Exit Scam Hukuk Rehberi 2026

İçindekiler

Exit Scam Hukuki Çerçeve

Exit scam, kripto borsa veya proje yöneticilerinin müşteri fonlarını alıp sistemi kapatarak kaçma davranışıdır. Türk hukukunda 5237 sayılı TCK m.158/1-f (nitelikli dolandırıcılık), m.220 (suç örgütü), m.245 (banka veya kredi kartı kötüye kullanma) ve 5549 sayılı Kanun (suç gelirlerinin aklanması) kapsamında değerlendirilir. Yetkisiz halka arz boyutu 6362 sayılı SPK m.109 kapsamına girer.

Mağdur Şikayet Süreci ve Delil

Mağdurların ilk 72 saatte yapması gerekenler: tüm işlem geçmişini yedekleme, banka dekontlarını alma, KYC belgeleri, sosyal medya yazışmaları ve proje white paper kopyalarını saklama, blok zincir cüzdan adreslerini kaydetme. Cumhuriyet Başsavcılığına CMK m.158 yazılı şikayet yapılır.

İhtiyati Tedbir ve Mal Varlığı Korunması

HMK m.389 kapsamında banka hesaplarına bloke ve İİK m.257 kapsamında ihtiyati haciz talep edilir. 5549 m.19/A kapsamında işlemin ertelenmesi yetkisi Bakandadır (yedi iş günü). Yurt dışı sanıklar için 6706 sayılı Kanun ve Interpol Red Notice süreçleri başlatılır. Blok zincir analiz şirketleri bilirkişi raporu desteği sunar.

Toplu Dava ve Mağdur Birliği

Mağdur sayısı yüksek davalarda HMK m.57 vd. dava arkadaşlığı imkânları değerlendirilir; belirsiz alacak davası (HMK m.107) 31.07.2026 tarihinden itibaren mülga olduğundan (bu tarihten önce açılmış davalar eski hükme tabidir), miktarı tam belirlenemeyen alacakta kısmi dava ve HMK m.109/4 talep artırımı gündeme gelir.

Tazminat ve İade Yolları

Mağdur tazminat için: TBK m.49 haksız fiil, TBK m.58 manevi tazminat, TBK m.114 ifa yerine tazminat seçeneklerini kullanır. Sanıkların tasfiyesinde İİK m.206 alacaklı sırası uygulanır. Sürecin uzunluğu mağdurun beklenti yönetimi açısından önemlidir.

Sıkça Sorulan Hukuki Sorular (FAQ)

exit scam kapsamında hangi mevzuat uygulanır?

5237 sayılı TCK, 6362 sayılı SPK (7518 SK ile değişik), 5549 sayılı MASAK Kanunu, 213 sayılı VUK, 193 sayılı GVK, 6502 sayılı TKHK, 6098 sayılı TBK, 4721 sayılı TMK ve 6100 sayılı HMK temel mevzuatlardır.

exit scam davası nasıl açılır?

Cumhuriyet Başsavcılığına CMK m.158 yazılı şikayet ile veya hukuk mahkemesinde alacak veya tazminat davası ile başlatılır. Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107, 7589 sayılı Kanunla 31.07.2026 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır (önceden açılmış davalar hariç); miktarı başlangıçta tam belirlenemeyen alacakta kısmi dava ve HMK m.109/4 uyarınca talep artırımı değerlendirilir.

Hangi belgeler gerekir?

İşlem geçmişi, banka dekontu, KYC belgeleri, e-posta, ekran görüntüleri, transaction hash, bilirkişi raporu temel delillerdir.

MASAK bildirimi zorunlu mudur?

Şüpheli işlem bildirimi, tutar eşiğine bağlı olmaksızın şüphe halinde yükümlülerce yapılır (5549 sayılı Kanun m.4). Kimlik tespiti ayrı bir yükümlülüktür.

exit scam sürecinde ihtiyati tedbir alınabilir mi?

HMK m.389 ihtiyati tedbir, İİK m.257 ihtiyati haciz, CMK m.128 elkoyma talep edilebilir.

exit scam cezası ne kadar?

TCK m.158 (3-10 yıl; e, f, j, k ve l bentlerinde alt sınır 4 yıl), m.243 (1 yıla kadar), m.244 (1-5 yıl), m.245 (3-6 yıl) hapis cezaları öngörülmüştür.

Tazminat hesabı nasıl?

Yatırılan ana para, kur farkı, kâr yoksunluğu, manevi tazminat hesaplanır. TBK m.49 ve m.58 hükümleri; miktar tam belirlenemiyorsa kısmi dava ve HMK m.109/4 (belirsiz alacak davası, HMK m.107, 31.07.2026 tarihinden itibaren mülga; bu tarihten önce açılmış davalar eski hükme tabidir).

Zamanaşımı?

TCK m.66 (8-30 yıl), TBK m.72 (öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıl) hükümleri uygulanır.

İlgili Hukuki Rehberler



Adım Adım Süreç ve Yapılması Gerekenler

  1. Delil Toplama: Tüm işlem geçmişi, banka dekontu, KYC belgeleri, ekran görüntüleri ve transaction hash bilgileri yedeklenir.
  2. Yetkili Makam Bildirimi: Cumhuriyet Başsavcılığına CMK m.158 kapsamında yazılı şikayet yapılır.
  3. İhtiyati Tedbir: HMK m.389 ihtiyati tedbir, İİK m.257 ihtiyati haciz, CMK m.128 elkoyma talep edilir.
  4. Soruşturma: Bilirkişi raporu, banka transfer izleme, MLAT süreçleri yürütülür. Müşteki CMK m.234 hakları ile katılır.
  5. Kovuşturma: İddianame, deliller, tanık ifadeleri, bilirkişi raporu kabul edilir.
  6. Tazminat Davası: TBK m.49 haksız fiil, m.58 manevi tazminat; miktar tam belirlenemiyorsa kısmi dava ve HMK m.109/4 talep artırımı (belirsiz alacak davası, HMK m.107, 31.07.2026 tarihinden itibaren mülga; bu tarihten önce açılmış davalar eski hükme tabidir).
  7. Karar ve İcra: 6183 AATUHK ve 2004 İİK uyarınca tahsil. İİK m.206 alacaklı sırası uygulanır.

İlgili Mevzuat ve Yasal Dayanak

  • 5237 sayılı TCK: m.158 nitelikli dolandırıcılık, m.220 suç örgütü, m.243-245 bilişim suçları
  • 5271 sayılı CMK: m.128 elkoyma, m.134 bilgisayar arama, m.135 iletişim tespiti, m.158 şikayet, m.234 müşteki
  • 6362 sayılı SPK (7518 SK ile): KVHS lisans, m.99-115 yaptırımlar, m.107 piyasa dolandırıcılığı
  • 5549 sayılı MASAK: m.4, m.19, m.19/A geçici bloke
  • 6098 sayılı TBK: m.49, m.58, m.72, m.77-79 sebepsiz zenginleşme
  • 6100 sayılı HMK: m.107 (belirsiz alacak; 7589 sayılı Kanunla 31.07.2026 itibarıyla mülga; bu tarihten önce açılan davalarda uygulanır), m.109/4, m.190, m.219, m.389 ihtiyati tedbir
  • 2004 sayılı İİK: m.89, m.206, m.257
  • 4721 sayılı TMK: m.218-220, m.589-599, m.605
  • 193 sayılı GVK: m.37, m.82, Mük. m.80
  • 213 sayılı VUK: m.253, m.359
  • 6698 sayılı KVKK: m.11, m.12, 72 saat bildirim
  • Uluslararası: MiCA (AB 2023/1114), OECD CARF (2027), FATF R.16 Travel Rule

Örnek Hukuki Senaryolar

Senaryo 1: Çekim Engellenme

Lisanssız platforma yatırılan tutarın çekilememesi durumunda SPK’ya bildirim, TCK m.158/1-f şikayet ve HMK m.389 ihtiyati tedbir paralel yürütülür. Bankaya yazılı itiraz yapılır; kredi kartı işlemlerine son ödeme tarihinden itibaren on gün içinde itiraz edilebilir (5464 sayılı Kanun m.11).

Senaryo 2: Yetkisiz Cüzdan Erişimi

Cüzdana yetkisiz erişim halinde TCK m.243-244 ve m.142/2-e uygulanır. Adli bilişim raporu, transaction hash takibi ve blok zincir analytics yapılır. Kişisel veri ihlali varsa ihlali Kurula bildirme yükümlülüğü veri sorumlusuna aittir (KVKK m.12/5).

Senaryo 3: MASAK Bloke İtirazı

5549 SK m.19/A uyarınca idari blokeye karşı kaynak meşruluğu belgelenir. 5549 m.19/A kapsamındaki erteleme yetkisi Bakandadır; süre yedi iş günüdür ve kanunda uzatma hükmü yoktur. Sonraki elkoyma yalnızca hâkim kararıyla yapılabilir (CMK m.128/9) ve bu karara CMK m.268 uyarınca iki hafta içinde itiraz edilir.

0534 636 19 19 WhatsApp @alyarhukuk alyarlaw@gmail.com