Sancaktepe’de Üretim ve Ticaret Şirketleri İçin Hukuki Çerçeve

Sancaktepe’de iş hayatı büyük ölçüde sanayi siteleri, imalat atölyeleri, depolama alanları ve hizmet sektörü işletmelerinden oluşur. Bu işletmelerin pek çoğu şahıs işletmesinden başlayıp zamanla limited veya anonim şirkete dönüşür. Dönüşüm sırasında ve sonrasında ortaklık sözleşmesi, tedarikçi ilişkileri, ödeme vadeleri ve çek-senet kullanımı gibi konular hukuki risk üretir. Aşağıdaki bölümler, bu işletme tipine özgü başlıkları ele alır.

Şahıs işletmesinden şirkete geçiş

Bir tacirin işletmesini şirkete devretmesi veya şirket kurarak faaliyeti buna aktarması, vergi, sözleşme ve çalışan ilişkilerini etkiler. Ticari işletmenin devrinde borçlara ilişkin sorumluluk, Türk Borçlar Kanunu m.202’deki ilan ve bildirim kurallarıyla belirlenir. Mevcut tedarikçi ve bayilik sözleşmelerinin yeni şirkete devri için karşı tarafın rızası gerekip gerekmediği, sözleşme metnine göre kontrol edilmelidir.

Tedarik zincirinde sözleşme ve alacak

Atölye ve imalat işletmeleri ham madde ve yarı mamul alımını çoğunlukla vadeli yapar. Teslim tutanağı, fatura, irsaliye ve yazışmalar uyuşmazlıkta temel delil olduğundan düzenli saklanmalıdır. Alacak ihtarname ile talep edilebilir; ödenmezse icra takibi veya ticari dava yoluna gidilir. Ticari davaya konu para alacaklarında önce arabulucuya başvurulması gerekir (TTK m.5/A).

Çek ve bono ile yapılan ödemelerde kambiyo senetlerine özgü takip yolu (İİK m.167 vd.) kullanılabilir. Çekin karşılıksız çıkması hâlinde ayrıca 5941 sayılı Çek Kanunu hükümleri gündeme gelir. Senedin şekil şartları, ciro zinciri ve ibraz süresi takibin yönünü belirler.

Ortaklar arasında iş bölümü ve karar alma

Küçük sanayi işletmelerinde ortaklar çoğunlukla hem yönetici hem çalışan konumundadır. Bu durumda yönetim yetkisinin kimde olduğu, imza yetkisi, kasadan para çekme ve ortak cari hesap uygulamaları ihtilaf kaynağı olur. Ortak cari hesaba ilişkin kayıtların defterlerle uyumlu tutulması, ileride hesap uyuşmazlığı çıkarsa belirleyici olur. Ortakların bilgi alma ve inceleme hakları TTK m.437 ve devamı çerçevesinde kullanılabilir; özel denetim isteme hakkı TTK m.438’de düzenlenmiştir.

Yetkili mahkeme

Ticari davalarda görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Yetki, davalının yerleşim yerine veya şirket merkezine göre belirlenir (HMK m.6); tacirler arasında geçerli bir yetki sözleşmesi varsa o mahkeme de yetkili sayılabilir (HMK m.17). Sancaktepe’de bulunan bir şirketin davası için ilçenin bağlı olduğu adliye, dava açılmadan önce resmî kaynaktan doğrulanmalıdır.

Hizmet kapsamı

• Limited ve anonim şirket kuruluşu, ticaret sicil işlemleri ve esas sözleşme düzenlemesi
• Şirket paylarının devri, ortak çıkarma ve ortaklıktan ayrılma
• Tedarik, imalat, bayilik ve acentelik sözleşmelerinin hazırlanması ve incelenmesi (acentelik için TTK m.102 vd.)
• Çek, bono ve fatura alacaklarına ilişkin icra ve dava süreçleri
• Haksız rekabet iddiaları (TTK m.54 vd.)
• Kişisel veri ve çalışan verilerinin korunması uyumu

Sanayi sitesi işletmelerinde kira ve taşınmaz boyutu

İmalat ve atölye işletmelerinin birçoğu işyerini kiralar ya da kooperatif aracılığıyla edinir. Kira sözleşmesinde kiracı olarak şirket mi yoksa ortaklardan biri mi göründüğü, ileride tahliye ve kira bedeli uyuşmazlığında taraf sıfatını belirler. Şirket adına imzalanmayan sözleşmenin şirkete yüklenebilmesi için temsil yetkisinin varlığı gerekir.

İşyeri kirasında kira bedeli tespiti ve tahliye gibi davalar sulh hukuk mahkemesinde görülür; şirketin asıl ticari faaliyetinden doğan alacak ve tazminat davaları ise asliye ticaret mahkemesine tabidir. Dosyanın hangi mahkemeye açılacağı, talebin hukuki niteliğine göre belirlenmelidir.

Mali tablolar ve ortaklara bilgi verme

Anonim şirketlerde yönetim kurulu, yıllık faaliyet raporu ve finansal tabloları genel kurula sunar; pay sahipleri bu belgeleri inceleme hakkına sahiptir (TTK m.437). Limited şirkette ortakların bilgi alma ve inceleme hakkı benzer biçimde korunur. Bu hakkın kullanılmasına izin verilmemesi, özel denetim talebine veya genel kurulda kararların iptaline neden olabilir.

Ortaklardan biri belgeleri vermiyorsa, önce yazılı talep yapılması ve talebin kayda geçmesi, sonraki dava ve denetim isteminde ispat kolaylığı sağlar. Talebin kapsamı, hangi dönemin hangi defter ve kayıtlarını ilgilendirdiğiyle birlikte açıkça belirtilmelidir.

Sıkça sorulan sorular

Atölye işletmesini limited şirkete çevirmek için hangi hukuki adımlar izlenir?

Ortaklar belirlenir, esas sözleşme hazırlanır ve sermaye taahhüdü yapılır. Ardından ticaret siciline tescil gerçekleştirilir. Mevcut sözleşmelerin ve çalışan haklarının yeni şirkete nasıl geçeceği ayrıca planlanır.

Tedarikçi malı teslim etti ama ödeme yapılmadıysa ne yapılabilir?

Önce ödeme talebi yazılı olarak ihtarname ile bildirilir. Sonuç alınamazsa icra takibi veya ticari dava yoluna gidilir. Dava yolunda arabuluculuk şartı bulunduğu için başvuru sırası önemlidir.

Ortak cari hesaptaki borçlar nasıl ispatlanır?

Ticari defterler, banka kayıtları, makbuzlar ve ortaklar kurulu tutanakları değerlendirilir. Defterlerin usulüne uygun tutulması ispat bakımından belirleyici olabilir ve çoğu zaman bilirkişi incelemesi gerekir.

Yeni kurulan şirkette sermayenin hangi kısmı baştan ödenir?

Nakden taahhüt edilen sermaye payının en az yüzde yirmi beşi tescilden önce ödenmelidir (TTK m.344). Kalan kısım için ödeme süresi esas sözleşme ve taahhüt şartlarına göre belirlenir.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.