Anlaşmalı Boşanma 2026: Şartları ve Protokol Hazırlarken Dikkat Edilecekler
Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve sonuçları konusunda uzlaşarak, dava sürecini kısa ve tek celsede tamamlayabildikleri boşanma yoludur. Bu yol, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.166/3’te düzenlenir.
Bu rehberde anlaşmalı boşanmanın şartlarını ve protokol hazırlarken sık yapılan, sonradan ciddi hak kayıplarına yol açabilen bir hatayı güncel Yargıtay içtihadıyla birlikte anlatıyoruz.
30 Saniyede Özet
- Dayanak: TMK m.166/3 (anlaşmalı boşanma)
- Şartlar: Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması + ortak başvuru veya birinin davayı kabulü
- Hâkimin rolü: Tarafları bizzat dinler, iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmeli ve protokolü uygun bulmalıdır
- KRİTİK TUZAK: Kanundaki “boşanmanın malî sonuçları” ifadesi mal rejiminin tasfiyesini (katkı payı alacağını) KAPSAMAZ — yalnızca tazminat ve nafakaları kapsar
- Sonuç: Protokolde mal paylaşımı açıkça ve net biçimde düzenlenmezse, boşanmadan yıllar sonra ayrı bir mal rejimi tasfiyesi davası açılabilir
Son güncelleme: 06 Eylül 2026 — TMK m.166/3 ve güncel Yargıtay 2. Hukuk Dairesi içtihadı ile gözden geçirildi.
İçindekiler
- Anlaşmalı Boşanmanın Şartları
- Protokol İçeriği: “Boşanmanın Mali Sonuçları” Ne Demektir?
- Mal Rejimi Tasfiyesi Tuzağı
- Hâkimin Protokolde Değişiklik Yapma Yetkisi
- İlgili Yargı Kararı
- Sıkça Sorulan Sorular
Anlaşmalı Boşanmanın Şartları
TMK m.166/3’e göre anlaşmalı boşanma için iki temel şart aranır: evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması ve eşlerin ya birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi. Ayrıca hâkimin, tarafları duruşmada bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkındaki protokolü uygun bulması gerekir.
Protokol İçeriği: “Boşanmanın Mali Sonuçları” Ne Demektir?
Kanunda geçen “boşanmanın mali sonuçları” ifadesi çoğu zaman yanlış anlaşılır. Yargıtay içtihadına göre bu kavram, TMK m.174 (maddi-manevi tazminat), m.175 (yoksulluk nafakası) ve m.182 (iştirak nafakası) ile sınırlıdır. Mal rejiminin tasfiyesi (edinilmiş mallara katılma alacağı, katkı payı gibi) bu kavramın KAPSAMINA GİRMEZ.
Mal Rejimi Tasfiyesi Tuzağı
Bu ayrımın pratik sonucu önemlidir: anlaşmalı boşanma protokolünde yalnızca “mal tasfiyesi talebimiz yoktur” gibi genel bir ifade kullanmak, mal rejiminden doğan alacak haklarından feragat edildiği anlamına gelmez. HMK m.307-309 uyarınca feragat, açık, kayıtsız ve şartsız bir irade beyanıyla yapılmalıdır. Protokolde mal paylaşımı konusunda somut ve net bir düzenleme yapılmamışsa, taraflardan biri boşanmadan yıllar sonra dahi ayrı bir mal rejimi tasfiyesi (katkı payı alacağı) davası açabilir.
Hâkimin Protokolde Değişiklik Yapma Yetkisi
TMK m.166/3 uyarınca hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini gözeterek protokolde gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabul edilmesi hâlinde boşanmaya karar verilir; taraflar değişikliği kabul etmezse anlaşmalı boşanma gerçekleşmez ve dava çekişmeli boşanmaya dönüşebilir.
İlgili Yargı Kararı
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 28.04.2026 tarihli, E.2025/6039 K.2026/4692 sayılı kararı, tam da bu tuzağı konu almaktadır. Taraflar 2015 yılında anlaşmalı boşanmış, duruşmada “mal tasfiyesi talebimiz yoktur” beyanında bulunmuş ve protokolde mal paylaşımına dair bir düzenleme yer almamıştı. Yıllar sonra taraflardan biri mal rejimi tasfiyesinden kaynaklanan alacak davası açtığında, alt derece mahkemeleri bu talebin daha önce tasfiye edildiği gerekçesiyle davayı reddetmişti. Yargıtay, “boşanmanın mali sonuçları” kavramının mal rejimi tasfiyesini kapsamadığını, duruşmadaki genel beyanın da HMK anlamında açık ve koşulsuz bir feragat sayılamayacağını belirterek kararı bozmuş ve mal rejimi tasfiyesi talebinin esastan incelenmesi gerektiğine hükmetmiştir.
Kaynak: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2025/6039, K.2026/4692 (erişim: 06.09.2026)
Sıkça Sorulan Sorular
Anlaşmalı boşanma için evlilik süresi şartı var mı?
Evet, evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması gerekir; bu şart sağlanmazsa anlaşmalı boşanma yolu kullanılamaz.
Protokolde “mal tasfiyesi istemiyoruz” demek yeterli mi?
Hayır, bu ifade tek başına mal rejimi tasfiyesinden feragat anlamına gelmez; sonradan ayrı bir dava açılabilir. Feragat açık ve koşulsuz olmalıdır.
Anlaşmalı boşanma protokolünde nelere yer verilmeli?
Tazminat, nafaka, çocukların velayeti ve kişisel ilişki düzeni mutlaka açıkça düzenlenmelidir; mal paylaşımı da dahil edilecekse bu husus da net biçimde yazılmalıdır.
Hâkim protokolü olduğu gibi kabul etmek zorunda mı?
Hayır, hâkim tarafların ve çocukların menfaatini gözeterek protokolde değişiklik yapabilir; taraflar bunu kabul etmezse anlaşmalı boşanma gerçekleşmez.
Anlaşmalı boşanmadan sonra mal rejimi tasfiyesi davası açılabilir mi?
Evet, protokolde bu konuda açık ve net bir düzenleme/feragat yoksa, zamanaşımı süresi içinde ayrı bir dava açılabilir.
Anlaşmalı boşanma tek celsede biter mi?
Genellikle evet, taraflar hazırlıklı gelir ve protokol usulüne uygunsa dava tek duruşmada sonuçlanabilir.
İlgili Hizmet Alanlarımız
İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar
| Mevzuat | Konu | Madde Atfı |
|---|---|---|
| 4721 SK — TMK | Türk Medeni Kanunu — Aile hukuku | m.118-494 |
| TMK m.161-166 | Boşanma sebepleri | Özel ve genel sebepler |
| TMK m.166/3 | Anlaşmalı boşanma | Min. 1 yıl evlilik |
| TMK m.174-175 | Tazminat ve yoksulluk nafakası | Kusur analizi |
| TMK m.182 | Velayet | Çocuğun üstün yararı |
| TMK m.202-232 | Mal rejimi — edinilmiş mallara katılma | Katılma alacağı, değer artış payı |
| TMK m.282-301 | Soybağı | Tanıma, babalık, ret |
| TMK m.305-320 | Evlat edinme | Küçük ve ergin |
| TMK m.396-494 | Vesayet | Kısıtlama, vasi, kayyım |
| 6284 SK | Ailenin korunması | Koruma ve önleyici tedbirler |
| 5718 SK — MÖHUK | Yabancı karar tanıma-tenfiz | m.50-59 |
| 4787 SK | Aile Mahkemeleri | Pedagog/psikolog/sosyal çalışmacı |
| HMK m.12 | Aile mahkemesi yetkisi | Yerleşim yeri / son 6 ay |
| İİK m.38, 344 | İlam ve tazyik hapsi | Nafaka tahsili |
| AİHS m.8 | Özel hayat ve aile yaşamına saygı | İnsan hakları çerçevesi |
Başvurulacak Kurumlar
- Aile Mahkemesi — boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi, evlat edinme, soybağı
- Sulh Hukuk Mahkemesi — vesayet, kayyım, tereke
- Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü — sosyal inceleme, koruma
- Nüfus Müdürlüğü — tanıma, boşanma tescili
- Noter — evlilik sözleşmesi, vekalet
- Arabuluculuk Daire Başkanlığı — ihtiyari aile arabuluculuğu
- BAM Hukuk Daireleri / Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — kanun yolu
Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.
Anlaşmalı boşanma protokolünde yer alacak velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı düzenlemeleri, hâkim tarafından uygun bulunduğu takdirde karara dönüşür. Protokolün hatalı veya eksik hazırlanması davayı çekişmeli sürece çevirebilir; bu nedenle avukat desteğiyle hazırlanması önerilir.
