Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) 2026: Şartlar ve Kanun Yolu

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), belirli şartların gerçekleşmesi hâlinde, mahkemece kurulan mahkûmiyet hükmünün sanık hakkında hukuki sonuç doğurmamasını sağlayan bir kurumdur. Bu konu 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m.231 ile düzenlenir.

Bu rehberde HAGB’nin şartları, denetim süreci ve — uygulamada en çok karıştırılan konulardan biri olan — HAGB kararına karşı başvurulacak kanun yolu güncel Yargıtay içtihadıyla anlatılmaktadır.

Son güncelleme: 06 Eylül 2026 — CMK m.231, 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanun ile güncellenmiş hâli ve güncel Yargıtay içtihadı ile gözden geçirildi.

İçindekiler

• HAGB Nedir?
• HAGB Kararı İçin Aranan Şartlar
• Denetim Süreci
• Denetim Süresinde İhlalin Sonuçları
• HAGB Kararına Karşı Kanun Yolu
• Uygulanmayacağı Suçlar
• İlgili Yargı Kararı
• Sıkça Sorulan Sorular

HAGB Nedir?

Sanık hakkında hükmolunan ceza 2 yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası ise, mahkeme HAGB kararı verebilir. Bu, kurulan hükmün — müsadereye ilişkin hükümler hariç — sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmaması anlamına gelir; yani mahkûmiyet, denetim süresi başarıyla tamamlanırsa adli sicile hukuken “mahkûmiyet” olarak işlemez.

HAGB Kararı İçin Aranan Şartlar

• Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması
• Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varılması
• Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, eski hâle getirme veya tazmin yoluyla tamamen giderilmiş olması

Açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükümdeki hapis cezası ertelenemez ve kısa süreliyse seçenek yaptırımlara çevrilemez.

Denetim Süreci

HAGB kararı verilmesi hâlinde sanık 5 yıl süreyle denetime tabi tutulur. Bu süre içinde kasıtlı bir suçtan bir daha HAGB kararı verilemez. Mahkeme gerekirse denetimli serbestlik tedbirleri (eğitim programı, meslek sahibi olma, belirli yerlere gitmekten yasaklanma vb.) de belirleyebilir. Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur.

Denetim Süresinde İhlalin Sonuçları

Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılır ve davanın düşmesine karar verilir. Ancak kasten yeni bir suç işlenir veya yükümlülüklere aykırı davranılırsa, mahkeme hükmü açıklar; mahkeme bu durumda cezanın bir kısmının infaz edilmemesine veya erteleme/seçenek yaptırıma da karar verebilir.

HAGB Kararına Karşı Kanun Yolu

Uygulamada en çok karıştırılan nokta budur — iki farklı aşamada iki farklı kanun yolu işler:

• İlk HAGB kararına (henüz hüküm açıklanmamışken) karşı: 01.06.2024’ten itibaren yürürlükte olan düzenlemeye göre istinaf yoluna başvurulur.
• Denetim süresi ihlali nedeniyle sonradan açıklanan hükme karşı: itiraz yolu işletilir; itiraz mercii yalnızca m.231/11’deki koşullar yönünden sınırlı bir inceleme yapabilir.

Uygulanmayacağı Suçlar

HAGB hükümleri, işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa m.17 kapsamında kötü muamele sayılabilecek suçlar hakkında uygulanmaz.

İlgili Yargı Kararı

Yargıtay 2. Ceza Dairesi’nin 31.03.2026 tarihli, E.2026/2507 K.2026/5404 sayılı kanun yararına bozma kararı, bu iki aşamalı kanun yolu ayrımının pratikte nasıl karıştırılabildiğini göstermektedir. Bir sanık hakkında ilk HAGB kararı istinaf edilmeden kesinleşmiş, denetim süresi içinde yeni bir kasıtlı suçtan mahkûm olması üzerine mahkeme hükmü açıklamıştı. Sanığın bu açıklanan hükme yaptığı itiraz başvurusunda, itiraz mercii yanlışlıkla “bu karar istinafa tabidir” diyerek karar vermemişti. Yargıtay, açıklanan hükme karşı başvuru yolunun itiraz olduğunu, istinafın yalnızca İLK HAGB kararı için geçerli olduğunu belirterek kararı bozmuştur.

Kaynak: Yargıtay 2. Ceza Dairesi, E.2026/2507, K.2026/5404 (erişim: 06.09.2026)

Sıkça Sorulan Sorular

HAGB kararı sabıka kaydına işler mi?

Hayır, HAGB kararları ayrı bir sisteme kaydedilir ve yalnızca soruşturma/kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde kullanılabilir; genel adli sicil kaydında görünmez.

HAGB kararına itiraz mı istinaf mı edilir?

İlk HAGB kararına karşı istinaf yoluna, denetim süresi ihlali sonrası açıklanan hükme karşı ise itiraz yoluna başvurulur.

HAGB’nin şartlarından biri eksikse ne olur?

Mahkeme HAGB kararı veremez; hüküm doğrudan açıklanır.

Denetim süresi kaç yıl?

5 yıldır; bu süre içinde kasıtlı yeni bir suçtan mahkûm olunmaz ve yükümlülüklere uyulursa dava düşer.

HAGB hangi suçlarda hiç uygulanmaz?

İşkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği kötü muamele niteliğindeki suçlarda uygulanmaz.

Mağdurun zararını ödeyemiyorsam HAGB alamaz mıyım?

Kanun, zararın denetim süresince aylık taksitler hâlinde tamamen giderilmesi koşuluyla da HAGB kararı verilebileceğini öngörür.

Resmi Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
• Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
• UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
• İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
• T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
• Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda

Yukarıdaki kararlar farklı ceza hukuku alanlarındaki uygulamayı temsilen seçilmiştir. Somut olayın nitelendirilmesi, delil değerlendirmesi, iştirak ilişkisi ve ceza tayini bakımından her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilir. Soruşturma ve kovuşturma aşamalarında müdafi desteği, savunma stratejisinin doğru kurgulanması bakımından önemli rol oynar.