Anlaşmalı Boşanma 2026: TMK m.166/3 Kapsamında Hukuki Rehber

Anlaşmalı Boşanma Nedir?

Anlaşmalı boşanma, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenen, eşlerin boşanma ve boşanmanın mali sonuçları üzerinde anlaşarak hâkim huzurunda beyanda bulunmalarıyla gerçekleşen boşanma türüdür. Evlilik birliğinin temelden sarsılması karinesine dayanır ve tarafların mahkemece verilen kararı kabul etmesiyle tek celsede sonuçlanabilir.

Anlaşmalı Boşanmanın Şartları

TMK m.166/3 üç temel şart öngörür. Birinci şart, evliliğin en az bir yıl sürmüş olmasıdır; bu süre evlilik cüzdanının düzenlendiği tarihten itibaren hesaplanır. İkinci şart, eşlerin birlikte mahkemeye başvurması veya bir eşin açtığı boşanma davasını diğerinin kabul etmesidir. Üçüncü şart, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına ve anlaşmanın uygun bulunduğuna kanaat getirmesidir. Bu şartlardan biri eksikse dava çekişmeli boşanmaya dönüşür.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü

Protokol, eşlerin boşanma ve sonuçları üzerindeki uzlaşısını gösteren yazılı belgedir. Kapsamında boşanmanın mali sonuçları (nafaka, tazminat), çocuk varsa velayet ve kişisel ilişki düzenlemesi, mal paylaşımı yer almalıdır. Hâkim, protokolü çocukların menfaati veya hukuka uygunluk açısından yetersiz bulursa değişiklik yapılmasını isteyebilir ya da tarafların önerilen değişikliği kabul etmemesi halinde davayı reddedebilir.

Velayet, Nafaka ve Kişisel İlişki

Müşterek çocuk varsa velayet düzenlemesi zorunludur ve protokolde açıkça belirtilmelidir. Velayet alan eş lehine iştirak nafakası (TMK m.182), ekonomik olarak zayıf duruma düşecek eş lehine yoksulluk nafakası (TMK m.175) kararlaştırılabilir. Velayet kendisine verilmeyen eş ile çocuk arasındaki kişisel ilişkinin süresi, çocuğun yaşı, okul durumu ve psikolojik menfaati dikkate alınarak düzenlenir.

Mal Paylaşımı ve Edinilmiş Mallara Katılma

01.01.2002 sonrası evliliklerde varsayılan mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır (TMK m.218 vd.). Bu rejim altında evlilik birliği içinde karşılığı verilerek edinilen mallar tasfiye sırasında yarı yarıya paylaşılır. Miras, bağış veya kişisel mal olarak edinilen mallar paylaşım dışıdır. Protokolde eşler, kanundaki paylaşım oranlarından farklı düzenleme yapma serbestisine sahiptir; ancak bu serbestiye dürüstlük kuralı sınır çizer.

Dava Süreci ve Duruşma

Süreç, yetkili Aile Mahkemesine dilekçe ve protokolün sunulmasıyla başlar. Mahkeme duruşma günü tayin eder ve tarafların hazır bulunması şartıyla duruşma yapılır. Hâkim eşleri bizzat dinler, iradelerinin özgür olduğunu ve protokolü onayladıklarını teyit eder. Ardından protokol mahkeme kararına dönüşür ve gerekçeli karar kesinleşme sürecine girer. Uygulamada süreç ortalama bir ila üç ay arasında tamamlanır.

Çekişmeli Boşanmadan Farkları

Çekişmeli boşanma (TMK m.166/1-2 veya özel sebepler) tanık dinleme, bilirkişi incelemesi, sosyal inceleme raporu gibi delil toplama süreçleri gerektirir ve bir ila üç yıl sürebilir. Anlaşmalı boşanmada ise deliller tartışılmaz, tarafların beyanı ve protokol esas alınır. Mali yük ve süre açısından anlaşmalı boşanma avantajlıdır; ancak tarafların uzlaşı zemini bulunması ön şarttır.

Sıkça Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanma ne kadar sürer?

Dilekçe, protokol ve ekleri eksiksiz sunulduğunda genellikle tek duruşmada sonuçlanır. Duruşma günü verilmesinden kesinleşmeye kadar toplam süre ortalama bir ila üç ay arasıdır.

Protokol sonradan değiştirilebilir mi?

Velayet, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası ve kişisel ilişki hükümleri, şartların önemli ölçüde değişmesi halinde TMK m.182 ve 331 uyarınca yeniden düzenlenebilir. Mal paylaşımına ilişkin tasfiye sonuçları kural olarak kesindir.

Hukuku tutmak zorunlu mudur?

Kanunen zorunlu değildir. Ancak protokolün hukuki geçerliliği, mali sonuçların uzun vadeli etkileri ve velayet düzenlemesinin çocuk menfaatine uygunluğu açısından bir hukuki bilgilendirmen desteği ile hazırlanması önerilir.

Anlaşmalı boşanmada tanık gerekir mi?

Hayır. TMK m.166/3’te tanık dinlenmesi öngörülmemiştir; hâkimin tarafları bizzat dinlemesi yeterlidir.

Av. Bilal Alyar
İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Alyar Hukuk ve Danışmanlık
Cevizli, Kartal / İstanbul

Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir. Bilgilerinizin güncelliğini ve durumunuza uygunluğunu teyit etmek için lütfen bir ilgili mevzuat çerçevesinde bilgi alınızız.

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Hukuku

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda

Emsal Yargıtay Kararları — Anlaşmalı Boşanma

Anlaşmalı boşanma, Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir. En az bir yıl süren evliliklerde, eşlerin boşanmanın tüm mali sonuçları ile çocukların durumu üzerinde anlaşmaları ve iradelerini hâkim huzurunda serbestçe açıklamaları gerekir.

Yargıtay 1. CD, 2024/7891 E., 2026/1512 K., 02.03.2026
Yargıtay 10. HD, 2025/12577 E., 2026/289 K., 21.01.2026
Yargıtay 3. HD, 2025/5957 E., 2025/6393 K., 24.12.2025
Yargıtay 7. HD, 2025/5585 E., 2025/5597 K., 24.12.2025
Yargıtay 10. HD, 2025/10960 E., 2025/17950 K., 24.12.2025

Anlaşmalı boşanma protokolünde yer alacak velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı düzenlemeleri, hâkim tarafından uygun bulunduğu takdirde karara dönüşür. Protokolün hatalı veya eksik hazırlanması davayı çekişmeli sürece çevirebilir; bu nedenle hukuk müşaviri desteğiyle hazırlanması önerilir.

Ana Rehber: Boşanma Hukuku İstanbul 2026

İlgili Yazılar: