6] [10] [11] T.C. Anayasa Mahkemesi

https://normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/ND/2024/56

[7] [8] [9] [33] [34] [35] [36] Kadıköy Boşanma Avukatı

https://www.dogandincer.av.tr/makaleler/kad%C4%B1k%C3%B6y-bo%C5%9Fanma-avukat%C4%B1

[12] [13] [14] [15] [16] [17] [18] [19] [20] [21] [22] [23] [24] [25] [26] [27] [28] [29] [30] [31] Boşanma Davası ve Boşanma Sebepleri

https://barandogan.av.tr/blog/medeni-hukuk/bosanma-davasi-ve-sebepleri-nelerdir.html

[32] TÜİK | Evlenme ve Boşanma İstatistikleri, 2024

#111 TÜİK | Evlenme ve Boşanma İstatistikleri, 2024

[37] Boşanma Davası Avukatlık Ücreti ve Masrafları (2025)

Boşanma Davası Avukatlık Ücreti ve Mahkeme Masrafları

[38] Avukat Asgari Ücret Tablosu – Avukat Semiha ASLAN

https://www.semihaaslan.av.tr/avukat-asgari-ucret-tablosu

[39] maltepe boşanma avukatı – Av. Bilal ALYAR @2025

maltepe boşanma avukatı

[40] Ücretsiz Avukat Danışma – Av. Bilal ALYAR @2025

Ücretsiz Avukat Danışma