Dubai İş Hukuku ve Hukuki Rehber

Dubai iş hukuku nedir? Dubai iş hukuku, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) federal çalışma mevzuatının Dubai Emirliği’nde uygulanmasıyla ortaya çıkan kurallar bütünü anlamına gelir. BAE’de özel sektörde çalışan tüm işçiler (Dubai’deki yabancı çalışanlar dahil) 2021 tarihli 33 sayılı BAE İş Kanunu’na tabidir. Bu kanun, işçi ve işveren ilişkilerini düzenleyerek çalışma şartlarını, tarafların hak ve yükümlülüklerini belirler.

Örneğin, kanun çalışma saatlerinden yıllık izinlere, iş sözleşmelerinin şekil şartlarından işten çıkarma prosedürlerine kadar pek çok konuyu ayrıntılı olarak hükme bağlamıştır. (Not: Dubai’de bazı serbest bölgeler – örneğin DIFC (Dubai International Financial Centre) – kendi bağımsız iş hukuku kurallarına sahip olsa da, DIFC ve Abu Dabi ADGM gibi istisnalar haricinde Dubai’deki çoğu iş yeri federal iş kanununa tabidir.)

Hukuki boyutu neden önemli? Dubai’nin iş hukuku, katı standartlar ve yaptırımlar içeren kapsamlı bir mevzuattır. İşverenlerin kanuna uygun hareket etmemesi durumunda ciddi para cezaları ve yaptırımlarla karşılaşmaları mümkündür. Örneğin, ücretlerin zamanında ödenmemesi veya yasal çalışma saatlerinin aşılması durumunda devlet, işverene yaptırım uygulayabilir. Aynı şekilde, çalışanlar da haklarını tam bilmezse fazla mesai ücreti, yıllık izin gibi kazanılmış haklarından mahrum kalabilir.

Dolayısıyla, Dubai’de çalışma hayatına dahil olan herkes için hukuki çerçevenin farkında olmak hayati değerdedir. Bu hukuki rehber, Dubai iş hukukunun kapsamını ve uygulamasını sade bir dille açıklayarak hem işverenlerin yükümlülüklerini hem de çalışanların haklarını netleştirmeyi amaçlamaktadır.

Neden bir avukata ihtiyaç duyulur? Dubai’de iş yapıyor veya çalışıyor olmak, farklı bir ülkenin hukuk sistemiyle muhatap olmak demektir. İstanbul merkezli bir hukuk bürosu olarak, Avukat Bilal Alyar ve ekibimiz Dubai iş hukuku alanındaki bilgi birikimimizle Marmara Bölgesi ve Türkiye genelindeki müvekkillerimize danışmanlık sunmaktayız. Yabancı bir ülkenin kanunlarına uymak ve yasal prosedürlerini doğru yürütmek zordur; küçük bir ihmal bile hem maddi kayıplara hem de hukuki sorunlara yol açabilir. İşte bir avukatın sağlayacağı bazı avantajlar:

• Sözleşme ve belge denetimi: Dubai’de çalışmaya başlamadan önce imzaladığınız iş sözleşmelerinin yerel yasalarla uyumlu olması gerekir. Profesyonel bir avukat, sözleşmelerinizi gözden geçirip hak kaybına yol açabilecek maddeleri tespit eder ve gerekirse revize edilmesini sağlar.
• Hak ve yükümlülüklerin hatırlatılması: Özellikle yabancı çalışanlar ve işverenler, Dubai’nin kültürel ve hukuki farklılıklarından dolayı bazı hak ve yükümlülüklerin farkında olmayabilir. Örneğin, işçilerin yıllık izin veya kıdem tazminatı hakları Türk hukukundan farklı şekilde düzenlenmiştir. Uzman bir avukat, Dubai iş kanunundaki güncel düzenlemelere dayanarak müvekkillerini bilgilendirir ve yol gösterir.
• Uyuşmazlık durumunda temsil: Dubai’de ortaya çıkabilecek işçilik alacakları, haksız fesih, mobbing (işyerinde psikolojik taciz) veya benzeri uyuşmazlıklarda, deneyimli bir avukat yasal yollara başvurmanızda ve haklarınızı aramanızda kritik rol oynar. Özellikle Dubai’de dava süreçleri Arapça yürütüldüğünden, yerel prosedürlere hakim bir hukuki temsilciye sahip olmak başarı şansınızı artırır.
• Bölgesel destek: İstanbul’dan tüm Türkiye’ye hizmet veren bir hukuk bürosu olarak Türkiye – Dubai arasında bir köprü görevi görmekteyiz. Müvekkillerimizin Türkiye’deyken Dubai’deki hukuki işlemlerini takip ediyor, gerekli durumlarda Dubai’deki yerel avukatlarla iş birliği yaparak süreci kolaylaştırıyoruz. Bu sayede Türkiye’deki bir işveren ya da çalışan, Dubai’de yaşadığı bir hukuki sorunu çözmek için Dubai’ye gitmek zorunda kalmadan, burada güvendiği avukatı aracılığıyla haklarını savunabiliyor.

Yukarıdaki nedenlerle, Dubai iş hukuku alanında uzman bir avukattan destek almak, hem işverenler hem de çalışanlar açısından ileride doğabilecek pek çok sorunun önüne geçecek, ortaya çıkan uyuşmazlıkların da en etkin şekilde çözülmesini sağlayacaktır. Unutmayın, Dubai gibi uluslararası bir iş merkezinde hukuki hataların maliyeti çok yüksek olabilir; bu nedenle doğru adımları atmak için uzman desteği almak en doğrusudur.

Dubai İş Hukukunda Temel Konular ve Çözüm Yolları

Dubai iş hukukunu daha iyi anlamak için, konuyu alt başlıklar halinde inceleyelim. Aşağıda Dubai’de iş yaşamında sık karşılaşılan hukuki konular ve bunlara ilişkin çözüm önerileri yer almaktadır.

İş Sözleşmeleri: Türleri ve Geçerlilik Şartları

Dubai’de çalışmaya başlamanın ilk adımı, geçerli bir iş sözleşmesi (employment contract) imzalamaktır. BAE’nin yeni iş kanunu uyarınca tüm iş sözleşmelerinin belirli süreli olması gerekmektedir – eskiden olduğu gibi süresiz (belirsiz süreli) iş sözleşmeleri artık yapılmamaktadır. İşveren ile çalışan arasında genellikle 1 ile 3 yıl arası süreli bir sözleşme imzalanır ve süresi sonunda taraflar devam etmek istiyorsa yenilenir. Bu düzenleme, çalışanların haklarını güvence altına almak ve iş ilişkilerini net bir çerçeveye oturtmak amacını taşır.

Bir iş sözleşmesinde bulunması gereken temel unsurlar şunlardır:

• Taraf bilgileri: İşveren şirket ve çalışan kimlik bilgileri, unvanlar.
• Görev tanımı: Çalışanın pozisyonu ve sorumlulukları açıkça belirtilmelidir.
• Ücret ve yan haklar: Temel maaş tutarı, ödeme periyodu, varsa prim, ikramiye, konaklama veya yol yardımı gibi yan haklar kalem kalem yazılmalıdır. Dubai’de yaygın uygulamalardan biri maaş paketinin bir kısmının temel ücret, kalanının ise ikramiye/konut yardımı gibi ödemeler şeklinde belirtilmesidir. Bu ayrım, kıdem tazminatı hesaplanırken sadece temel ücretin dikkate alınması nedeniyle önem taşır.
• Çalışma süresi ve tatiller: Haftalık çalışma saati, günlük mesai saatleri, haftalık tatil günü (genellikle Cuma ve Cumartesi veya şirketine göre Cumartesi ve Pazar) ile yıllık izin süresi mutlaka sözleşmede yer alır.
• Sözleşme süresi ve fesih koşulları: Sözleşmenin ne kadar süre için yapıldığı (örneğin 2 yıl) belirtilir. Ayrıca işverenin veya çalışanın sözleşmeyi hangi hallerde feshedebileceği ve fesih durumunda karşı tarafı ne kadar önceden yazılı olarak bilgilendirmesi gerektiği de (ihbar süresi) yazılır. BAE İş Kanunu’na göre işten çıkarma veya istifa halinde genellikle 30 ile 90 gün arasında değişen bir ihbar süresi uygulanır (bu süre, sözleşmede belirtilen koşullara göre değişebilir).
• Deneme süresi (probation): Dubai’de işçiler için deneme süresi en fazla 6 ay ile sınırlıdır. İşveren bu süre zarfında çalışanın performansından memnun kalmazsa, deneme süresi bitiminden önce sözleşmeyi feshedebilir; ancak fesih halinde dahi çalışan en az 14 gün önceden haberdar edilmelidir. Deneme süresi sonunda çalışma ilişkisi kesintisiz devam ederse, işçinin kıdemi deneme süresi dahil edilerek hesaplanır.

Sözleşme dilinin önemi: Dubai’de resmi dil Arapça olduğu için, iş sözleşmelerinin Arapça olarak düzenlenmesi veya en azından Arapça tercümesinin bulunması gerekmektedir. Birçok uluslararası firma sözleşmeleri İngilizce-Arapça çift dilde hazırlasa da, herhangi bir uyuşmazlık halinde Arapça metin esas alınır. Bu nedenle Türk çalışanların, anlayamadıkları dilde bir belge imzalamamaları ve mutlaka hukuki tercüme veya avukat onayı almaları önerilir.

İşe alım sürecinde dikkat edilmesi gerekenler: Dubai’de işverenler, çalışanı işe almadan önce resmi bir iş teklifi mektubu sunmak zorundadır. Bu mektup, ileride imzalanacak sözleşmenin ana şartlarını içerir. Çalışanlar, mevcut işlerinden ayrılmadan önce mutlaka bu resmi teklifi yazılı olarak almalı ve şartları teyit etmelidir.

Teklifte belirtilen ücret, pozisyon, vize koşulları gibi hususların daha sonra sözleşmeye aynen yansıtılması gerekir. Aksi halde, sözlü vaatlerin sonradan yazılı sözleşmede yer almaması sorun yaratabilir. Bu süreçte bir avukat yardımı, iş teklifi ve sözleşme şartlarının uyumlu olmasını sağlamak açısından faydalı olacaktır.

Çalışma İzinleri ve Vize Süreci

Dubai’de yabancı uyruklu bir kişinin yasal olarak çalışabilmesi için çalışma izni (work permit) ve buna bağlı oturma vizesi alması şarttır. Çalışma izni ve vize işlemleri genellikle işveren sponsorluğunda yürütülür; yani bir şirket size iş teklif ettiğinde, sponsorluğunuzu üstlenip gerekli başvuruları yapar. Bu süreç şu aşamalardan oluşur:

1. İş izni onayı (work permit): İşveren öncelikle BAE İnsan Kaynakları ve Emirleştirme Bakanlığı’na (MOHRE) başvurarak sizin için bir çalışma izni onayı alır. Bu onay, belirli bir pozisyonda belirli bir yabancı çalışanı istihdam etmek için resmi izin niteliğindedir.
2. Giriş izni (entry permit) ve ülkeye giriş: Çalışma izni onayı çıktıktan sonra, size geçici giriş izni vizesi düzenlenir. Bu genellikle 60 gün süreyle geçerli tek girişlik bir belgedir. Bu vize ile Dubai’ye giriş yaptıktan sonra asıl oturma izni işlemlerinize başlanır.
3. Sağlık kontrolü ve kimlik işlemleri: Dubai’ye geldikten sonra devletin zorunlu kıldığı sağlık taramasından (kan tahlili, akciğer filmi vb.) geçmeniz gerekir. Ayrıca parmak izi vererek BAE kimlik kartı (Emirates ID) başvurusunda bulunursunuz. Sağlık kontrolünü geçemeyen (bulaşıcı hastalık tespit edilen) kişilere oturma izni verilmez.
4. Oturma izni (residence visa) damgalanması: Tüm evraklar tamamlandıktan sonra pasaportunuza, şirkette belirli bir pozisyonda çalışmanıza olanak tanıyan oturma izni damgası vurulur. Bu izin genellikle 2 veya 3 yıllık süreler için verilir ve iş sözleşmenizin süresiyle uyumludur.

Çalışma izni sürecinde masraflar kanunen işverene aittir. Vize ücreti, sağlık sigortası, Emirates ID ücreti gibi kalemleri işveren karşılamak zorundadır. İşverenin bu masrafları çalışandan kesmesi veya çalışanı yükümlü tutması yasaktır. Aynı şekilde, iş ilişkisi sona erdiğinde çalışanın ülkesine dönüş masraflarını da işveren üstlenir (çalışan kendi isteğiyle işten ayrılıyorsa farklı düzenlemeler olabilir ancak genel kural budur).

Dubai’de çalışma vizesi olmadan çalışmak kesinlikle yasaktır. Kaçak (izinsiz) çalışan yakalanması halinde hem çalışana hem de onu istihdam eden işverene ağır cezalar verilir. Bu cezalar arasında para cezaları, sınır dışı etme ve işverene yönelik hukuki yaptırımlar sayılabilir. Bu nedenle, Dubai’de iş bulduğunuzda öncelikle yasal çalışma izninizin çıkarıldığından emin olmalısınız.

Son yıllarda BAE, yetenekli profesyonelleri çekmek için Yeni Vize Türleri de geliştirmiştir. Özellikle Yeşil Vize (Green Visa) adı verilen ve belirli niteliklere sahip kişilere sponsor gerekmeksizin 5 yıla kadar oturma izni tanıyan bir uygulama bulunmaktadır. Yeşil Vize sahibi uzmanlar, bir işverene bağlı olmadan Dubai’de yaşayabilir ve çalışabilirler. Bunun için belli bir gelir düzeyinin (yıllık en az 180.000 AED gibi) ve mesleki yeterliliğin kanıtlanması gerekebilir.

Ayrıca freelancer izinleri sayesinde serbest çalışanlar da şirket kurmaksızın yasal olarak hizmet verebilmektedir. Bu yeni esnek vize politikaları, Dubai’yi girişimciler ve serbest meslek sahipleri için de çekici bir hale getirmiştir.

Not: Çalışma izni ve vize işlemleri prosedürel olarak karmaşık görünebilir. Bu süreçte hatalı veya eksik belge sunmak, başvurunun reddine ya da gecikmesine yol açabilir. Bu nedenle bir avukat veya uzman danışman desteğiyle ilerlemek, başvuru sürecinin sorunsuz tamamlanmasını sağlayacaktır. Büromuz, Türkiye’den Dubai’ye gidecek çalışanlara bu konuda da danışmanlık sunmakta; gerekli evrakların hazırlanması ve resmi mercilerle yazışmalar konularında yardımcı olmaktadır.

Çalışma Süreleri, Hafta Tatili ve İzin Hakları

Dubai’de çalışma saatleri ve izinlere ilişkin kurallar, hem işçinin refahını korumak hem de işverenin verimliliğini sağlamak amacıyla kanunen belirlenmiştir. BAE İş Kanunu’na göre:

• Günlük ve haftalık çalışma süresi: Normal şartlarda çalışma süresi günde 8 saat, haftada 48 saati aşamaz. Çoğu işyeri haftada 5 gün (Pazartesi–Cuma) çalışmakta ve hafta sonu tatili olarak Cumartesi-Pazar vermektedir. Ancak perakende, turizm gibi sektörlerde hafta sonu farklılık gösterebilir. Yine de her halükarda haftada en az bir gün kesintisiz tatil hakkı yasal zorunluluktur.
• Ramazan ayında çalışma saatleri: Müslüman veya gayrimüslim ayrımı olmaksızın, Ramazan ayı boyunca tüm çalışanların günlük çalışma süresi yasal olarak 2 saat kısaltılır. Bu düzenleme, çalışanların ibadet ve dinlenme ihtiyaçlarını karşılamayı amaçlamaktadır. Örneğin normalde günde 8 saat çalışan bir kişi, Ramazan’da günde 6 saat çalışır ve işveren ücret kesintisi yapamaz.
• Hafta tatili: Dubai’de kamu sektörü için hafta sonu Cumartesi-Pazar olarak belirlenmiştir. Özel sektör de büyük ölçüde bu düzene geçmiş durumdadır. Yasal olarak haftalık izin (hafta tatili) en az 24 saat kesintisiz olmalıdır. İşveren, işin niteliğine göre hafta tatilini farklı güne koyabilir ancak bu günü önceden sözleşmede veya iç yönetmelikte belirtmelidir. Hafta tatilinde çalıştırılan işçilere ise fazla mesai ücreti veya ek izin günü verilmesi zorunludur.

Yıllık ücretli izin: BAE iş kanunu, bir çalışan bir işverene en az 1 yıl hizmet verdikten sonra yılda en az 30 takvim günü ücretli yıllık izin hakkı tanır. Bu, bir bakıma Türkiye’deki yıllık izin uygulamasına benzer şekilde, yaklaşık 1 ay izne denk gelir. İlk yılını doldurmamış çalışanlar için ise her çalışılan ay başına 2 gün yıllık izin hakkı birikir (6 ayı doldurduktan sonra kullanılabilir şekilde).

Yıllık izin süreleri tarafların anlaşmasıyla artırılabilir ancak azaltılamaz. Çalışanlar, izne çıkmadan önce işverenden onay almalı ve iş planına uygun şekilde izinlerini kullanmalıdır. İşveren de hak edilmiş yıllık izni kullandırmakla yükümlüdür; kullandırılmayan izinler birikir veya işten ayrılırken ücreti ödenir.

Resmi tatiller: Dubai’de çalışanlar, resmi bayram ve tatil günlerinde ücretli izinlidirler. BAE genelinde geçerli resmi tatiller arasında Dini Bayramlar (Ramazan Bayramı, Kurban Bayramı), Milli Gün (2 Aralık), Yeni Yıl gibi yaklaşık 11-12 gün tatil bulunur. Bu günlerde işçilerden çalışmaları istenemez; eğer işin devamlılığı açısından çalıştırılmaları zorunlu ise, her tatil günü için ek ücret ödenmeli veya sonradan telafi izni verilmelidir. Resmi tatillerin tarihleri her yıl devlet tarafından ilan edilir ve özel sektör için de bağlayıcıdır.

Hastalık izni: Dubai’de çalışanlar, sağlık raporu ile belgelemek koşuluyla yılda toplam 90 güne kadar hastalık izni kullanabilirler. Bu 90 günün ücrete etkisi şöyledir: İlk 15 günü tam ücretli, sonraki 30 günü yarım ücretli, kalan 45 günü ise ücretsiz izin olarak değerlendirilir. Yani bir çalışan ciddi bir rahatsızlık geçirdiğinde yaklaşık 3 ay işe devamsızlık yapma hakkına sahiptir; bunun bir buçuk ayı maaşı kesilmeden, sonraki bir ayı yarı maaşla geçer. Bu süreden sonra hala çalışamayacak durumdaysa ücretsiz izin alabilir.

Hastalık izninin kullanılabilmesi için çalışanın işe başladıktan sonra en az 3 ay geçmiş olması gerekir (ilk 3 aydaki hastalık devamsızlıklarına ücret ödenmeme ihtimali vardır, iş sözleşmelerinde genelde böyle düzenlenir). Ayrıca işveren, 5 günden uzun süren hastalık devamsızlıklarında doktordan alınmış resmi bir rapor talep edebilir.

Doğum izni (analık izni): Kadın çalışanlar için doğum izni süresi BAE’de 60 gün olarak belirlenmiştir. Bu sürenin 45 günü ücretli, 15 günü ise yarım ücretli olarak kullanılır. Doğum iznine çıkabilmek için kadın çalışanın aynı işverende en az 1 yıl çalışmış olması şartı aranmaz; işe başladıktan sonra hamile kalan çalışan da bu haktan faydalanır. Yeni düzenlemelerle birlikte, işverenin hamile bir çalışanı sırf hamileliği nedeniyle işten çıkarması açıkça yasaklanmıştır.

Kadın çalışan, doğumdan sonra işine döndüğünde de yasal olarak korunur; emzirme izni gibi hakları vardır (günlük çalışma saatlerinde bebek emzirmek için ek molalar tanınmaktadır). Babalık izni ise BAE’de 2020’de gelen bir düzenleme ile yürürlüğe girmiş olup 5 iş günü ücretli izin şeklindedir. Yeni baba olan çalışan, bebeğin doğumundan itibaren 6 ay içinde bu 5 günlük iznini bölerek veya topluca kullanabilir.

Ücretli ve ücretsiz diğer izinler: BAE iş kanunu, yukarıdakilere ek olarak bazı özel durumlar için de çalışanlara izin hakkı tanır. Örneğin, yakın akrabanın vefatı halinde çalışanlar 3-5 gün arası ücretli mazeret izni alabilir. Evlilik izni, sınav izni gibi bazı özel izinler ise genellikle işveren insiyatifine bağlı olarak verilir ve kanunda zorunlu tutulmaz.

Ücret, Asgari Ücret Uygulaması ve Fazla Mesai

Ücret ödeme yükümlülüğü: Dubai’de işveren, çalışanla anlaşılan ücreti zamanında ve eksiksiz ödeme yükümlülüğündedir. BAE, Ücret Koruma Sistemi (WPS) adlı bir uygulamayla maaş ödemelerini denetim altına almıştır. Bu sistem kapsamında, özel sektör işverenleri çalışanların maaşlarını kayıtlı banka hesaplarına yatırmak zorundadır. Böylece devlet, maaşların tam ve vaktinde ödenip ödenmediğini elektronik ortamda takip edebilmekte; gecikme veya eksik ödeme tespit edildiğinde işverene yaptırım uygulamaktadır.

Bu sistem sayesinde işçiler, maaş alacaklarının güvende olduğunu bilerek daha huzurlu çalışırlar. Eğer bir işveren maaşları ödemekte gecikirse veya ödemezse, çalışanlar doğrudan MOHRE’ye şikâyette bulunabilir ya da bakanlığın çevrimiçi portalı üzerinden maaş şikayeti kaydı oluşturabilir. Bu şikâyet üzerine Bakanlık işvereni incelemeye alır ve gerekirse ödenmemiş ücretlerin tahsili için hukuki süreç başlatılır.

Asgari ücret: Dubai’de Türkiye’deki anlamıyla, devlet tarafından belirlenmiş genel bir asgari ücret uygulaması bulunmamaktadır. Yani kanunlar, tüm sektörler için geçerli tek bir asgari ücret tutarı öngörmez. Ücretler piyasa koşullarına, sektörlere ve çalışanın deneyim/becerilerine göre serbestçe belirlenir. Bununla birlikte, yeni iş kanunu ile hükümete belirli meslek grupları veya sektörler için asgari ücret seviyeleri belirleme yetkisi tanınmıştır; gelecekte bu yetki kullanılarak bazı taban ücret düzenlemeleri yapılabilir.

Pratikte, Dubai’de en düşük ücretler genellikle vasıfsız işlerde aylık 2.000–3.000 AED civarından başlamaktadır (yaklaşık 15-25 bin TL aralığı, kur dalgalanmasına göre değişebilir). Nitelikli pozisyonlarda ise maaşlar çok daha yüksektir. Örneğin bir mühendis veya finans uzmanının yıllık ücreti yüz binlerce TL’yi bulabilir. Özetle, Dubai’de maaş skalası geniş olup işin niteliğine göre ciddi farklılık gösterir.

Dubai’de asgari ücret olmaması, işverenin çalışanına dilediği ücreti teklif edebileceği anlamına gelmez. “Eşit işe eşit ücret” prensibi ile ayrımcılık yasağı, ücret belirlemede de geçerlidir. İşveren aynı pozisyondaki çalışanlar arasında cinsiyet, milliyet vb. sebeplerle bariz bir ücret ayrımı yaparsa bu hukuka aykırı sayılır. Ayrıca fazla düşük ücret teklif edilip çalışan mağdur ediliyorsa, çalışan bunu kabul etmeyebilir ve iş değiştirebilir çünkü işgücü piyasası rekabetçidir. Bir çalışan, ortalama piyasa değerinin çok altında ücret alıyorsa, benzer pozisyonlar için Dubai’deki ortalama maaşları araştırmalı ve gerektiğinde pazarlık yapmalıdır.

Fazla mesai ücreti: Yasal haftalık çalışma saatleri üzerinde çalıştırılan işçilere fazla mesai ücreti ödenmesi zorunludur. BAE İş Kanunu’na göre normal mesai üstü yapılan ekstra çalışmalar, normal saatlik ücretin %25 zamlı haliyle (1,25 katı) ödenmelidir. Örneğin, saatlik ücreti 100 TL gelen bir çalışanın 1 saat fazla mesaisi için 125 TL ödenir. Gece saatlerinde (genellikle akşam 10’dan sabah 4’e kadar) yapılan fazla mesailer için zam oranı %50’ye çıkmaktadır (yani 1,5 kat ödeme yapılır). 

Hafta tatili veya resmi tatilde çalıştırılan işçilere ise ya ekstra bir günlük izin verilmeli ya da en az %50 zamlı yevmiye ödenmelidir. Fazla mesai toplamı, üç haftalık bir süre içinde 144 saati aşamaz (bu, işçilerin dinlenme hakkını güvence altına almak için konulmuş bir üst sınırdır). İşverenler genelde günlük 2 saati aşmayan fazla mesailere ihtiyaç halinde başvurabilir; ancak devamlı olarak fazla mesai yaptırmak yasal değildir.

Not: Fazla mesai yaptırmak isteyen işverenin, çalışanın onayını alması gerekir. Çalışanlar makul bir gerekçe olmadan fazla mesaiye kalmaya zorlanamaz. Ayrıca kadın çalışanların gece belli saatlerden sonra çalıştırılması gibi konularda özel düzenlemeler vardır (örneğin gebe veya yeni doğum yapmış kadınların gece çalışması yasaklanmıştır). Bu gibi ayrıntılara dikkat etmek hem işveren hem çalışan açısından önemlidir. İşyerinde fazla mesai yapılması durumunda ödemelerin bordroda açıkça gösterilmesi ve WPS sistemine uygun şekilde bankaya yatırılması gerekmektedir.

İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülükleri

Dubai, iş güvenliği standartlarına büyük önem vermektedir. İşverenler, çalışanlarına sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı sağlamakla yükümlüdür. BAE iş mevzuatı, özellikle son değişikliklerle birlikte işyerlerinde iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemeye yönelik tedbirleri artırmıştır. İşte iş sağlığı ve güvenliği konusunda öne çıkan bazı hususlar:

• Zorunlu sağlık sigortası: Dubai Emirliği’nde işverenler, tüm çalışanlarına özel sağlık sigortası yaptırmak zorundadır. Bu yasal zorunluluk sayesinde çalışanlar, hastalandıklarında veya bir sağlık sorunu yaşadıklarında masraflarını sigorta yoluyla karşılayabilmektedir. Sigortanın asgari poliçe kapsamı ve koşulları ilgili mevzuatta tanımlıdır; işveren daha kapsamlı poliçeler sunabilir ancak asgari şartları sağlamalıdır. Sağlık sigortası primleri işverence ödenir ve çalışandan kesilemez.
• İş güvenliği tedbirleri: İşveren, işyerinde meydana gelebilecek kazaları önlemek için gerekli eğitim, ekipman ve denetimleri sağlamakla yükümlüdür. Örneğin, inşaat sektöründe çalışanlara baret, emniyet kemeri gibi koruyucu ekipman verilmesi, ofis ortamlarında ergonomik çalışma düzeni oluşturulması, üretim tesislerinde düzenli makine bakımları yapılması kanuni gerekliliklerdendir. Her işyeri, iş sağlığı ve güvenliği konusunda risk değerlendirmesi yapmalı ve riskleri en aza indirecek önlemleri uygulamalıdır.
• Acil durumlar ve ilk yardım: Dubai’de belli büyüklükteki işletmelerde acil durum planları ve ilk yardım olanakları sağlanması zorunludur. Yangın çıkışları, yangın söndürücüler, acil durum tatbikatları gibi hususlar denetlenir. İşverenler, çalışanları yangın veya diğer acil durumlarda nasıl tahliye olacakları konusunda bilgilendirmeli ve düzenli aralıklarla tatbikat yapmalıdır.
• Ağır hava koşullarına karşı koruma: BAE’nin iklimi yaz aylarında çok sıcak olduğu için, özellikle açık alanda çalışan işçiler için özel düzenlemeler vardır. Her yıl 15 Haziran – 15 Eylül tarihleri arasında, saat 12:30 ile 15:00 arasında güneş altında çalışma yasağı uygulanır. Bu “öğle molası” uygulamasıyla, inşaat, yol çalışması gibi açık alandaki işler durdurulur ve işçiler en sıcak saatlerde gölgede dinlenir. Bakanlık bu yasağın uygulanmasını sıkı şekilde denetler ve ihlal eden şirketlere ceza verir. Benzer şekilde aşırı sıcak havalarda işçilere bol su sağlanması, dinlenme alanları kurulması da işveren sorumluluğundadır.
• İş kazası ve meslek hastalığı durumları: Tüm önlemlere rağmen bir iş kazası meydana gelirse, işveren derhal ilgili mercilere bildirim yapmalı ve çalışanın tedavi masraflarını karşılamalıdır. Dubai’de iş kazalarından kaynaklı tazminat ve sürekli iş göremezlik ödenekleri, işçi ücretinin 24 aya kadar olan tutarına kadar çıkabilen miktarlarda belirlenmiştir (özellikle kalıcı sakatlık durumlarında). İşveren, iş kazası sonucu vefat eden bir işçinin ailesine de kanunun öngördüğü diye tazminatı ödemekle yükümlüdür.
• Bu alanda alınan bir diğer önlem de, zorunlu işsizlik sigortası programıdır. 2023 itibariyle uygulanan İşsizlik Sigortası Programı, kendi kusuru olmaksızın işini kaybeden çalışanlara belirli süreyle maaşlarının %60’ına kadar bir ödenek sağlamaktadır. Bu sistem, çalışanların işsiz kaldıklarında tamamen korumasız kalmamaları ve yeni iş bulana kadar temel ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri için devreye alınmıştır.

Sonuç olarak, Dubai’de faaliyet gösteren işverenlerin iş güvenliği ve sağlığına ciddi yatırımlar yapması hem yasal bir zorunluluk hem de iş verimliliği açısından gereklidir. Çalışanlar da kendi güvenlikleri için sağlanan ekipmanları doğru kullanmalı ve iş güvenliği kurallarına uymalıdır. Bir işyerinde gerekli önlemlerin alınmadığını düşünen çalışanlar, durumu bakanlığa şikayet edebilirler. İş güvenliği konusunda ihmalkar davranan şirketler, Dubai’nin uluslararası iş dünyasındaki prestiji göz önüne alındığında, hem hukuki hem de itibari kayıplara uğrayabilirler.

İşyerinde Ayrımcılık ve Mobbing Yasağı

Dubai iş kanunu, işyerinde ayrımcılığı kesinlikle yasaklamaktadır. Yeni düzenlemelere göre işveren; çalışanlarına karşı ırk, renk, cinsiyet, din, uyruk, sosyal köken veya engellilik gibi temellere dayalı herhangi bir ayrım yapamaz. Bu, işe alım sürecinden terfi ve maaş belirlemeye, işten çıkarmadan günlük muamelelere kadar her alanda geçerli bir kuraldır. Örneğin bir işveren, aynı işe başvuran iki kişiden birini sadece milliyeti nedeniyle tercih ederse veya kadın çalışanına eşit işe daha düşük maaş verirse bu ayrımcılık sayılır.

Kanun, eşit işe eşit ücret ilkesini vurgulayarak kadın ve erkek çalışanlar arasında ücret farkı yapılmamasını özel olarak düzenlemiştir. Benzer şekilde, herhangi bir çalışanı dinine veya etnik kökenine dayanarak dışlamak da yasaktır.

Mobbing (psikolojik taciz) ve cinsel taciz gibi davranışlar da Dubai’de hem iş kanunu hem de ceza kanunu kapsamında yaptırıma tabidir. İşveren veya yöneticiler, bir çalışana sürekli baskı, hakaret, aşağılayıcı tutum sergileyerek onu işten ayrılmaya zorlayamaz. Böyle bir durumda çalışan, mobbing’e uğradığını iddia ederek yasal hak arama yoluna gidebilir.

Dubai’nin ceza hukuku, işyerinde cinsel tacizi açıkça suç saymakta ve fail hakkında cezai işlem uygulanabilmektedir. İş kanunu ise işverene, çalışanları için güvenli ve saygılı bir çalışma ortamı sağlama yükümlülüğü yükler. Bu kapsamda, işyerinde taciz veya zorbalık tespit edilirse, çalışan iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebilir ve tazminat talep edebilir.

Hamilelik ve doğum nedeniyle koruma: Özellikle vurgulanması gereken noktalardan biri, kadın çalışanların gebelik ve annelik durumlarında özel koruma altında olduğudur. Yeni iş kanunu, işverenin hamilelik veya doğum izni nedeniyle çalışanı işten çıkarmasını yasaklamış ve böyle bir feshi geçersiz (keyfi fesih) saymıştır. Yani kadın çalışan hamile olduğunu işverene bildirdikten sonra ve doğum izni süresince iş güvencesine sahiptir.

Eğer işveren bu dönemde kadını işten çıkarırsa, çalışan mahkemeye başvurarak fesihin ayrımcı bir nedenle yapıldığını kanıtlayabilir ve üç aya kadar ücret tutarında tazminat talep edebilir. Bu düzenleme, kadınların iş hayatında aktif kalmasını teşvik eden önemli bir adımdır.

Ayrımcılık ve tacize karşı ne yapmalı? Dubai’de bir çalışan, işyerinde ayrımcılığa uğradığını veya tacize maruz kaldığını düşünüyorsa öncelikle durumu belgelemeye çalışmalıdır (e-posta yazışmaları, tanık ifadeleri gibi). Ardından konuyu işyerinin insan kaynakları birimine ya da üst yönetime resmi bir şikayet olarak iletebilir. Birçok uluslararası firma Dubai’de de geçerli olmak üzere anti-mobbing politikalarına sahiptir ve iç soruşturma mekanizmaları vardır.

Eğer içerde çözüm alınamazsa, çalışan MOHRE’ye şikayette bulunabilir veya doğrudan iş mahkemesine başvurabilir. Hukuken haklı bulunması halinde, maruz kaldığı ayrımcılığın türüne göre işe iade veya tazminat gibi sonuçlar doğacaktır. Ayrıca taciz vakalarında suç fiili söz konusu ise, emniyet birimlerine başvurarak cezai süreç de başlatılabilir.

İşten Çıkarma, İstifa ve Kıdem Tazminatı

İş sözleşmesinin feshi (fesih halleri): Dubai iş hukuku, iş akdinin sona ermesini belirli kurallara bağlamıştır. Sözleşme belirli süreli olduğu için, en temel kural olarak süre bitiminde taraflar yeni bir anlaşmaya varmazsa iş ilişkisi sona erer. Bunun dışında, sürenin dolmasını beklemeden de bazı durumlarda sözleşme feshedilebilir:

• Karşılıklı anlaşma ile fesih: İşveren ve çalışan aralarında anlaşıp sözleşmeyi süresinden önce sonlandırabilir. Bu durumda şartları taraflar belirler ve bir ikale (bozma) sözleşmesi imzalanır.
• Geçerli sebeple işveren feshi: İşveren, çalışanın ciddi bir kural ihlali veya yetersiz performansı varsa, kanunda sayılan haklı nedenler çerçevesinde sözleşmeyi feshedebilir. BAE İş Kanunu, hırsızlık, işverenin itibarına ağır zarar verme, defalarca uyarıya rağmen görevini yapmama, devamsızlık gibi hallerde işverene haklı fesih hakkı tanır. Bu tip fesihlerde işveren ihbar süresi vermeden ve tazminatsız olarak çalışanı çıkarabilir. Ancak işverenin bu yola başvurabilmesi için iddiayı yazılı belgelemeli, çalışana savunma hakkı tanımalı ve fesih nedenini resmi yazıyla bildirmelidir.
• Haklı nedenle çalışan feshi: İşçi de bazı durumlarda derhal işi bırakabilir. Örneğin işverenin, çalışanının can güvenliğini tehlikeye atacak şekilde davranması, iş sözleşmesi veya kanun hükümlerini ciddi biçimde ihlal etmesi hallerinde çalışan önceden bildirim yapmaksızın işi bırakıp ayrılabilir. Bu durum, Türk hukukundaki haklı feshe benzer şekilde düzenlenmiştir.

İhbar süreleri ve usulüne uygun fesih: Yukarıdaki haklı nedenler haricinde, sözleşmeyi sona erdirmek isteyen taraf (işveren ya da işçi), geçerli bir sebebe dayanarak belirli bir ihbar süresi tanımak koşuluyla fesih yapabilir. İhbar süresi, sözleşmede kararlaştırılmış olup genelde en az 30 gündür.

Üst düzey pozisyonlarda veya uzun vadeli sözleşmelerde bu süre 90 güne kadar çıkabilir. İşveren işçiyi çıkarırken ihbar süresine uymazsa, çalışana eksik günler için ücret ödemek zorundadır. Aynı şekilde, işçi de işi bırakmadan önce ihbar süresini tamamlamadan ayrılırsa işverene ihbar tazminatı (genelde maaşından kesinti) ödemek durumunda kalır. Taraflar karşılıklı anlaşırlarsa ihbar süresini uygulamayabilir veya kısaltabilirler.

Keyfi ve haksız fesih: Dubai iş hukuku, sebepsiz veya kötü niyetli fesihlere karşı çalışanları koruyan hükümler içerir. Keyfi fesih kavramı, işverenin çalışanı herhangi bir geçerli neden olmaksızın veya çalışan yasal haklarını aradığı için işten çıkarmasını ifade eder. Örneğin, bir çalışan bakanlığa şikayette bulundu diye işten kovulursa ya da hamilelik izni nedeniyle işine son verilirse bu keyfi fesih sayılır.

Böyle bir durumda çalışan, durumu ispat ederek mahkemede haksız işten çıkarılma tazminatı talep edebilir. Yargılama sonucunda hakim, fesih gerçekten haksız ise işverenin çalışana en fazla 3 aylık ücreti tutarında tazminat ödemesine karar verebilir.

Bu miktar, çalışanın son aldığı maaş baz alınarak hesaplanır ve mahkemece hakkaniyete uygun olarak belirlenir (örneğin 2 aylık maaş tutarında da belirlenebilir). Ayrıca, haksız feshe maruz kalan çalışan, bu tazminata ek olarak hak etmiş olduğu kıdem tazminatı, kullanılmamış izin ücreti, ödenmemiş maaş gibi alacaklarını da talep edebilir.

Kıdem tazminatı (hizmet sonu ikramiyesi): Dubai’de kıdem tazminatı, çalışanın hizmet süresi boyunca işverene katkılarının bir karşılığı olarak işten ayrılırken topluca ödenen meblağdır. BAE İş Kanunu’nda kıdem tazminatı “hizmet sonu faydası” şeklinde düzenlenmiştir ve hesaplanma yöntemi belirlenmiştir. Mevcut düzenlemeye göre, en az 1 yıl çalışmış olan bir çalışan kıdem tazminatına hak kazanır. Hesaplama basitçe şu şekildedir:

• Çalışanın aynı işverendeki ilk 5 yılı için, her yıl için 21 günlük ücret tutarında,
• 5 yıldan fazla hizmet süresi için, 5 yılı aşan her yıl için 30 günlük ücret tutarında kıdem tazminatı ödenir.

Örnek: 6 yıl çalışmış bir işçi ele alalım. İlk 5 yıl için toplam = 5 yıl × 21 günlük ücret = 105 günlük ücret. 6. yıl için = 30 günlük ücret. Toplam kıdem tazminatı = 135 günlük ücret tutarı olacaktır (yaklaşık 4.5 aylık maaş karşılığı).

Kanuna göre kıdem tazminatının hesabında çalışanın son temel maaşı esas alınır; ikramiye, komisyon, konaklama yardımı gibi yan haklar bu hesaba dahil edilmez. Ancak yine de bu miktar işçinin eline ciddi bir meblağ geçmesini sağlar ve Dubai’de birçok çalışan için önemli bir motivasyondur. Kıdem tazminatı tavanı ise bir çalışanın toplam kıdeminin 2 yıllık maaşa denk gelen miktarıdır (yani ne kadar uzun çalışırsa çalışsın, tazminat tutarı en fazla 24 aylık maaşı kadar olabilir şeklinde yorumlanır). Bu uygulama, BAE’nin iş dünyasında “düşük işten çıkarma maliyeti” yarattığı için uluslararası karşılaştırmalarda öne çıkmaktadır.

Önemli bir nokta da, eski mevzuatta bulunan “çalışanın kendi isteğiyle ayrılması halinde kıdem tazminatının düşürülmesi” yönündeki düzenlemenin kaldırılmış olmasıdır. Yeni kanuna göre, işçi istifa ederek ayrılsa dahi (1 yılını doldurmuşsa) kıdem tazminatını tam olarak alır. Bu değişiklik, çalışanların daha adil haklara sahip olmasını amaçlamaktadır.

İşten ayrılmada dikkat edilmesi gerekenler: İşçi, Dubai’de mevcut işinden ayrılıp başka bir işe geçmek istediğinde bazı kurallara dikkat etmelidir. Çalışan eğer ihbar süresine uymadan işi bırakır ve işverene haber vermeden ortadan kaybolursa (halk tabiriyle “kaçarsa”), işveren MOHRE’ye durumu bildirerek çalışan hakkında 1 yıla kadar BAE’de çalışma yasağı (ban) konulmasını sağlayabilir.

Bu, bir nevi disiplin cezası gibi uygulanır ve çalışan bir yıl boyunca hiçbir şirketten çalışma vizesi alamaz. Böyle bir duruma düşmemek için işçiler, işten ayrılmak istediklerinde mutlaka yazılı istifa verip ihbar süresini tamamlamalıdırlar.

İşveren açısından ise, eğer ekonomik veya yapısal nedenlerle toplu işten çıkarmalar yapacaksa bunu da bakanlığa bildirmeli ve çalışanların hakedişlerini (kıdem tazminatı, ihbar ücreti vb.) tam ödemelidir. Aksi halde çalışanlar topluca dava açabilir ve şirket itibar kaybına uğrayabilir.

İşten çıkarma sürecinde avukat desteği: Hem işveren hem de çalışan için, iş akdinin sonlandırılması aşamasında bir hukuk danışmanının rehberliği çok yararlı olur. İşverenler, fesih sebeplerini ve prosedürlerini doğru uygulamazsa haksız fesih tazminatıyla veya işe iade talepleriyle karşılaşabilir. Çalışanlar da hak ettikleri tazminatları tam olarak alabilmek için hukuki destek almalıdır.

Özellikle yabancı çalışanlar, haklarını ararken dil engeli ve prosedür karmaşıklığıyla karşılaşabilir; bu noktada Türkiye’deki avukatları aracılığıyla Dubai’deki işlemleri takip etmek mümkün olabilmektedir. Avukat Bilal Alyar olarak, müvekkillerimizin Dubai’deki işten çıkarılma süreçlerinde yanındayız; hak ediş hesaplamaları, ihtarname yazımı, arabuluculuk görüşmeleri ve dava açma gibi adımlarda profesyonel destek sunmaktayız.

Dubai’de İş Uyuşmazlıklarında Süreç Yönetimi

Dubai’de işveren ve çalışan arasındaki uyuşmazlıklar için düzenlenmiş belirli çözüm mekanizmaları vardır. İş uyuşmazlıkları genellikle ücret alacakları, haksız fesih, fazla mesai ödemeleri, işe iade talepleri veya sözleşme ihlalleri gibi konularda ortaya çıkar. Böyle bir durumda izlenecek yol haritası genel hatlarıyla şöyledir:

1. Bakanlık nezdinde şikayet ve arabuluculuk: Çalışan ile işveren anlaşmazlığa düştüğünde, ilk adım İnsan Kaynakları ve Emirleştirme Bakanlığı (MOHRE) nezdinde şikayette bulunmaktır. Dubai’de iş mahkemesine gitmeden önce bakanlığa başvuru zorunlu tutulmuştur. Çalışan, MOHRE’nin ilgili birimine durumu anlatan bir dilekçe ile başvurur (veya online portal üzerinden şikayet kaydı oluşturur). Bakanlık, şikayeti alır almaz genelde tarafları arabuluculuk için çağırır. Bir bakanlık müfettişi veya arabulucu, işveren ve çalışan arasında orta yolu bulmaya çalışır. Bu aşamada çoğu uyuşmazlık uzlaşmayla çözülebilmektedir. Örneğin ödenmemiş maaş için işveren bir ödeme planı sunabilir veya haksız fesih iddiasında taraflar tazminat miktarında anlaşabilir.
2. Mahkemeye sevk: Eğer bakanlık arabuluculuğu başarısız olursa – yani taraflar uzlaşamazsa – MOHRE, davayı iş mahkemesine sevk eder. Bakanlık, anlaşmazlık konularını özetleyen bir rapor hazırlayarak mahkemeye iletir ve çalışan artık doğrudan yargı yoluna başvurur. Dubai’de iş davalarına bakmakla görevli özel iş mahkemeleri (labour court) mevcuttur. Bu mahkemelerde yargılama dili Arapçadır; bu nedenle yabancı çalışanların vekalet vereceği avukatın Arapça dile hakim ve Dubai barosuna kayıtlı olması gerekir. İş mahkemesi süreci, evrakların sunulması ve duruşmaların yapılması şeklinde ilerler.
3. Yargılama süresi ve ispat: Dubai iş mahkemeleri genelde hızlı karar vermesiyle bilinir. 2022’de yapılan bir düzenleme ile işçilik alacaklarına dair davaların daha etkin görülmesi amaçlanmıştır. Tarafların iddialarını ispat yükümlülüğü vardır: Çalışan ücret alamadığını iddia ediyorsa banka kayıtlarıyla, mesai yaptığını iddia ediyorsa giriş-çıkış kayıtlarıyla bunu desteklemelidir. İşveren de fesih sebebinin haklı olduğunu kanıtlamak için tutanak, ihtar yazıları gibi belgeleri sunar. Tanık beyanları da delil olarak değerlendirilebilir. Dubai’de yazılı belgeye büyük önem verilir; bu yüzden mümkün olduğunca her şeyin yazılı olması (sözleşmeler, uyarılar, talepler vs.) hak arama sürecinde işleri kolaylaştırır.
4. Mahkeme kararı ve icra: Mahkeme, tarafların sunumlarını değerlendirip kararını verir. Eğer çalışan haklı bulunursa, işverene belli bir tutar ödemesi ya da hakkı iade etmesi hükmedilebilir. İş mahkemesi kararları icra edilebilir kararlardır; işveren ödemezse mallarına haciz konulabilir veya banka hesaplarından tahsilat yapılabilir. Dikkat edilmesi gereken nokta, iş mahkemesi kararlarının temyiz süresinin kısa olduğudur. Genelde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde itiraz edilmezse karar kesinleşir ve bağlayıcı olur. Bu da iş davalarının fazla uzamadan sonuçlanmasını sağlamaktadır.
5. Masraflar ve harçlar: BAE, işçilerin hak aramasını kolaylaştırmak adına, belirli bir meblağın altındaki iş davalarında mahkeme harçlarından muafiyet getirmiştir. Örneğin, 100.000 AED’ye kadar (yaklaşık 27.000 USD) olan işçilik alacakları davalarında çalışan yargı harcı ödemez. Bu, işçilerin ekonomik sebeplerle dava açmaktan çekinmemeleri için alınmış bir tedbirdir. Ancak bu tutarın üzerindeki kısmı için veya işçi dışındaki tarafların temyizinde harçlar söz konusu olabilir.

Savcılık şikayeti gereken durumlar: Çoğu iş uyuşmazlığı sivil nitelikte olsa da, bazı durumlar suç unsuru taşıyabilir. Örneğin, bir işverenin çalışanına fiziksel saldırıda bulunması, çalışanların pasaportlarına el koyması (Dubai’de pasaportlara el koymak yasa dışıdır), cinsel taciz veya insan ticareti gibi ağır fiiller cezai boyut içerir.

Bu gibi durumlarda çalışan veya mağdur, doğrudan savcılığa suç duyurusunda bulunabilir. Ceza soruşturması, iş mahkemesi sürecinden ayrı yürür ve gerektiğinde eş zamanlı olarak ilerleyebilir. Örneğin hem ceza davası hem de işçilik alacağı davası açılmış olabilir; birbirini etkilemeden kendi kulvarlarında devam ederler.

Delil toplama ve yazışmalar: Dubai’de hak aramak için kritik hususlardan biri de belge ve delillerin düzgün tutulmasıdır. Çalışanların, iş sözleşmesinin bir kopyasını, maaş bordrolarını, banka hesap dökümlerini, fazla mesai onay maillerini, izin formlarını vb. saklamaları önerilir. İşverenler de çalışan dosyalarını düzenli tutmalıdır.

Uyuşmazlık çıktığında her iki taraf da iddialarını bu belgelerle destekleyecektir. Özellikle elektronik yazışmalar (e-posta, WhatsApp mesajları) günümüzde önemli deliller olabilmektedir; ancak Türkçe veya İngilizce yazışmaların mahkemede kullanılması gerekirse yeminli tercüme yapılması gerekebilir.

Arabuluculuk ve sulh kültürü: Dubai’de iş uyuşmazlıklarının birçoğu mahkemeye gitmeden çözülür. Taraflar genellikle itibarlarını korumak ve uzun dava süreçlerinden kaçınmak için sulh anlaşmalarına sıcak bakarlar. Örneğin bir işveren haksız yere işten çıkardığı çalışana mahkeme yoluna gitmeden uzlaşma tazminatı ödeyerek konuyu kapatmak isteyebilir. Bu tür anlaşmalar için MOHRE nezdinde veya avukatlar aracılığıyla protokoller yapılabilir. Sulh anlaşması yapıldığında her iki taraf da feragat beyanları vererek daha sonra aynı konuda dava açmayacağını taahhüt eder. Bu, hızlı ve dostane bir çözüm yolu olarak teşvik edilmektedir.

Türkiye’den hukuki destek almak: Dubai’de bir davayı bizzat takip etmek, orada bulunmayı gerektirebilir. Ancak Avukat Bilal Alyar olarak, Türkiye’deki müvekkillerimizin Dubai’deki davalarında yerel işbirlikçi hukuk firmaları ile koordineli şekilde çalışıyoruz. Müvekkil adına Dubai’de dava açılması, gerekli dilekçelerin hazırlanması, duruşmalara katılım gibi konularda güvenilir partnerlerimiz aracılığıyla süreç yönetimi sağlıyoruz.

Böylece İstanbul’da ofisimize gelen bir müvekkil, Dubai’deki davasının takibini bizler aracılığıyla gerçekleştirebilmekte ve anlık bilgilendirilmektedir. Bu hizmetimiz, Marmara Bölgesi ve Türkiye genelindeki iş uyuşmazlığı yaşayan müvekkillerimize büyük kolaylık sağlamaktadır.

Özetle, Dubai’de iş hukukundan kaynaklı bir sorun yaşandığında panik yapmadan, adım adım yasal yolu izlemek gerekir. Doğru mercilere zamanında başvurmak ve hakları bilinçli şekilde talep etmek, çoğu sorunu çözecektir. Eğer siz de Dubai’deki işinize dair hukuki bir problemle karşı karşıyaysanız, büromuzla iletişime geçerek profesyonel destek alabilirsiniz.

Dubai İş Hukuku Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Dubai’de asgari ücret var mı?

Hayır, Dubai’de Türkiye’dekine benzer yasal olarak belirlenmiş genel bir asgari ücret bulunmamaktadır. İşçi ücretleri piyasa koşullarına göre serbestçe belirlenir. Ancak hükümet gerektiğinde belirli sektörler için taban ücretler belirleyebilir. Pratikte niteliksiz işlerde maaşlar düşük seviyelerden başlasa da nitelikli pozisyonlarda oldukça yüksektir. Yani asgari ücret yoktur fakat işveren, kanunların öngördüğü eşitlik ve insan onuruna yaraşır ücret ilkelerine uymak zorundadır.

Dubai’de çalışma saatleri kaçtır?

Dubai’de standart çalışma süresi haftada 48 saattir, genellikle günde 8 saat olarak uygulanır. Çoğu şirket Pazartesi’den Cuma’ya 5 gün çalışır ve hafta sonu tatili yapar. Ramazan ayında ise bütün çalışanlar için günlük çalışma süresi 2 saat kısaltılır. Ayrıca haftada en az bir gün (genelde Pazar günü veya Cumartesi) çalışanlara tam tatil verilmesi yasal zorunluluktur.

Dubai’de yıllık izin süresi ne kadar?

Dubai’de bir işyerinde 1 yılını dolduran çalışanlar, yılda en az 30 gün ücretli yıllık izin hakkına sahip olur. İlk yıldan sonraki her yıl için yine 30 gün izin hak edilir. İlk yılını doldurmayanlar ise çalıştıkları süre oranınca (her ay için ~2 gün) yıllık izin kazanır. Yıllık izin ücreti tam ödenir ve kullanılmayan izinler bir sonraki yıla devredilebilir veya işten ayrılırken parasal karşılığı ödenir.

Dubai’de kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?

Kıdem tazminatı (hizmet sonu ikramiyesi), en az 1 yıl çalışan işçilere işten ayrılırken ödenir. İlk 5 yıl için her yıl, son alınan maaşın 21 günlük tutarı; 5 yıldan sonraki her yıl için ise 30 günlük tutarı şeklinde hesaplanır. Örneğin 4 yıl çalışmış birinin tazminatı = 4×21 = 84 günlük maaş; 6 yıl çalışmış birinin = 5×21 + 1×30 = 135 günlük maaş tutarıdır. 1 yıldan az çalışan kıdem tazminatı alamaz. Tazminat hesaplanırken sadece temel maaş alınır, yan haklar dahil edilmez.

Hamilelik sırasında işten çıkarılabilir miyim?

Hayır. BAE iş kanunu, hamilelik veya doğum izni nedeniyle çalışanların işten çıkarılmasını yasaklamıştır. Hamile bir çalışanı işten çıkarmak keyfi fesih sayılır ve hukuka aykırıdır. Eğer işveren hamilelik yüzünden sizi çıkarırsa, yargı yoluyla feshe itiraz edebilir ve 3 aya kadar maaş tutarında tazminat talep edebilirsiniz. Ayrıca hamilelik süresince ve doğum izni döneminde işçiler iş güvencesi altındadır; bu dönemde yapılan fesihler geçersiz sayılacaktır.

İşverenim maaşımı ödemezse ne yapmalıyım?

Dubai’de bir işveren maaşınızı zamanında ödemez veya eksik öderse, öncelikle durumu yazılı olarak (e-posta ile) işverene bildirip talep edin. Sonuç alamazsanız MOHRE’ye şikayette bulunabilirsiniz. Bakanlığın Ücret Koruma Sistemi kapsamında, ödenmeyen maaşlar hızla tespit edilir ve işverene yaptırım uygulanır. MOHRE’nin telefon hattını arayarak veya internet sitesinden[MOHRE şikayet sayfası] şikayet kaydı oluşturarak süreci başlatabilirsiniz. Bakanlık arabuluculukla sorunu çözemezse, dava açmanız için konuyu iş mahkemesine iletecektir. Bu arada maaş alamama nedeniyle oluşan maddi sıkıntılar için İşsizlik Sigortası kapsamındaysanız geçici gelir desteği de alabilirsiniz.

Dubai’de iş mahkemesi süreci uzun sürer mi?

Dubai’de iş mahkemeleri, işçi alacaklarına ilişkin davaları oldukça hızlı sonuçlandırmaktadır. Çoğu basit uyuşmazlık, bakanlık arabuluculuğu aşamasında çözüldüğünden mahkemeye gerek kalmaz. Mahkemeye intikal eden davalarda ise genellikle birkaç ay içinde ilk derece kararı verilir. BAE hukukunda iş davalarında temyiz süreleri kısa tutulmuştur (15 gün içinde itiraz edilmezse karar kesinleşir), bu nedenle süreç yıllarca uzamaz. Ancak davanın karmaşıklığına göre (örneğin yüksek meblağlı bir tazminat davası veya çok sayıda tanığın dinleneceği durumlar) süre değişebilir. Yine de genel olarak Dubai, hızlı ve etkili yargılama prensibiyle hareket ettiğinden iş uyuşmazlıkları makul sürede çözümlenir.

İşyerinde mobbing veya taciz ile karşılaşırsam ne yapabilirim?

Öncelikle maruz kaldığınız mobbing (psikolojik baskı) ya da tacizi mümkünse belgeleyin: E-posta, mesaj, ses kaydı, tanık ifadeleri gibi delilleri toplayın. Ardından işyerinizin insan kaynaklarına veya yönetime resmi şikayette bulunun. Birçok şirketin bu durumlar için iç soruşturma mekanizması vardır. Eğer işyeriniz çözüm sunmazsa, MOHRE’ye durumu bildirip arabuluculuk talep edebilirsiniz. Gerekirse iş sözleşmenizi haklı nedenle feshedip iş mahkemesinde mobbing nedeniyle tazminat davası açma hakkınız var.

Cinsel taciz gibi konular aynı zamanda suç teşkil ettiğinden polise de şikayet etmeyi düşünebilirsiniz. Dubai kanunları ayrımcılık ve tacize karşı çalışanları korur; hakkınızı ararken bir avukattan destek almak süreci hızlandıracaktır.

Sonuç ve Özet

Dubai iş hukuku, yabancı yatırımcılar ve çalışanlar için gerek fırsatlar gerekse ciddi sorumluluklar barındıran kapsamlı bir alandır. Bu rehberde “Dubai iş hukuku” konusunda bilinmesi gereken temel hususları ele aldık: İş sözleşmelerinin nasıl düzenlendiğinden çalışma izinlerinin alınmasına, işçi haklarından işten çıkarma prosedürlerine kadar birçok detayı inceledik. Amacımız, Dubai’de iş yapan Türk şirketleri ile Dubai’de çalışan Türk vatandaşlarına yol gösterici bir kaynak sunmaktı. İstanbul merkezli bir hukuk bürosu olarak Marmara Bölgesi ve tüm Türkiye genelinde, Dubai ile ticari veya çalışma ilişkisi bulunan müvekkillerimize danışmanlık ve hukuki destek sağlamaktayız.

Unutulmamalıdır ki her hukuki mesele kendi özel koşullarına sahiptir. Dubai’de geçerli yasa ve yönetmelikler zaman içinde güncellenebilir; bu nedenle güncel bilgiye sahip uzman bir avukatla çalışmak her zaman en iyi yaklaşımdır. Avukat Bilal Alyar’ın uzmanlığı ve deneyimiyle, Dubai iş hukuku alanında karşılaşabileceğiniz her türlü sorunda yanınızda olduğumuzu vurgulamak isteriz. İster bir işveren olun ister çalışan, haklarınızı korumak ve yükümlülüklerinizi yerine getirmek için profesyonel desteğe ihtiyaç duyarsanız bizimle iletişime geçmekten çekinmeyin. İletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilir, randevu alarak durumunuzu detaylı şekilde değerlendirebilirsiniz.

Son söz olarak: Dubai’de başarılı ve sorunsuz bir çalışma hayatı için hukuki kurallara uyum sağlamak şarttır. Doğru bilgi ve rehberlikle donanmış kişiler, uluslararası iş ortamında herhangi bir sıkıntı yaşasa bile bunun üstesinden gelebilir. Bu rehberi okuyan siz değerli ziyaretçilerimize teşekkür eder, ihtiyaç duyduğunuzda Avukat Bilal Alyar Hukuk Bürosu olarak yanınızda olmaktan memnuniyet duyacağımızı belirtiriz. Dubai iş hukuku konusunda sorularınız varsa veya hukuki desteğe ihtiyaç duyuyorsanız, uzman ekibimizle bir telefon veya e-posta kadar yakınınızdayız. İş dünyasında başarılar dileriz!

Bilgilendirme: Bu makalede yer alan bilgiler genel hukuk bilgisi niteliğindedir; spesifik bir duruma uygulanması farklı sonuçlar doğurabilir. Dubai’de karşılaştığınız somut bir hukuki meselede en doğru yönlendirme için profesyonel hukuki danışmanlık almanız tavsiye edilir.

https://u.ae/en

https://inhak.adalet.gov.tr/Home/Index

Dubai Avukatı

Dubai Avukatı

Dubai Ceza Hukuku,

Dubai Vergi Hukuku

Dubai Ticaret Hukuku

Dubai Avukatlık Ücreti