Önemli Bilgilendirme: Bu sayfa yalnızca genel hukuki bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir uyuşmazlıkta avukatlık hizmeti veya hukuki danışmanlık sunmaz. Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları gereği bu içerik reklam, iş bağlantısı veya müvekkil-vekil ilişkisi tesisi niteliğinde değildir. Somut olayınızın hukuki niteliği, delil durumu ve usul detayları için mutlaka bir avukata danışmanız gerekir. Dilekçe örneği şablon niteliğindedir; her dosyada içerik, taraf bilgileri, hukuki dayanak ve talep somut olaya göre uyarlanmalıdır.
İhbar Dilekçesi Nedir?
İhbar dilekçesi, bir suçun işlendiğini öğrenen kişinin bu durumu Cumhuriyet başsavcılığına yazılı olarak bildirmesini sağlayan belgedir. İhbar, takibi şikâyete bağlı olmayan suçlarda herkes tarafından yapılabilir ve kural olarak süreye tabi değildir.
İhbarın temel amacı, adli makamların suçtan haberdar olmasını ve soruşturma başlatmasını sağlamaktır. CMK m.158 uyarınca ihbar; savcılığa, kolluğa veya valilik/kaymakamlığa yapılabilir; yetkisiz makama yapılan başvurular da ilgili savcılığa gönderilir.
İhbar Dilekçe Şablonu
[YETKİLİ İL/İLÇE] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI’NA
İHBAR EDEN: [Ad Soyad / İsim gizli kalmak isteniyorsa “Kimliği Saklı Tutulması Talepli İhbarcı”], [TC], [Adres], [Telefon]
İHBAR EDİLEN KİŞİ/KURUM: [Ad Soyad / Kurum adı — bilinmiyorsa “Faili Meçhul”]
SUÇ: [Örn: Görevi Kötüye Kullanma — TCK m.257 / Rüşvet — TCK m.252 / Çevreye Karşı İşlenen Suç — TCK m.181 vb.]
SUÇ TARİHİ/YERİ: [GG.AA.YYYY] — [İl/İlçe/Adres]
KONU: Aşağıda açıklayacağım fiilin/fiillerin işlendiğini bilgilerime ulaşması nedeniyle resmi makamlarınıza ihbar etmek istemekteyim.
AÇIKLAMALAR
1. İhbar Konusu Olay: [Bilgi sahibi olduğunuz olayı tarih, yer, kişi ve eylem detaylarıyla anlatın. Örnek: “[Tarih] tarihinde [yer]’de bulunduğum sırada [kişi/kurum]’un [eylem]’i gerçekleştirdiğine şahit oldum/öğrendim.”]
2. Bilgi Kaynağım: [Olayı nasıl öğrendiğinizi belirtin: bizzat görme, başkasından duyma (kim, ne zaman?), belge inceleme, medya vb.]
3. Tanıklar: [Varsa olaya tanık olabilecek kişilerin ad-soyad ve iletişim bilgilerini, yoksa “tanık bilinmemektedir” ifadesini koyun.]
4. Kimlik Gizliliği Talebi: [Eğer ihbarcı olarak kimlik gizliliği talep ediyorsanız, CMK m.158/5 ile 4483 sayılı Kanun m.4/3 ve TCK m.267’ye aykırı kullanım iddiasında bulunulamaması koşuluyla “ihbar dilekçesinin gizli işleme alınmasını talep ederim” ifadesini ekleyin.]
HUKUKİ NEDENLER: 5271 sayılı CMK m.158, m.160, m.279, m.280; 5237 sayılı TCK ilgili madde(ler); 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun (uygulanabilirse).
HUKUKİ DELİLLER: Olayla ilgili her türlü belge, ses/görüntü kaydı, tanık beyanları, kurum yazışmaları, ekran görüntüleri.
NETİCE-İ TALEP: Yukarıda açıklanan nedenlerle ihbar konusu fiil(ler) hakkında soruşturma başlatılmasına, gerekli görülen tedbirlerin alınmasına ve toplanacak delillere göre kamu davası açılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve ihbar ederim.
[GG.AA.YYYY]
İhbarcı
[Ad Soyad — İmza]
Kanuni Dayanak
İhbarın yasal çerçevesi başlıca şu hükümlere dayanır:
- CMK m.158 – İhbar ve şikâyetin yapılacağı makamlar ve usulü.
- CMK m.160 – Savcının ihbar üzerine soruşturma başlatma yükümlülüğü.
- TCK m.278-280 – Suçu bildirmeme ve kamu görevlilerinin ihbar yükümlülüğü.
- TCK m.267 – Asılsız ihbar hâlinde iftira suçu.
İhbar yazılı dilekçeyle ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir; gerçeğe aykırı ihbarın cezai sorumluluk doğurabileceği unutulmamalıdır.
İlgili Yargıtay Kararları
İlgili Yargıtay Kararı — PH-1-IHB YERLEŞTİRİLECEK
İhtiyaç: İhbar ile şikayet arasındaki fark ve ihbarcının taraf sıfatı kapsamı için Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararı — esas/karar no, tarih, özet, link
İlgili Yargıtay Kararı — PH-2-IHB YERLEŞTİRİLECEK
İhtiyaç: CMK m.279 kapsamında kamu görevlisinin ihbar yükümlülüğü ihlali (görevi ihmal) için Yargıtay 4. veya 5. Ceza Dairesi kararı — esas/karar no, tarih, özet, link
İlgili Yargıtay Kararı — PH-3-IHB YERLEŞTİRİLECEK
İhtiyaç: Asılsız/iftira niteliğindeki ihbar (TCK m.267 iftira suçu) için Yargıtay 4. Ceza Dairesi son 3 yıl emsal karar — esas/karar no, tarih, özet, link
Kullanım Rehberi
Bu Dilekçeyi Nasıl Kullanmalı?
Şablonu doldururken olayın tarih, yer ve gelişimini somut biçimde anlatmanız; varsa şüpheliye ulaştıracak bilgileri ve delilleri (belge, kayıt, tanık) eklemeniz gerekir. Gerçeğe aykırı beyandan kaçının; ihbarınızı yalnızca bildiğiniz veya makul şüphe duyduğunuz olgulara dayandırın.
Sıkça Sorulan Sorular
İhbar ile şikayet farkı nedir?
İhbar, takibi şikâyete bağlı olmayan suçlarda herkes tarafından ve süre sınırı olmaksızın yapılabilir. Şikâyet ise yalnızca mağdur veya suçtan zarar gören tarafından, takibi şikâyete bağlı suçlarda ve altı aylık süre içinde yapılır.
İhbar isimsiz yapılabilir mi?
İsimsiz (imzasız) ihbarlar tek başına soruşturma başlatmak için kural olarak yeterli görülmez; ancak somut ve doğrulanabilir bilgiler içeriyorsa savcılık resen araştırma yapabilir. Kimliği belli, imzalı ihbarlar çok daha etkili sonuç doğurur.
İhbarda iftira suçu işlenir mi?
Bir kişiye, işlemediğini bildiğiniz bir suçu isnat ederek ihbarda bulunmak iftira suçunu oluşturur (TCK m.267) ve ciddi cezai sorumluluk doğurur. Bu nedenle ihbar yalnızca gerçek olgulara dayandırılmalıdır.
Kamu görevlisi ihbar etmek zorunda mı?
Görevleri sırasında bir suçun işlendiğini öğrenen kamu görevlileri, durumu yetkili makamlara bildirmekle yükümlüdür; bu yükümlülüğün ihlali TCK m.279 kapsamında suç oluşturur.