İhbar Dilekçesi Nedir?

İhbar dilekçesi, bir kişinin işlendiğini öğrendiği bir suçu Cumhuriyet Başsavcılığı’na veya yetkili kamu makamına tanıklığı altında bildirmesini sağlayan başvuru belgesidir. Suç duyurusundan farkı, ihbarda bulunan kişi genellikle suçtan doğrudan zarar görmeyen üçüncü bir kişidir (CMK m.158). Şikayete bağlı olmayan re’sen soruşturulan suçlarda herkes ihbarda bulunabilir; bazı suçlarda kamu görevlilerine ve sağlık mesleği mensuplarına ihbar zorunluluğu getirilmiştir (CMK m.279, m.280).

İhbar Dilekçe Şablonu

Kanuni Dayanak

CMK m.158/1: “Suça ilişkin ihbar veya şikayet, Cumhuriyet Başsavcılığı’na veya kolluk makamlarına yapılabilir.” İhbar yazılı veya sözlü olarak yapılabilir; sözlü ihbarlar tutanağa geçirilir.

CMK m.158/5: İhbar veya şikayet konusu olayın incelenmesinde önemli görülen kişilerin kimliği, ihbarcı veya şikayetçinin talebi üzerine gizli tutulabilir.

CMK m.279: Kamu adına soruşturma ve kovuşturmayı gerektiren bir suçun işlendiğini göreviyle bağlantılı olarak öğrenip de yetkili makamlara bildirimde bulunmayı ihmal eden veya bu hususta gecikme gösteren kamu görevlisi, bu suça ilişkin olarak hakkında soruşturma yapılır.

CMK m.280: Sağlık mesleği mensupları, görevlerini yaptıkları sırada bir suçun işlendiği yönünde bir belirti ile karşılaştıklarında durumu yetkili makamlara bildirmekle yükümlüdür.

İftira yasağı (TCK m.267): Yetkili makamlara ihbar veya şikayette bulunarak ya da basın ve yayın yoluyla, işlemediğini bildiği halde, hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasını ya da idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamak için bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

İlgili Yargıtay Kararları

Kullanım Rehberi

Sıkça Sorulan Sorular

İhbar ile şikayet farkı nedir?

Şikayet, suçtan zarar görenin yaptığı başvurudur ve bazı suçlarda dava şartıdır (TCK m.73). İhbar ise herhangi bir kişinin işlendiğini öğrendiği suçu yetkili makama bildirmesidir; ihbarcı genellikle suçtan zarar gören değildir.

İhbar isimsiz yapılabilir mi?

İsimsiz (anonim) ihbarlar Cumhuriyet savcılığınca kural olarak işleme alınmaz; ancak suçun delili niteliğinde somut bilgi içeriyorsa savcılık re’sen soruşturma başlatabilir. CMK m.158/5’e göre kimliğin gizli tutulmasını talep ederek açık kimlikle ama gizli işleme alınma talep edilebilir.

İhbarda iftira suçu işlenir mi?

Bildiği halde işlemediği bir suçu birine isnat eden kişi TCK m.267 uyarınca iftira suçundan yargılanır. İhbarda samimi olmayan, kasıtlı asılsız bilgi vermek ciddi yaptırımlara tabidir.

Kamu görevlisi ihbar etmek zorunda mı?

Evet, CMK m.279 uyarınca görevi nedeniyle bir suçu öğrenen kamu görevlisinin durumu yetkili makamlara bildirmesi yasal zorunluluktur. Aksi halde “görevi ihmal” veya “kanunsuz emir” gibi suçlardan sorumluluk doğabilir.