Kadıköy’de Şirketler Hukuku: Ortaklık, Genel Kurul ve Ticari Dava Süreçleri

Kadıköy; Kozyatağı çevresindeki ofis bölgesi, Bağdat Caddesi boyunca uzanan mağaza ve restoran işletmeleri ile Moda ve çarşı bölgesindeki küçük ölçekli ticaretin bir arada bulunduğu bir ilçedir. Bu yapı, şirket hukukunda hem kurumsal hem de ortaklar arasında kişisel güvene dayanan uyuşmazlıkların görülmesine yol açar. Bu sayfada Kadıköy’de merkezi bulunan anonim ve limited şirketlerin, ortakların ve yöneticilerin karşılaşabileceği hukuki konular, Av. Bilal Alyar tarafından genel bilgilendirme çerçevesinde anlatılmaktadır.

Kadıköy’deki şirketler hangi hukuki konularla karşılaşır?

İlçedeki yazılım, danışmanlık, perakende, sağlık ve eğitim alanında faaliyet gösteren işletmelerin gündemi birbirinden farklıdır. Teknoloji girişimlerinde kurucu ortaklar arasındaki pay dağılımı ve yatırımcı girişi öne çıkarken, cadde üzerindeki mağaza işletmelerinde kira sözleşmesi, ciro payı ve ortakların çalışma biçimi tartışma konusu olur. Hekim veya öğretmen ortaklığıyla kurulan küçük şirketlerde ise ortaklardan birinin ayrılması ve payının değerlenmesi sık görülen bir başlıktır.

Ticari davalarda görevli ve yetkili mahkeme

Ticari nitelikteki davalarda görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir; ticari dava kavramı Türk Ticaret Kanunu m.4 ile belirlenir. Yetki bakımından genel kural, davalının yerleşim yeridir (HMK m.6); şirketlerde bu, esas olarak şirket merkezinin bulunduğu yer anlamına gelir. Sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda ifa yeri (HMK m.10) ve tacirler arasında yapılmış yetki sözleşmesi (HMK m.17) de belirleyici olabilir. Kadıköy’de merkezi bulunan bir şirket için hangi adliyenin yetkili olacağı, ilçenin bağlı olduğu yargı çevresine göre dosya açılmadan önce kontrol edilmelidir.

Konusu para alacağı veya tazminat olan ticari davalarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur (TTK m.5/A). Bu şart yerine getirilmeden açılan dava, usulden reddedilir; dolayısıyla arabuluculuk son tutanağının dosyaya eklenmesi önemlidir.

Hizmet kapsamı

• Anonim ve limited şirket kuruluşu, esas sözleşme hazırlığı ve ticaret sicili işlemleri
• Ortaklık ve pay sahipleri sözleşmeleri; kurucu ortak payları ve yatırımcı girişi düzenlemeleri
• Pay devri işlemleri; limited şirkette noter onaylı yazılı sözleşme ve genel kurul onayı (TTK m.595), anonim şirkette nama yazılı payların devri (TTK m.490 vd.)
• Genel kurul toplantı hazırlığı, gündem ve karar nisapları; kararların iptali davası (TTK m.445 vd.)
• Yönetim kurulu üyeleri ve müdürlerin sorumluluğu (TTK m.553 ve yollama hükümleri)
• Rekabet yasağı ve şirketle işlem yasağı (TTK m.395, m.396)
• Haklı sebeple fesih ve tasfiye (TTK m.529 vd.), birleşme ve bölünme işlemleri (TTK m.136 vd.)
• Ticari sözleşmeler: bayilik, distribütörlük, hizmet ve tedarik
• Kişisel verilerin korunması uyumu ve veri sorumluları siciline kayıt yükümlülüğü

Genel kurul uyuşmazlıkları ve süre

Genel kurul kararına itirazı olan pay sahibi, karara muhalefet şerhi düşmüş olmak gibi kanuni şartları taşıyorsa iptal davası açabilir. Dava hak düşürücü süreye bağlıdır: toplantıdan itibaren üç ay (TTK m.445). Süre geçtikten sonra aynı gerekçeyle iptal istenemez. Bu nedenle toplantı tutanağı, hazirun cetveli ve çağrı belgeleri toplantı günü itibarıyla saklanmalıdır.

Süreç nasıl işler?

1. Şirketin esas sözleşmesi, ortaklar listesi, pay defteri ve genel kurul tutanakları incelenir.
2. Uyuşmazlığın niteliği belirlenir: ortaklık içi mi, üçüncü kişiyle sözleşmeden mi, yönetici sorumluluğundan mı doğduğu tespit edilir.
3. Dava şartı arabuluculuk gerekiyorsa başvuru yapılır; anlaşma sağlanamazsa son tutanakla dava açılır.
4. Gerekirse ihtiyati tedbir veya delil tespiti talep edilir (HMK m.389 vd., m.400).
5. Bilirkişi incelemesi ve karar aşamasında defter ve belge uyumu sağlanır.

Mevzuat dayanağı

Kadıköy’deki şirket işlemlerinde başlıca dayanaklar 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’dur. İcra ve iflas yoluyla alacak takibinde 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu uygulanır.

Kozyatağı ve Bağdat Caddesi örneklerinde sık görülen sorular

Ofis bölgesinde faaliyet gösteren bir yazılım şirketi, çoğu zaman kurucu ortakların pay oranlarını, ayrılma hâlinde payın nasıl devredileceğini ve rekabet yasağının kapsamını baştan yazılı hâle getirmek ister. Bu tür düzenlemeler, sonradan çıkabilecek çıkma ve çıkarma uyuşmazlıklarında hangi şartların uygulanacağını belirler. Esas sözleşmede veya ayrı bir pay sahipleri sözleşmesinde yer alan hükümlerin kanuna aykırı olmaması, geçerlilik bakımından önemlidir.

Cadde üzerindeki mağaza işletmelerinde ise uyuşmazlık genellikle kira ve ciro paylaşımı ile ortakların kasadan para çekmesi etrafında toplanır. Ortaklar arasındaki kâr dağıtımı kararları genel kurulda alınır; ortağın kâr payı alacağı varsa bu, şirkete karşı açılacak bir alacak davasının konusu olabilir. Uygulamada defter ve bilanço kayıtları bu tür davalarda ana delil olur.

Ticaret siciline bildirilmesi gereken işlemler

Yönetim kurulu üyelerinin değişmesi, temsil yetkisinin değişmesi, merkez adresi, sermaye ve esas sözleşme değişiklikleri ticaret siciline tescil ve ilan edilir. Tescil edilmeyen değişiklik, iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemeyebilir. Bu sebeple genel kurul kararının alınmasından sonra tescil işleminin takip edilmesi gerekir.

Sıkça sorulan sorular

Kadıköy’de merkezi bulunan şirket başka ilçedeki bir şirkete dava açabilir mi?

Evet. Yetki kuralı davalının yerleşim yerine göre işlediğinden, dava çoğunlukla davalı şirketin merkezinin bulunduğu yerde açılır. Sözleşmedeki yetki şartı veya ifa yeri gibi istisnalar ayrıca değerlendirilir.

Limited şirkette pay devri yalnızca ortaklar arasında bir sözleşmeyle yapılabilir mi?

Hayır. Limited şirkette pay devri yazılı sözleşme ve noter onayı şartına bağlıdır; ayrıca genel kurulun onayı aranır (TTK m.595). Esas sözleşmede farklı bir düzenleme varsa bunun kanuna uygunluğu ayrıca incelenir.

Genel kurul toplantısına katılamayan pay sahibi karara itiraz edebilir mi?

Toplantıya katılamayan pay sahibinin iptal davası açıp açamayacağı, katılmama sebebinin kanunun aradığı hâllerden olup olmadığına bağlıdır. Çağrının usulsüz yapılması gibi durumlar, katılma imkânı bulunmadığı gerekçesiyle ayrıca ileri sürülebilir.

Kozyatağı veya Bağdat Caddesi’ndeki işyeri kirası için sözleşme uyuşmazlığı çıkarsa nereye başvurulur?

İşyeri kirası, Türk Borçlar Kanunu’nun kira hükümlerine tabidir ve kiralanan taşınmazın bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesi görevlidir. Şirketin asıl ticari sözleşmelerinden doğan alacak davaları ise asliye ticaret mahkemesinde görülür.

Şirket yöneticisi hakkında sorumluluk davası açılabilir mi?

Yönetim kurulu üyeleri ile müdürler, kanuna ve esas sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle şirkete veya ortaklara verdikleri zarardan sorumlu tutulabilir. İbra kararı sonrası dava hakkının sınırlanması gibi ayrıntılar somut olayda incelenir.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.