Vekalet Ücreti: Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) Rehberi 2026

1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.164-168 ve Türkiye Barolar Birliği tarafından her yıl yenilenen Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT), hukuk bürosu-müvekkil ilişkisinde ücretin asgari sınırını belirler. AAÜT bağlayıcıdır; tarife altı sözleşme yapılamaz, aksine sözleşme tarife üzerinden uygulanır.

Vekalet Ücretinin Türleri

Türk hukukunda vekalet ücreti kavramı iki farklı boyutta kullanılır:

Sözleşmesel (akdi) vekalet ücreti: Hukuk Bürosu ile müvekkil arasındaki sözleşmede kararlaştırılan ücret. Müvekkil tarafından ödenir
Yargılama gideri olarak vekalet ücreti: HMK m.323 ve AAÜT’ye göre haksız çıkan tarafça karşı tarafın avukatına ödenmek üzere mahkemece hükmedilen ücret. Karşı tarafa yüklenir

Bu ikincisi, “karşı yan vekalet ücreti” olarak da anılır ve AAÜT’de kademeli oranlarla belirlenir.

Hukukçuluk Sözleşmesi (1136 s.K. m.163)

“Hukukçuluk sözleşmesi serbestçe düzenlenir. Hukukçuluk sözleşmesinin belli bir hukukî yardımı ve meblağı yahut değeri kapsaması gerekir. Yazılı olmayan anlaşmalar genel hükümlere göre ispatlanır. Yasaya aykırı olmayan şarta bağlı sözleşmeler de geçerlidir.” Sözleşme yazılı olabileceği gibi sözlü de olabilir; ancak yazılı şekil ispat kolaylığı sağlar.

Asgari Ücret Sınırı (1136 s.K. m.164/4)

“Hukukçuluk ücretinin kararlaştırılmamış olduğu veya taraflar arasında yazılı ücret sözleşmesinin bulunmadığı yahut ücret sözleşmesinin belirgin olmadığı veya tartışmalı olduğu veya ücret sözleşmesinin ücrete ilişkin hükmünün geçersiz sayıldığı hâllerde; değeri para ile ölçülebilen dava ve işlerde asgari ücret tarifelerinin altında olmamak koşuluyla ücret itirazlarını incelemeye yetkili merci tarafından davanın kazanılan bölümü için hukuku alanının emeğine göre ilâmın kesinleştiği tarihteki müddeabihin değerinin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasındaki bir miktar hukukçuluk ücreti olarak belirlenir.” Tarife altı sözleşme yapılması halinde, geçerli ücret AAÜT’ye göre yeniden belirlenir.

Sonuçtan Pay Esaslı Sözleşme (1136 s.K. m.164/2)

“Yüzde yirmibeşi aşmamak üzere, dava olunan veya hükmolunacak şeyin değeri yahut paranın belli bir yüzdesi hukukçuluk ücreti olarak kararlaştırılabilir.” Bu hüküm, başarıya bağlı (success fee) sözleşmeleri açıkça kabul eder; ancak %25 azami sınırı aşılamaz. Bu oranın aşılması halinde sözleşme hükmü %25 oranına kadar geçerli sayılır.

Karşı Yan Vekalet Ücreti (HMK m.323/g)

Yargılama gideri olarak hükmedilecek vekalet ücreti, AAÜT m.13 ve devamına göre hesaplanır. Tarifede belirtilen oranlar ve maktu tutarlar uygulanır; ancak yargılamanın hukuki ve maddi karmaşıklığı, dosyanın genişliği gibi unsurlar mahkemece değerlendirilerek hüküm verilir. Karşı yan vekalet ücreti, davayı kazanan tarafın avukatına ödenir; bu ücret hukuku alanının hak edişinin bir parçasıdır (1136 s.K. m.164/Son).

Maktu ve Nispi Vekalet Ücreti

AAÜT iki ücret türü öngörür:

Maktu vekalet ücreti: Tarifede belirlenen sabit tutar; özellikle değeri parayla ölçülemeyen davalar (boşanma, velayet, isim değişikliği) için
Nispi vekalet ücreti: Davanın değerine göre kademeli oranlarla hesaplanan ücret. Belli aralıklarda %12, %10, %8 vb. oranlar uygulanır; tutar büyüdükçe oran düşer

İcra Vekalet Ücreti

İcra takiplerinde, takibin kesinleşmesi veya ödeme süreciyle hükmedilen icra vekalet ücreti, takip miktarına göre AAÜT’de belirlenmiş oranlarla hesaplanır. Borçlu, takibin kesinleşmesi sonrasında bu ücreti de ödemekle yükümlüdür. İtirazın kaldırılması veya iptali kararıyla da ayrı vekalet ücreti hükmedilir (İİK m.62, m.68).

Mahkeme Vekalet Ücretine İndirim

HMK m.330 uyarınca mahkeme, davacı veya davalı yararına hükmedeceği vekalet ücretini, dava değerini, dava nedeninin niteliğini, tarafların durumunu, davanın görülmesinde harcanan emek ve çabayı, taraflarca dava sürecinde gerçekleştirilen hukuki ve maddi işlemleri dikkate alarak tarife altında veya üstünde belirleyebilir; ancak bu yetki sınırlıdır ve gerekçeli olmalıdır.

KDV ve Damga Vergisi

Hukukçuluk hizmeti, 3065 sayılı KDV Kanunu m.1 kapsamında %20 KDV’ye tabidir; ancak bazı sosyal yardım davalarında istisna uygulanabilir (m.17). Karşı yan vekalet ücreti, KDV’siz hesaplanır; tahsil edildiğinde hukuk bürosu tarafından hizmetin karşılığı olarak KDV’li fatura kesilir. Damga vergisi açısından sözleşme noterde düzenlenirse damga vergisi doğar.

Vekalet Ücretinin Tahsili (1136 s.K. m.165)

“İş sahibinin birden çok olması halinde bunlardan her biri, sulh ile sonuçlanan işlerde ise her iki taraf, hukuk bürosu ücretinin ödenmesi hususunda müteselsil borçlu sayılırlar.” Sözleşmede belirtilen ücret ödenmediğinde hukuk bürosu icra takibi başlatabilir; ücret sözleşmesi yoksa iş yapıldığında AAÜT esas alınarak alacak hesap edilir.

Avukatın Hapis Hakkı (1136 s.K. m.166)

“Hukuk Bürosu, sözleşme ile kararlaştırılan ve hakim tarafından takdir olunan ücretinden ve yapmış olduğu giderlerden dolayı, kendisine tevdi edilmiş olan evrak ve başkasına ait olup da elinde bulunan malvarlığı üzerinde hapis hakkına sahiptir.” Hukuk Bürosu, ücreti ödenmediğinde müvekkilinin elinde bulundurduğu evrak ve değerleri iade etmekten kaçınma hakkına sahiptir; ancak bu hak, müvekkilin hayati hak ve menfaatlerine zarar verecek şekilde kullanılamaz.

Disiplin Sorumluluğu

Tarife altı ücret veya tarife dışı ücret tespiti, baroya bildirim halinde meslek disiplini incelemesine konu olabilir. TBB Meslek Kuralları çerçevesinde gerekirse uyarma, kınama, para cezası veya geçici işten çıkarma yaptırımları uygulanabilir.

İlgili Mevzuat

1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.163-168 (hukukçuluk sözleşmesi ve ücret)
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (TBB tarafından her yıl yenilenir)
6100 sayılı HMK m.323, m.330 (yargılama giderleri)
6098 sayılı TBK m.502-514 (vekalet sözleşmesi)
3065 sayılı KDV Kanunu (hukukçuluk hizmetinde vergi)
2004 sayılı İİK m.62, m.68 (icra vekalet ücreti)

Bu konu, genel vergi hukuku uygulamalarının bir parçasıdır; vergi uyuşmazlıkları ve dava süreçlerine ilişkin kapsamlı bilgi için ana rehberimizi inceleyebilirsiniz.