OHAL İşlemleri İtiraz 2026: Komisyon Kararına Karşı Hangi Mahkemede Dava Açılır?

OHAL işlemleri itiraz süreci, 2016 olağanüstü hal kapsamında doğrudan kanun hükmünde kararname (KHK) ile kamu görevinden çıkarılan, kurumu kapatılan veya öğrencilikle ilişiği kesilenlerin başvuracağı özel bir mekanizmadır. Bu süreç, 7075 sayılı OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun’a (RG 08.03.2018, S. 30354 mükerrer) tabidir ve genel idari yargı usulünden önemli farklar taşır.

Doğrudan KHK ekli listede isim yazılarak kamu görevinden çıkarılanlar, önce OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna başvurmak, ret kararı üzerine ise Ankara’da Hâkimler ve Savcılar Kurulunca (HSK) belirlenen özel yetkili idare mahkemelerinde iptal davası açmak zorundadır — dava genel yetkili idare mahkemesinde veya doğrudan Komisyona/Cumhurbaşkanlığına karşı açılamaz. Bu rehberde başvuru usulü, ret nedenleri, dava açma süresi ve kime karşı dava açılacağı 2026 itibarıyla güncel mevzuat ve Danıştay içtihadıyla ele alınmaktadır.

Son güncelleme: 07.09.2026 — Danıştay 5. Dairesinin 09.03.2026 tarihli, göreve iade edilenlerin tazminat davalarında dahi yetkili mahkemenin Ankara özel yetkili idare mahkemeleri olduğuna dair kararı işlendi.

OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu Nedir?

2016 yılında ilan edilen olağanüstü hal (OHAL) kapsamında, terör örgütleri veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplarla irtibatı gerekçesiyle binlerce kişi başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan KHK hükümleriyle kamu görevinden çıkarılmış, kimi kurum ve dernekler kapatılmıştı. Bu işlemlere karşı normal idari yargı yolu (doğrudan idare mahkemesine dava) kapalıydı, çünkü ortada bireysel bir idari işlem değil doğrudan KHK hükmü vardı.

Bu boşluğu doldurmak için önce 685 sayılı KHK ile, sonra bunu kanunlaştıran 7075 sayılı Kanun ile OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulmuştur (m.1). Komisyon yedi üyeden oluşur (üç üye Cumhurbaşkanınca kamu görevlileri arasından, biri Adalet Bakanınca hâkim-savcılar arasından, biri İçişleri Bakanınca mülki idare amirleri arasından, birer üye HSK tarafından Yargıtay ve Danıştay tetkik hâkimleri arasından belirlenir) ve incelemelerini dosya üzerinden yapar (m.9/1). Komisyon, kanunun öngördüğü 2 yıllık görev süresinin Cumhurbaşkanı kararıyla uzatılmasıyla uzun yıllar faaliyet göstermiş; 2022’de eklenen Geçici Madde 5 uyarınca görev süresi sona erdikten sonra Komisyona ilişkin iş ve işlemler (yazışma, mahkeme kararlarının uygulanması) ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca yürütülmeye devam etmektedir. Bu nedenle 2026 itibarıyla yeni başvuru alınmamakta, ancak daha önce verilmiş Komisyon kararlarına karşı dava süreçleri sürmektedir.

Komisyonun Görev Alanına Giren İşlemler

7075 sayılı Kanun’un 2. maddesi, Komisyonun hangi işlemler hakkındaki başvuruları karara bağlayacağını sınırlı sayıda belirtir:

Bu işlemlere bağlı olarak OHAL KHK’lerinde ayrıca kanun yolu açık bırakılmış işlemler hakkında Komisyona ayrıca başvuru yapılamaz (m.2/3) — yani Komisyon, yalnız “doğrudan KHK ile tesis edilmiş, başka idari işlem gerektirmeyen” işlemlere bakar.

Komisyona Başvuru Usulü ve Süresi

Başvurular valilikler aracılığıyla yapılır; kamu görevinden çıkarılanlar ayrıca en son görev yaptıkları kuruma da başvurabilir (m.7/1). Başvuru tarihi, valiliğe veya kuruma başvurunun fiilen yapıldığı tarihtir. Mükerrer başvurular işleme alınmaz.

Komisyon Kararına Karşı Dava: Yargı Denetimi

7075 sayılı Kanun’un 11. maddesi, Komisyon kararlarına karşı dava yolunu genel idari yargı usulünden ayırır: Komisyon kararlarına karşı Hâkimler ve Savcılar Kurulunca (HSK) belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde iptal davası açılabilir. Bu davalarda Cumhurbaşkanlığına ve Komisyona husumet yöneltilemez — yani dava, Komisyon veya Cumhurbaşkanlığı aleyhine değil, Ek Madde 1’de sayılan ilgili kamu kurum veya kuruluşu aleyhine açılmalıdır.

Kanun, bu iptal davası için özel bir süre öngörmediğinden 2577 sayılı İYUK m.7’deki genel 60 günlük dava açma süresi, Komisyon kararının ilgiliye tebliğinden itibaren işlemeye başlar.

Güncel içtihat — göreve iade edilenlerin tazminat davasında da yetkili mahkeme Ankara’dır: Danıştay 5. Dairesi’nin 09.03.2026 tarihli E.2026/1397 K.2026/1902 sayılı kararında, Komisyon kararıyla göreve iade edilen ancak kamu görevinden çıkarılma ile göreve iade arasındaki dönem için uğradığını iddia ettiği manevi zararın tazmini istemiyle dava açan bir davacının davasında, ilk derece mahkemeleri (Ankara 4. İdare ve Şanlıurfa 3. İdare Mahkemeleri) arasında çıkan yetki uyuşmazlığı ele alınmıştır. Danıştay, bu tür tazminat taleplerinin görülüp çözümleneceği mahkemenin de 2577 sayılı Kanun’un 36/a ve 7075 sayılı Kanun’un 11/1. maddeleri uyarınca Ankara özel yetkili idare mahkemeleri olduğuna hükmetmiştir — davacının kamu görevine iade edilmiş olması, yetkiyi genel idare mahkemesine kaydırmamaktadır. Bu, “göreve iade edildiysem artık normal idare mahkemesinde dava açabilirim” yanılgısını düzelten önemli ve güncel bir karardır.

Danıştay 5. Daire, E.2026/1397 K.2026/1902, 09.03.2026 — kararın tam metni (erişim: 07.09.2026)

Sık Karşılaşılan Ret Nedenleri

• Süre aşımı: Başvurunun 60 günlük süre geçtikten sonra yapılması (m.7/3) veya davanın 60 günlük İYUK süresinden sonra açılması.
• Hukuki menfaat yokluğu: Başvuru sahibinin işlemle doğrudan ilgisi olmaması.
• Kapsam dışılık: İşlemin m.2’de sayılan dört kategoriye girmemesi veya ayrıca kanun yolu açık bırakılmış bir işlem olması (m.2/3).
• Mükerrer başvuru: Aynı işlem için daha önce başvuru yapılmış olması (m.7/1 son cümle).
• Yanlış davalı gösterme: Komisyon veya Cumhurbaşkanlığına karşı dava açılması — m.11/1 bunu açıkça yasaklar, dava Ek Madde 1’deki kuruma karşı açılmalıdır.

TSK/Emniyet/Yargı Mensuplarının Doğrudan Danıştay Yolu

7075 sayılı Kanun m.11/2, 667 sayılı KHK m.3/1 ve 6749 sayılı Kanun m.3/1 kapsamında (yani meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilerek) meslekten çıkarılanlara farklı ve daha hızlı bir yol tanır: bu kişiler Komisyona başvurmak zorunda değildir, kararın kesinleşmesinden itibaren 60 gün içinde ilk derece mahkemesi olarak doğrudan Danıştaya dava açabilirler. Bu, hâkim-savcı, asker ve benzeri meslek mensuplarına özgü, Komisyon aşamasını atlayan istisnai bir düzenlemedir — genel kamu görevlisi ihracı prosedüründen (Komisyon → Ankara özel yetkili idare mahkemesi) ayrılır.

Sıkça Sorulan Sorular

OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna hâlâ başvuru yapılabilir mi?

Hayır. Komisyonun kanunda öngörülen görev süresi dolmuştur ve 2026 itibarıyla yeni başvuru kabul edilmemektedir. Daha önce yapılmış başvurular ve bunlara ilişkin dava süreçleri, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca (Geçici Madde 5) yürütülmeye devam etmektedir.

Komisyon kararına karşı hangi mahkemede dava açılır?

Genel yetkili idare mahkemesinde değil, yalnızca Ankara’da Hâkimler ve Savcılar Kurulunca özel olarak belirlenmiş idare mahkemelerinde dava açılabilir (7075 sayılı Kanun m.11/1). Başka bir ildeki idare mahkemesinde açılan dava, yetkisizlik nedeniyle reddedilir.

Dava kime karşı açılır?

Komisyona veya Cumhurbaşkanlığına karşı değil, Ek Madde 1’de sayılan ilgili kuruma karşı açılır. Kamu görevinden çıkarılanlar için bu genellikle en son görev yapılan kurum veya kuruluştur; TSK personeli için Millî Savunma Bakanlığı, Emniyet/Jandarma/Sahil Güvenlik personeli için İçişleri Bakanlığıdır.

Dava açma süresi ne kadardır?

7075 sayılı Kanun özel bir süre öngörmediğinden, 2577 sayılı İYUK m.7’deki genel 60 günlük dava açma süresi uygulanır; süre, Komisyon kararının ilgiliye tebliğinden itibaren işler.

Komisyon başvurumu reddederse tekrar başvurabilir miyim?

Hayır, mükerrer başvurular işleme alınmaz (m.7/1). Ret kararına karşı tek yol, süresi içinde Ankara özel yetkili idare mahkemesinde iptal davası açmaktır.

Kabul kararı sonrası göreve iade ne kadar sürede yapılır?

Kurum, bildirim veya atama teklif tarihini takip eden 30 gün içinde atama işlemini tamamlamak zorundadır (m.10/1). Tebligattan sonraki 10 gün içinde göreve başlamayanın atanma hakkı düşer.

Göreve iade edilirsem geriye dönük maaşımı alabilir miyim?

Kanun, göreve başlayanlara kamu görevinden çıkarılma tarihini takip eden aybaşından göreve başlama tarihine kadar geçen süreye ait mali ve sosyal hakların ödenmesini öngörür (m.10/1). Ancak bu dönemdeki ayrıca manevi/maddi tazminat talepleri farklı bir dava konusu olup güncel içtihatta (Danıştay 5. Daire, 09.03.2026) bu tazminat davalarının da yine Ankara özel yetkili idare mahkemelerinde görüleceği netleştirilmiştir.

Hâkim, savcı veya asker isem sürecim farklı mı?

Evet. 667 ve 6749 sayılı KHK’ler kapsamında meslekten çıkarılan hâkim-savcı ve TSK mensupları Komisyona başvurmadan, kararın kesinleşmesinden itibaren 60 gün içinde doğrudan ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştaya dava açabilir (m.11/2).

Kapatılan bir derneğin/vakfın yöneticisi olarak ne yapabilirim?

Kapatma işlemine karşı da aynı Komisyon süreci işler; kabul kararı halinde KHK hükümleri kurum bakımından tüm sonuçlarıyla ortadan kalkmış sayılır (m.10/2), ret kararına karşı ise dava İçişleri Bakanlığı veya Vakıflar Genel Müdürlüğüne karşı Ankara özel yetkili idare mahkemesinde açılır.

Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları neyi değiştirdi?

AYM, m.10/1’de yer alan bazı ibareleri iki ayrı kararla, 24.12.2019;, 30.06.2022) iptal etmiştir — özellikle Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca yapılacak atama tekliflerinde belirli illere/tarihli kurumlara öncelik verilmesini öngören ibare ile mali haklara ilişkin bir ibare iptal edilmiştir. Bu iptaller, atama sürecini ilgilinin lehine daha esnek hale getirmiştir.

Yurt dışında olduğum için OHAL Komisyonuna hiç başvuramadım, ne yapabilirim?

Komisyonun başvuru alma süreci sona ermiş olduğundan yeni başvuru artık mümkün değildir. Bu durumda somut dosyanın koşullarına göre (AİHM’e bireysel başvuru dahil) farklı hukuk yolları değerlendirilmelidir; bir avukatla dosya özelinde görüşülmesi önerilir.

İlgili Hizmet Alanlarımız

• İdare Mahkemesinde Dava Açma Rehberi
• Memur Hakları
• İhraç Edilen Memurun Hakları
• Disiplin Cezasına İtiraz
• Kamu İhalesine İtiraz
• İdare Hukuku Rehberi
• İletişim

Resmi Kaynaklar

• 7075 sayılı Kanun — mevzuat.gov.tr
• Danıştay 5. Daire, E.2026/1397 K.2026/1902, 09.03.2026
• T.C. Resmî Gazete

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda