Adalar’daki İşletmeler İçin Şirketler Hukuku Danışmanlığı

Adalar ilçesinde Büyükada, Heybeliada, Burgazada ve Kınalıada’da küçük ölçekli aile işletmeleri, pansiyonlar, restoranlar ve deniz taşımacılığıyla ilişkili hizmet şirketleri faaliyet gösterir. Bu yazı, söz konusu işletmelerin sahipleri ve ortakları için şirketler hukukunun temel başlıklarını özetler.

Av. Bilal Alyar, Adalar’daki limited ve anonim şirketlerin kuruluş, ortaklık, yönetim ve ticari uyuşmazlık dosyalarında hukuki destek sağlar. Metin genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir olayda belgelerin incelenmesi gerekir.

Adalar’da şirketlerin kendine özgü hukuki gündemi

Adalar ilçesinde ulaşım deniz yoluyla sağlandığından işletmelerin tedarik, personel ve sevkiyat süreçleri mevsime ve sefer düzenine bağlı ilerler. Bu durum, ticari sözleşmelerde teslim yeri, teslim süresi ve mücbir sebep hükümlerinin özenle yazılmasını gerektirir; teslimde yaşanan gecikmeler tedarikçi ile işletme arasında sık görülen bir uyuşmazlık kaynağıdır.

Ada yerleşimlerinin önemli bir bölümü koruma statüsündeki alanlarda yer aldığından, işyeri tadilatı ve kullanım değişikliği gibi konularda imar mevzuatı ve ilgili kurum izinleri ayrıca kontrol edilir. Bu izinler şirketin kira, devir veya satış işlemlerini doğrudan etkileyebilir; bu nedenle ortaklar arası pay devrinde, şirketin sahip olduğu veya kiraladığı taşınmazın hukuki durumu da incelenmelidir.

Adalar’da faaliyet gösteren şirketler hakkında açılacak ticari davalarda yetkili mahkeme, genel kurallara göre davalının yerleşim yerine ve sözleşmenin ifa yerine bakılarak belirlenir. İlçenin bağlı olduğu adliye bilgisi ilgili adliyenin resmî internet sayfasından teyit edilmelidir.

Genel kurul süreçlerinde hukuki riskler

Bazı kararlar baştan geçersiz sayılır ve TTK m.447’ye göre butlan sebebiyle tespit edilebilir; iptal süresi bu hâllerde belirleyici olmaz. Gündeme madde eklenmesi ya da toplantıya çağrı, sermayenin onda birini taşıyan ortakların talebiyle gündeme gelebilir (halka açıkta yirmide bir). Pay sahiplerine toplantı daveti en geç iki hafta önceden ulaştırılmalıdır; çağrı usulüne aykırılık kararın akıbetini etkiler.

Şirketin kuruluşunda esas sözleşme neden önemlidir

Pay sahiplerine tanınan imtiyazların dayanağı esas sözleşmedir; sözleşmede yer almayan bir imtiyaz sonradan iddia edilemez. Ticaret siciline tescil, anonim ve limited şirketlerde tüzel kişiliğin başlangıç anıdır; tescilden önceki işlemler kurucuları bağlayabilir. Anonim şirkette nakden taahhüt edilen payların en az yüzde yirmibeşi tescilden önce ödenir; bu kural TTK m.344’te yer alır.

Hisse devrinde şekil şartları ve onay mekanizması

Pay bedeline ilişkin uyuşmazlıklarda değerleme çoğunlukla bilirkişi raporuyla yapılır; rapor hâkimi bağlamaz (HMK m.282). Nama yazılı payların devrinde ciro ve zilyetliğin devri esastır; esas sözleşmede devir kısıtlaması varsa yönetim kurulu onayı süreci tamamlar. TTK m.595 uyarınca limited şirket payının devri için yazılı sözleşme, noter onayı ve genel kurul onayı birlikte gerekir.

Alacağın tahsili ve ticari dava süreci

Kural olarak davalının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (HMK m.6); sözleşme kaynaklı davalarda ifa yeri de seçenek olabilir (HMK m.10). Dava ticari ise asliye ticaret mahkemesi görevli olur; hangi davaların ticari sayıldığı TTK m.4’te açıkça yazılıdır. Ticari faiz, TTK m.8’e göre belirlenir; ihtarın delil gücü bakımından TTK m.18’deki araçlar öne çıkar.

Örnek anlatım: mevsimlik işletmede ortaklar arası anlaşmazlık

Aşağıdaki anlatım gerçek bir dosyaya ait değildir; sürecin işleyişini göstermek için kurulmuştur. Bir limited şirketin iki ortağından biri yaz sezonunda işletmenin gelirlerini ortaya koymadan harcama yaptığını düşünür ve ortaklar kuruluna yeterli bilgi verilmediğini öne sürer.

Bu durumda ilk adım esas sözleşmenin müdürlerin yetkisi ve bilgi verme usulüne ilişkin hükümlerinin okunmasıdır. Ardından ortak, bilgi alma hakkını yazılı olarak kullanır; yanıt alınamazsa genel kurulda soru sorulur, gerekirse mahkemeden denetim istenir. Kasa ve banka hareketlerinin belgelenmesi, ileride açılabilecek tazminat veya çıkma davası için delil oluşturur.

Hukuki sürecin aşamaları

Sicil kayıtları getirilir ve temsil yetkisi, sermaye ile ortak bilgileri güncel belgelerle teyit edilir.
Talebin dayanağı, hak düşürücü süreler ve görevli ile yetkili mahkeme yönünden yazılı bir görüş hazırlanır.
Gerekliyse arabuluculuk, ihtarname veya ihtiyati tedbir gibi dava öncesi adımlar planlanır.
Dilekçelerin hazırlanması, duruşmaların izlenmesi ve bilirkişi aşamasının takibi büro tarafından yürütülür.

Soru ve cevaplar

Adalar’da faaliyet gösteren işletmenin kira sözleşmesinden doğan borçları ortakları bağlar mı?

Anonim şirkette ortaklar kural olarak yalnızca taahhüt ettikleri sermayeyle sorumludur. Ortak, kira borcuna ayrıca kefil olduysa bu borçtan kişisel olarak sorumlu olur; limited şirkette ise ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri esas sözleşmedeki hükümlere bağlıdır.

Adalar ilçesinde merkezi bulunan bir şirketin genel kurul kararı iptal edilebilir mi?

Evet, hukuka aykırı bir genel kurul kararına karşı üç ay içinde iptal davası açılır. Bu süre geçtikten sonra iptal talep edilemez (TTK m.445-446).

Adalar bölgesindeki bir şirketin ortağı, şirketin defter ve belgelerini inceleyebilir mi?

Pay sahibi genel kurulda bilgi alma ve inceleme hakkını kullanabilir (TTK m.437); talep karşılanmazsa özel denetçi atanması istenebilir (TTK m.438).

Adalar’daki mevsimlik bir işletmenin ortakları, sezon dışında genel kurul toplayabilir mi?

Genel kurul toplantısı için mevsim şartı yoktur. Esas sözleşmede toplantı yeri ve zamanı için bir sınırlama bulunmuyorsa, gerekli çağrı süresine uyulduktan sonra ortaklar yılın her döneminde toplanabilir; ortakların adadan uzakta olması durumunda esas sözleşmeye uygun elektronik genel kurul seçeneği de değerlendirilir.

İlgili sayfalar

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.