Konkordato Süreci ve Geçici Mühlet: İİK m.285-309 Rehberi 2026

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.285-309, 2018’de 7101 sayılı Kanun ile köklü olarak yeniden yapılandırılan konkordato kurumunu düzenler. Konkordato, mali güçlük içindeki borçlunun, alacaklılarıyla anlaşma yaparak iflastan kurtulmasına olanak veren özel bir hukuki süreçtir. Eski “iflasın ertelenmesi” kurumu kaldırılarak yerine konkordato getirilmiştir.

Konkordato Türleri

İİK iki temel konkordato türü tanır:

Adi konkordato (m.285 vd.): İflas eşiğinde olan veya olmayan herhangi bir borçlunun başvurabileceği genel konkordato
İflasta konkordato (m.309): İflas kararı verildikten sonra müflisin alacaklılarıyla yapacağı anlaşma
Mal varlığının terki yoluyla konkordato (m.309/h): Borçlunun malvarlığını alacaklılara terketmek suretiyle yaptığı konkordato

Konkordato Talebi (İİK m.285)

“Borçlarını, vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için konkordato talep edebilir.” İflas talebine ehli olmayanlar dahi konkordato başvurusu yapabilir; ancak iflasa tabi olanlar için iflas talebi ile birlikte de konkordato istenebilir.

Görevli Mahkeme

Konkordato talebi, borçlunun muamele merkezi (yerleşim yeri/iş merkezi) Asliye Ticaret Mahkemesi’ne yapılır. Mahkeme, başvuru sırasında ibraz edilmesi gereken belgeleri inceledikten sonra geçici mühlet hakkında karar verir.

Talep Belgeleri (İİK m.286)

Konkordato talebine eklenmesi gereken belgeler:

Konkordato ön projesi: Alacaklılara teklif edilen vade veya tenzilat oranını içeren plan
Borçluya ait güncel finansal tablolar: Bilanço, gelir tablosu, ara dönem mali raporlar
Mali durumu gösteren belgeler: Defterler, sözleşmeler
Alacaklı listesi: Tutarlar, niteliği, rehin/imtiyaz durumu
Bağımsız denetim raporu: Sermaye Piyasası Kuruluşu yetkili bağımsız denetim kuruluşundan finansal analiz raporu
Konkordato gider avansı

Geçici Mühlet (İİK m.287)

Mahkeme talep ve belgeleri uygun görürse üç aylık geçici mühlete karar verir. Geçici mühlet süresince:

Borçlu hakkında icra takibi yapılamaz; başlamış takipler durur (rehinli alacaklılar dahil olmak üzere geçici mühlete tabidir)
Borçlunun malvarlığı üzerinde tasarruf yetkisi geçici konkordato komiseri denetimi altına alınır
Borçlu, mahkemenin iznini almadan rehin tesisi, taşınmaz/işletme tasarrufu yapamaz, kefil olamaz, bağışta bulunamaz

Geçici Konkordato Komiseri (İİK m.287/3)

Mahkeme, geçici mühlet kararıyla birlikte bir veya birkaç geçici konkordato komiseri görevlendirir. Komiser, borçlunun mali durumunu, ön projeyi ve alacaklıların menfaatlerini değerlendirir; rapor düzenler. Komiser, hâkim tarafından belirlenen ücreti alır; meslek gereği yetkin (genellikle mali müşavir, YMM, hukuk bürosu) kişilerden seçilir.

Geçici Mühletin Uzatılması

Geçici mühlet, üç ay olarak verilir; gerekli görülürse ek iki ay uzatılabilir (m.287/2). Toplam geçici mühlet beş ayı geçemez. Bu süre, işin niteliğine ve karmaşıklığına göre kesin mühlete ulaşılması için ihtiyaç duyulan zamandır.

Kesin Mühlet (İİK m.289)

Geçici mühlet sürecinde, komiser raporu ve alacaklıların görüşleri çerçevesinde mahkeme; başarı ihtimali bulunduğuna kanaat getirirse bir yıl süreyle kesin mühlet kararı verir. Kesin mühlet, gerekli görüldüğünde altı ayı geçmemek üzere uzatılabilir; toplam kesin mühlet süresi 18 ayı aşamaz.

Kesin Mühletin Etkileri (İİK m.294)

Kesin mühlet süresince:

Müşteriler dahil tüm alacaklılar takip yapamaz; mevcut takipler durur (rehinli alacaklılar muaccel rehin satışını talep edebilir ancak takibe geçemez)
Borçlu olağan yönetim faaliyetlerini sürdürebilir
Alacaklıların talebiyle uygulanmış ihtiyati tedbirler kalkar
Vadeleri gelmemiş alacakların faizi işlemeye devam eder; ancak konkordato ön projesinde aksine düzenleme yapılabilir
Mahkeme izni olmaksızın yeni borç doğurucu önemli işlemler yapılamaz

Konkordato Komiseri ve Alacaklılar Kurulu

Kesin mühlet ile birlikte konkordato komiseri görevlendirilir. Alacaklı sayısı çok ise mahkeme tarafından alacaklılar kurulu da oluşturulur. Komiser; konkordato projesi hazırlanması, alacakların belirlenmesi, alacaklı toplantılarının düzenlenmesi ve oylama sürecinin yönetiminden sorumludur.

Konkordatonun Kabulü (İİK m.302)

Konkordato projesinin kabul edilmesi için aşağıdaki çift çoğunluk gerekir:

Kayıtlı alacaklıların yarısının ve aynı zamanda alacakların yarısının üstündeki tutarın kabulü, veya
Kayıtlı alacaklıların dörtte birinin ve alacakların üçte ikisinin üstündeki tutarın kabulü

Bu sayım yapılırken rehinli alacaklılar, imtiyazlı alacaklılar ve bağlı (eş, ortaklar) alacaklılar ayrı değerlendirilir.

Mahkeme Tasdiki (İİK m.305-306)

Konkordato kabul edildikten sonra mahkemece tasdik edilmesi gerekir. Mahkeme; projenin ekonomik olarak gerçekleştirilebilirliğini, alacaklıları kayıran haksız hükümler içerip içermediğini, dürüstlük kuralına aykırılık olup olmadığını inceler. Tasdik kararı, ilan ve tebliğ yoluyla duyurulur. Tasdike karşı 15 gün içinde Bölge Adliye Mahkemesi’ne istinaf yoluna başvurulabilir.

Tasdik Edilmiş Konkordatonun Etkileri (İİK m.308)

Tasdik edilmiş konkordato; alacaklıların alacaklarına projedeki vade, tenzilat ve diğer şartların uygulanmasını sağlar. İmtiyazlı alacaklılar tam ödenir; rehinli alacaklılar rehin değerine göre tatmin edilir; diğer alacaklılar projedeki orana göre paylaştırılır. Konkordato, sözleşme niteliğinde olduğundan tüm alacaklıları bağlar.

Konkordato Süreçlerinde KDV ve Vergi

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu m.10/1-d ve VUK m.324 (değersiz alacak) hükümleri uyarınca tasdik edilmiş konkordato çerçevesinde alacaklının tahsil edemediği kısım değersiz alacak olarak kayıt edilebilir; KVK matrahından indirim sağlar. Bu hüküm, alacaklıların konkordatoya katılmasını teşvik eden önemli bir vergi avantajıdır.

Konkordatonun Feshi (İİK m.308/e)

Borçlunun konkordatoda öngörülen yükümlülükleri ifa etmemesi halinde, alacaklılar konkordatonun feshini isteyebilir. Fesih kararı ile birlikte borçlu hakkında derhal iflas kararı verilir; alacaklıların konkordato öncesi alacak hakları yeniden geçerli olur (kısmen ödenmiş olanlar düşülerek).

İlgili Mevzuat

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.285-309 (konkordato)
7101 sayılı Kanun (15.3.2018 tarihli kapsamlı reform)
5520 sayılı KVK m.10/1-d (vergi avantajı)
213 sayılı VUK m.324 (değersiz alacak)
6102 sayılı TTK m.376 (sermayenin yitirilmesi)
2004 sayılı İİK m.179 (eski iflasın ertelenmesi – yürürlükten kalkmıştır)