Evlilik Sözleşmesi (Mal Rejimi Sözleşmesi) 2026: Şekil Şartları ve Sınırları
Evlilik sözleşmesi — hukuki adıyla mal rejimi sözleşmesi — eşlerin evlenmeden önce veya evlilik sırasında, aralarında hangi mal rejiminin uygulanacağını belirlemek için yaptıkları sözleşmedir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.202-206 bu sözleşmenin şeklini, sınırlarını ve ehliyet şartlarını düzenler.
Bu rehberde evlilik sözleşmesinin nasıl yapılacağı, hangi mal rejimlerinin seçilebileceği ve sözleşmenin geçersiz sayılacağı hâller güncel Yargıtay içtihadıyla birlikte anlatılmaktadır.
30 Saniyede Özet
- Dayanak: TMK m.202-206 (mal rejimi sözleşmesi)
- Yasal (varsayılan) rejim: Edinilmiş mallara katılma rejimi (m.202) — sözleşme yapılmazsa bu rejim uygulanır
- Şekil: Noterde düzenleme veya onaylama şeklinde; evlenme başvurusunda yazılı bildirimle de seçim yapılabilir (m.205)
- Zaman: Evlenmeden önce veya sonra yapılabilir, ama kural olarak geçmişe etkili olamaz (m.203, Yargıtay içtihadı)
- Ehliyet: Ayırt etme gücüne sahip olmak gerekir; küçük ve kısıtlılar yasal temsilcinin rızasını almak zorundadır (m.204)
Son güncelleme: 06 Eylül 2026 — TMK m.202-206 ve güncel Yargıtay 2. Hukuk Dairesi içtihadı ile gözden geçirildi.
İçindekiler
- Evlilik Sözleşmesi (Mal Rejimi Sözleşmesi) Nedir?
- Seçilebilecek Mal Rejimi Türleri
- Şekil Şartı ve Sözleşme Ehliyeti
- Sözleşmenin Zamanı ve Geçmişe Etkili Olamaması
- Sözleşmenin Geçersiz Sayılacağı Hâller
- İlgili Yargı Kararı
- Sıkça Sorulan Sorular
Evlilik Sözleşmesi (Mal Rejimi Sözleşmesi) Nedir?
TMK m.202’ye göre eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanması asıldır — yani hiçbir sözleşme yapılmazsa evlilik otomatik olarak bu rejime tabi olur. Eşler, mal rejimi sözleşmesiyle kanunda belirlenen diğer rejimlerden birini seçebilirler. Halk arasında “evlilik sözleşmesi” veya “prenüpsiyal sözleşme” olarak bilinen bu sözleşme, aslında Türk hukukunda mal rejimi sözleşmesidir; boşanma sebeplerini, velayeti veya nafakayı önceden belirleyen bir sözleşme değildir — bu konular kamu düzeninden sayılır ve önceden sözleşmeyle belirlenemez.
Seçilebilecek Mal Rejimi Türleri
| Rejim | Kanun Maddesi | Özellik |
|---|---|---|
| Edinilmiş mallara katılma | m.218-241 | Yasal (varsayılan) rejim |
| Mal ayrılığı | m.242-243 | Her eş kendi malı üzerinde tam tasarruf yetkisine sahiptir |
| Paylaşmalı mal ayrılığı | m.244-255 | Mülga — 01.01.2002 öncesi evliliklerde kalıntısı görülebilir |
| Mal ortaklığı | m.256-281 | Eşya birliği esasına dayanır, uygulamada nadiren tercih edilir |
Şekil Şartı ve Sözleşme Ehliyeti
TMK m.205 uyarınca mal rejimi sözleşmesi noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılır. Alternatif olarak taraflar, evlenme başvurusu sırasında hangi mal rejimini seçtiklerini yazılı olarak nüfus müdürlüğüne de bildirebilirler. Sözleşmenin taraflarca (ve varsa yasal temsilcilerince) imzalanması zorunludur.
m.204’e göre sözleşme ancak ayırt etme gücüne sahip kişilerce yapılabilir; küçükler ve kısıtlılar yasal temsilcilerinin rızasını almak zorundadır.
Sözleşmenin Zamanı ve Geçmişe Etkili Olamaması
TMK m.203’e göre mal rejimi sözleşmesi evlenmeden önce veya sonra yapılabilir; ancak taraflar istedikleri mal rejimini ancak kanunda yazılı sınırlar içinde seçebilir, kaldırabilir veya değiştirebilirler. Uygulamada en sık karşılaşılan hata, sonradan yapılan bir sözleşmeyle geçmişe dönük olarak mal rejiminin değiştirilmeye çalışılmasıdır — Yargıtay içtihadına göre bu tür geriye etkili düzenlemeler, 4722 sayılı Kanun’un 10. maddesindeki sınırlı istisnalar dışında geçersizdir; sözleşme ancak yapıldığı tarihten itibaren hüküm doğurur.
Sözleşmenin Geçersiz Sayılacağı Hâller
- Noterde düzenleme/onaylama şekli yerine adi yazılı şekilde yapılmış olması
- Tarafın ayırt etme gücünden yoksun olması veya iradesinin hata, hile ya da tehditle sakatlanmış olması (ispatlanabildiği ölçüde)
- Sözleşmenin kanunda belirlenen sınırları aşarak geçmişe etkili biçimde düzenlenmesi
- Boşanma, velayet veya nafaka gibi kamu düzeninden sayılan konuları önceden düzenlemeye çalışması
İlgili Yargı Kararı
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 03.10.2024 tarihli, E.2023/7024 K.2024/6794 sayılı kararı, evlilik sözleşmelerinde en sık karşılaşılan hatayı ele almaktadır: eşler, evliliklerinin başından itibaren geçerli olacak şekilde geriye dönük bir mal rejimi sözleşmesi yapmışlardı. Daire, TMK m.203 uyarınca eşlerin mal rejimini ancak kanunda yazılı sınırlar içinde düzenleyebileceğini, 4722 sayılı Kanun’un 10. maddesindeki dar istisnalar dışında geçmişe etkili bir mal rejimi sözleşmesi yapılamayacağını, dolayısıyla sözleşmenin yalnızca yapıldığı tarihten itibaren geçerli olacağına hükmetmiştir. Buna karşılık sözleşmenin mal ayrılığı rejimini seçen ve değer artış payı oranını değiştiren kısımları geçerli sayılmıştır.
Kaynak: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2023/7024, K.2024/6794 (erişim: 06.09.2026)
Sıkça Sorulan Sorular
Evlilik sözleşmesi (mal rejimi sözleşmesi) zorunlu mudur?
Hayır. Sözleşme yapılmazsa eşler otomatik olarak yasal rejim olan edinilmiş mallara katılma rejimine tabi olur.
Evlilik sözleşmesi nerede yapılır?
Noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılır; alternatif olarak evlenme başvurusu sırasında nüfus müdürlüğüne yazılı bildirimle de seçim yapılabilir.
Evlilik sözleşmesi evlendikten sonra da yapılabilir mi?
Evet, TMK m.203 uyarınca sözleşme evlenmeden önce veya sonra yapılabilir; ancak kural olarak geçmişe etkili olamaz, yapıldığı tarihten itibaren geçerlidir.
Evlilik sözleşmesiyle boşanma sebepleri veya nafaka önceden belirlenebilir mi?
Hayır. Sözleşme yalnızca mal rejimini düzenler; boşanma, velayet ve nafaka gibi konular kamu düzeninden sayıldığı için önceden sözleşmeyle belirlenemez.
Hangi mal rejimleri seçilebilir?
Yasal rejim olan edinilmiş mallara katılma dışında, mal ayrılığı veya mal ortaklığı rejimleri seçilebilir.
Sözleşme hangi hâllerde geçersiz sayılır?
Şekil şartına uyulmaması, tarafın ayırt etme gücünden yoksun olması, iradenin sakatlanmış olması veya sözleşmenin kanuni sınırları aşarak geçmişe etkili düzenlenmesi hâllerinde geçersiz sayılabilir.
Değer artış payından sözleşmeyle vazgeçilebilir mi?
Evet, TMK m.227/3 uyarınca eşler yazılı anlaşmayla değer artışından pay almaktan vazgeçebilir veya pay oranını değiştirebilir.
İlgili Hizmet Alanlarımız
İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar
| Mevzuat | Konu | Madde Atfı |
|---|---|---|
| 4721 SK — TMK | Türk Medeni Kanunu — Aile hukuku | m.118-494 |
| TMK m.161-166 | Boşanma sebepleri | Özel ve genel sebepler |
| TMK m.166/3 | Anlaşmalı boşanma | Min. 1 yıl evlilik |
| TMK m.174-175 | Tazminat ve yoksulluk nafakası | Kusur analizi |
| TMK m.182 | Velayet | Çocuğun üstün yararı |
| TMK m.202-232 | Mal rejimi — edinilmiş mallara katılma | Katılma alacağı, değer artış payı |
| TMK m.282-301 | Soybağı | Tanıma, babalık, ret |
| TMK m.305-320 | Evlat edinme | Küçük ve ergin |
| TMK m.396-494 | Vesayet | Kısıtlama, vasi, kayyım |
| 6284 SK | Ailenin korunması | Koruma ve önleyici tedbirler |
| 5718 SK — MÖHUK | Yabancı karar tanıma-tenfiz | m.50-59 |
| 4787 SK | Aile Mahkemeleri | Pedagog/psikolog/sosyal çalışmacı |
| HMK m.12 | Aile mahkemesi yetkisi | Yerleşim yeri / son 6 ay |
| İİK m.38, 344 | İlam ve tazyik hapsi | Nafaka tahsili |
| AİHS m.8 | Özel hayat ve aile yaşamına saygı | İnsan hakları çerçevesi |
Başvurulacak Kurumlar
- Aile Mahkemesi — boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi, evlat edinme, soybağı
- Sulh Hukuk Mahkemesi — vesayet, kayyım, tereke
- Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü — sosyal inceleme, koruma
- Nüfus Müdürlüğü — tanıma, boşanma tescili
- Noter — evlilik sözleşmesi, vekalet
- Arabuluculuk Daire Başkanlığı — ihtiyari aile arabuluculuğu
- BAM Hukuk Daireleri / Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — kanun yolu
Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.
Mal rejimi tasfiyesinde taşınmaz, taşınır, banka hesabı, şirket hissesi ve kripto varlık gibi tüm malvarlığı kalemleri için ayrı ayrı katılma alacağı, değer artış payı ve kişisel mal — edinilmiş mal ayrımı gözetilir.
Ana Rehber: Boşanma Hukuku İstanbul 2026
İlgili Yazılar:
