Sosyal Medya Hakaret Hukuk Rehberi 2026 | TCK 125, 5651 SK ve Tazminat
Sosyal Medya Hakaret Suçu Hukuki Çerçeve
Sosyal medyada hakaret 5237 sayılı TCK m.125 kapsamında değerlendirilir. Temel ceza 3 ay-2 yıl hapis veya adli para cezasıdır. Aleni işlenme (TCK m.125/4), sesli/görüntülü/yazılı bir iletiyle işlenme nitelikli halidir. Sosyal medya paylaşımları aleni nitelik taşır ve nitelikli ceza gündeme gelir. Yargıtay 18. CD ve 4. CD içtihatları “sosyal medya = aleniyet” kabulünü pekiştirmiştir. Şikayet süresi TCK m.73 uyarınca fail ve fiilin öğrenildiği tarihten itibaren 6 aydır.
İçerik Kaldırma ve Erişim Engelleme
5651 sayılı Kanun m.9 kapsamında mağdur, hakaret içeren paylaşımın kaldırılması ve erişimin engellenmesi için Sulh Ceza Hakimliğine doğrudan başvuru yapabilir. 24 saat içinde karar verilir, BTK’ya iletilir, içerik sağlayıcı 24 saat içinde işlem yapar. Yurt dışı kaynaklı paylaşım için 5651 m.9 ile DNS/IP engelleme uygulanır. Sosyal medya temsilcisi atayan platformlar (Instagram, Facebook, X, YouTube) doğrudan başvuru kabul eder. Aksi halde reklam yasağı uygulanabilir (5651 m.8/A).
Tazminat Davası ve Manevi Tazminat
Mağdur TBK m.49 ve m.58 kapsamında maddi ve manevi tazminat talep edebilir. Manevi tazminat hesabı: paylaşımın görüntülenme sayısı, beğeni-yorum sayısı, yayılım hızı, mağdurun toplumdaki konumu, failin kusur derecesi gibi unsurlara göre yapılır. Yargıtay 4. HD ve HGK kararlarında “ilgi çekme” amaçlı paylaşımlarda daha yüksek tazminat verilmiştir. HMK m.107 belirsiz alacak davası tercih edilebilir.
Anonim Hesap Tespiti ve Soruşturma
Anonim hesap arkasındaki kişinin tespiti CMK m.135 (iletişimin tespiti) ve 5651 sayılı Kanun m.5 (yer sağlayıcı log saklama yükümlülüğü) kapsamında yapılır. Cumhuriyet Savcılığı IP kaydı için sosyal medya platformuna MLAT (karşılıklı adli yardım) yoluyla başvurabilir. Türkiye temsilcisi olan platformlar daha hızlı yanıt verir. IP’den abonelik bilgisine ulaşma ISS (internet servis sağlayıcı) üzerinden yapılır. Süreç 3-12 ay sürebilir.
Hukuki Yol Haritası ve Yapılması Gerekenler
Mağdurun 6 aşamalı yol haritası: 1) Ekran görüntüsü ve URL/post link’i belgeleme (mümkünse noter onaylı tespit), 2) 5651 m.9 ile içerik kaldırma talebi (Sulh Ceza Hakimliği), 3) CMK m.158 Cumhuriyet Başsavcılığına şikayet (6 ay zamanaşımı), 4) Tazminat davası (TBK m.49, m.58 – 10 yıl zamanaşımı), 5) Sosyal medya platformuna içerik bildirim (Community Standards), 6) KVKK m.11 kişisel veri silme talebi. Süreçler paralel yürütülür, hukukçu desteği önerilir.