Marka ve patent ihlalleri 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) kapsamında hem hukuki hem cezai yaptırıma tabidir. Online ortamda taklit ürün satışı, alan adı kötüye kullanımı ve marka değerini zedeleyen içerikler özel ihtisas mahkemelerinde görülür.
İçindekiler
- Mevzuat ve Yetkili Mahkeme
- Marka İhlali Dava Türleri
- Online Marketplace İhlali
- Alan Adı Uyuşmazlıkları (UDRP/TRABİS)
- Patent İhlali ve Bilirkişi
- Cezai Yaptırım
- Sıkça Sorulan Sorular
Mevzuat ve Yetkili Mahkeme
Temel kaynak: 6769 sayılı SMK m.7, m.29, m.149-159. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi (FSHHM) görevlidir; bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi ihtisas mahkemesi sıfatıyla bakar (HSK kararı). Cezai yön için Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi görevlidir.
Marka İhlali Dava Türleri
SMK m.149 uyarınca: (i) tespit, (ii) tecavüzün men’i, (iii) tecavüzün durdurulması, (iv) maddi-manevi tazminat, (v) yoksun kalınan kazanç (m.151), (vi) hükmün ilanı, (vii) el konulan ürünlerin imhası talep edilebilir. İhtiyati tedbir (HMK m.389, SMK m.159) hızlı koruma sağlar.
Online Marketplace İhlali
Trendyol, Hepsiburada, Amazon gibi platformlarda taklit ürün satışında platforma 5651 sayılı Kanun m.5 ve SMK m.30/3 kapsamında bildirim yapılır; 24 saat içinde kaldırma talep edilir. Yargıtay 11. HD 2023/2145 E. 2024/678 K. sayılı kararında platform aracı hizmet sağlayıcının haberdar olduktan sonra harekete geçmemesi halinde sorumluluğunu kabul etmiştir.
Alan Adı Uyuşmazlıkları (UDRP/TRABİS)
‘.tr’ uzantılı alan adları için TRABİS Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması, gTLD’ler için WIPO UDRP uygulanır. Üç şart aranır: (i) tescilli marka ile ayniyet/iltibas, (ii) hak veya meşru menfaat yokluğu, (iii) kötü niyet.
Patent İhlali ve Bilirkişi
Patent ihlali davalarında teknik bilirkişi (HMK m.266) ve SMK m.150 kapsamında deneyim/bilirkişi raporu kritiktir. İhtiyati delil tespiti (HMK m.400) ile delil emniyet altına alınmalıdır. Patent süresi başvuru tarihinden 20 yıldır (SMK m.101).
Cezai Yaptırım
SMK m.30/1 uyarınca tescilli markayı taklit eden 1-3 yıl hapis ve 20.000 güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Şikayete tabidir; uzlaştırma kapsamı dışındadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Marka tescilim olmasa bile dava açabilir miyim?
Tanınmış marka veya tescilsiz işaret için TTK m.54-56 haksız rekabet hükümleri ile sınırlı koruma sağlanır; tescilli marka koruması daha güçlüdür.
Yurt dışı satıcıya karşı Türkiye’de dava açılabilir mi?
Türkiye’ye yönelik satış ve teslimat varsa MÖHUK m.40 kapsamında Türk mahkemeleri yetkilidir.
İlgili Rehberler
Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği m.4 uyarınca somut olay değerlendirmesi için baroya kayıtlı bir hukuk müşavirila görüşülmelidir. Tarih: 08.05.2026.