Kefalet Sözleşmesi ve Eş Onayı: TBK m.581-603 Rehberi 2026

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kefalet sözleşmesini, kefilin alacaklıya karşı borçlunun borcunu ifa etmemesinin sonuçlarından kişisel olarak sorumlu olmayı üstlendiği sözleşme olarak tanımlamıştır. Yeni TBK ile getirilen en önemli yenilik, evli kefil için eş yazılı onayı şartı (TBK m.584) ile şekil ve sorumluluk sınırı düzenlemeleridir.

Kefalet Türleri

TBK m.585 vd. uyarınca üç tür kefalet düzenlenmiştir:

Adi kefalet (TBK m.585): Alacaklı önce asıl borçluya başvurmak zorundadır (tartışma def’i)
Müteselsil kefalet (TBK m.586): Alacaklı doğrudan kefile başvurabilir; tartışma def’i ileri sürülemez
Birlikte (müşterek) kefalet: Birden fazla kefilin aynı borç için birlikte kefil olması

Şekil Şartı (TBK m.583)

Kefalet sözleşmesinin geçerliliği için yazılı şekil zorunludur. Sözleşmede kefilin sorumlu olacağı azami miktar, kefalet tarihi ve müteselsil kefalet niteliği kefilin el yazısıyla belirtilmelidir. Bu şart, koruyucu nitelikte mutlak emredici hükümdür; ihlal halinde sözleşme kesin hükümsüzdür ve sonradan onamayla iyileştirilemez.

Eş Yazılı Onayı (TBK m.584)

“Eşlerden biri mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı olmadıkça veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça, ancak diğerinin yazılı rızasıyla kefil olabilir; bu rızanın sözleşmenin kurulmasından önce ya da en geç kurulması anında verilmiş olması şarttır.” Eş onayı sözleşmenin geçerlilik şartıdır; sonradan verilen icazet sözleşmeyi geçerli kılmaz. Onay verilmeden imzalanan kefalet kesin hükümsüzdür.

Eş Onayının İstisnaları

TBK m.584/3’te belirli istisnalar düzenlenmiştir: ticaret siciline kayıtlı ticari işletmenin sahibi/ortağı tarafından işletmeyle ilgili olarak verilen kefalette, esnaf ve sanatkar siciline kayıtlı esnafın işletme borçları için verdiği kefalette ve mesleki faaliyetleri çerçevesinde verilen kefalette eş onayı aranmaz.

Kefilin Sorumluluğunun Kapsamı (TBK m.589)

Kefil, sözleşmede belirtilen azami miktarla sorumludur. Bu miktar; asıl borç, asıl borçlunun kusur veya temerrüdünden doğan zararlar, dava ve takip giderleri, asıl borca işleyen bir yıllık faiz ile takip yılına ait faizi içerir.

Kefaletten Dönme ve Sona Erme (TBK m.598-602)

TBK m.598/3 uyarınca, gerçek kişinin verdiği kefalet, sözleşmede aksi öngörülmedikçe on yılın geçmesiyle kendiliğinden sona erer. Kefalet süresi sözleşmede uzatılmış sayılan hallerde dahi en fazla on yıl uzatılabilir. Süresiz kefalet halinde kefil, alacaklıdan asıl borçluya karşı bir aylık süre içinde takip yapmasını talep edebilir.

Kefilin Defileri (TBK m.591-592)

Kefil, asıl borçluya ait tüm defileri (zamanaşımı, ifa, takas, fesih) alacaklıya karşı ileri sürebilir. Bu hak emredici nitelikte olup sözleşmeyle ortadan kaldırılamaz.

Kefilin Rücu Hakkı (TBK m.596)

Borcu ödeyen kefil, ifa ettiği oranda alacaklının haklarına halef olur (kanuni halefiyet). Ayrıca ödeme tarihinden itibaren asıl borçludan yasal faiziyle birlikte ödediğini geri isteme hakkına sahiptir.

Tüketici Kefaletinde Özel Hükümler

6502 sayılı TKHK m.4 ve TBK m.583 birlikte değerlendirildiğinde, tüketici kredilerinde kefaletin müteselsil sayılabilmesi için kefilin tüketici, asıl borcun tüketici işlemi olması ve şekil şartlarına uyum gereklidir. Eksik düzenleme tüketici lehine yorumlanır.

İlgili Mevzuat

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.581-603 (kefalet sözleşmesi)
6098 sayılı TBK m.583 (şekil şartı)
6098 sayılı TBK m.584 (eş onayı)
6098 sayılı TBK m.598 (sona erme süresi)
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (eşler arası mal rejimi)