Silivri’de Alacak, Tedarik ve Tasfiye: Şirketler İçin Hukuki Rehber

Silivri; Marmara kıyısındaki liman ve lojistik bağlantıları, sanayi alanları, tarım arazileri ve depolama işletmeleri nedeniyle İstanbul’un batısındaki ticari faaliyetlerin önemli noktalarından biridir. Bu çeşitlilik, şirketlerin yalnız ortaklık uyuşmazlıklarıyla değil, ağırlıklı olarak alacak tahsili, taşıma ve depolama sözleşmeleri, tedarik ilişkileri ve gerektiğinde tasfiye süreçleriyle karşılaşmasına yol açar. Sayfa bu başlıkları genel çerçevede ele alır.

Alacak tahsilinde izlenen sıra

Ticari alacağın tahsili için önce borçluya yazılı ihtar gönderilir; ihtarda alacağın dayanağı, tutarı ve ödeme süresi açıkça belirtilmelidir. Yanıt gelmezse alacak belgeye veya kambiyo senedine dayanıyorsa icra takibi başlatılır (İİK m.58, m.167). Borçlu itiraz ederse alacağın belgeye dayanıp dayanmadığına göre itirazın kaldırılması (İİK m.68) veya itirazın iptali (İİK m.67) yoluna gidilir.

Takip öncesinde uyuşmazlık para alacağına ilişkin ticari dava niteliğindeyse arabuluculuğa başvuru şartı aranır (TTK m.5/A). Bu şartın gözden kaçması, açılan davanın usulden reddine yol açar.

Taşıma, depolama ve tedarik sözleşmeleri

Taşıma ve depolama faaliyetlerinde hasar, gecikme ve kayıp gibi uyuşmazlıklar Türk Ticaret Kanunu’nun taşıma işleri ve depolama hükümlerine tabidir. Teslim tutanağı, irsaliye ve ihtirazi kayıt, bu davalarda en önemli belgelerdir. Mal teslim alınırken görülen eksiklikler yazılı olarak kayda geçirilmezse, sonradan ileri sürmek zorlaşır.

Uzun vadeli tedarik sözleşmelerinde fiyat farkı, münhasırlık ve fesih şartları açık yazılmalıdır. Sözleşmede cezai şart varsa, tacir olmayan taraflar bakımından hâkim fahiş miktarı indirebilir (TBK m.182/3); tacirler arasında ise TTK m.22/2 uyarınca bu indirim yapılamaz.

Ortaklık ve tasfiye

Ortakların kâr payı talepleri, genel kurulda alınan kâr dağıtım kararına göre belirlenir.
Faaliyetini sona erdirmek isteyen şirket, genel kurul kararıyla tasfiyeye girer (TTK m.529 vd.).
Tasfiye memurları şirketin alacaklarını tahsil eder, borçlarını öder, kalan değeri ortaklara dağıtır.
Borca batık şirketlerde yönetim kurulunun mahkemeye bildirim yükümlülüğü ayrıca incelenmelidir (TTK m.376).
Ödeme güçlüğü geçici ise konkordato gibi yeniden yapılandırma yolları değerlendirilebilir (İİK m.285 vd.).

Mahkeme ve yetki

Silivri’de merkezi bulunan şirketlerin ticari davaları asliye ticaret mahkemesinde görülür. Yetki, davalının yerleşim yeri ve sözleşmenin ifa yeri ölçütleriyle belirlenir (HMK m.6, m.10). Silivri’nin bağlı olduğu yargı çevresindeki ticari davaya bakan mahkeme bilgisi, dava açılmadan önce adalet.gov.tr üzerinden doğrulanır; bu sayfada adliye adı belirtilmemiştir. Taşıma sözleşmelerinde yetki şartları ayrıca incelenmelidir.

Alacağın ispatında kayıtlar ve bilirkişi

Ticari defterlerin usulüne uygun tutulması ve karşılıklı olarak birbirini doğrulaması, alacağın ispatında önemli bir araçtır. İki tacir arasındaki davada, taraflardan birinin defterleri lehine delil olabilir; ancak bu kayıtların karşı tarafın defterleriyle uyumlu olması aranır. Mahkeme çoğu zaman ticari defterleri ve belgeleri inceletmek için bilirkişi atar.

Bilirkişi raporunun sonuçlarına itiraz edilebilir; rapor hâkimi bağlamaz (HMK m.282). Bu nedenle faturalar, e-irsaliyeler, banka dekontları ve yazışmalar dava öncesinde düzenli biçimde dosyalanmalıdır.

Kıyı ve sanayi alanlarındaki işletmelerde özel konular

Kıyıda veya liman çevresinde faaliyet gösteren işletmelerde işyeri ruhsatı, kıyı kenar çizgisi ve imar durumu gibi idari konular ticari ilişkileri etkileyebilir. Sözleşmeden doğan yükümlülüğün idari izin eksikliği yüzünden yerine getirilememesi hâlinde sorumluluğun kimde olacağı baştan yazılmalıdır. Kiracı işletmeci ile taşınmaz maliki arasındaki sözleşmede de izin ve ruhsat yükümlülükleri açık biçimde bölüştürülmelidir.

Tarım ürünü işleyen ve depolayan firmalarda ise ürünün kalitesi, teslim zamanı ve fiyatı konusundaki uyuşmazlıklar, çoğunlukla sözleşmedeki ayıp ihbarı şartlarına bağlıdır. Ticari satışlarda malı teslim alan alıcı, ayıbı süresi içinde satıcıya bildirmezse malı kabul etmiş sayılabilir (TTK m.23).

Teminat ve ihtiyati tedbir

Alacağın tehlikeye düştüğü hâllerde ihtiyati haciz (İİK m.257 vd.) veya ihtiyati tedbir (HMK m.389 vd.) istenebilir. İhtiyati hacizde alacağın muaccel olması ve borçlunun belirli davranışlarda bulunması, yani alacaklıyı zarara uğratmak için mal kaçırma ihtimali gibi şartlar aranır; ayrıca teminat yatırılması gerekebilir. Haciz kararından sonra kanunda öngörülen süre içinde takip veya dava açılması gerekir (İİK m.264).

Tedbir talebinde de benzer biçimde hakkın varlığı ve gecikmenin doğuracağı zarar somut belgelerle ortaya konulmalıdır. Karşı tarafın uğrayabileceği zarar için mahkeme teminat da isteyebilir.

Sıkça sorulan sorular

Silivri’deki bir depoda emanete bırakılan mal zarar görürse kim sorumludur?

Depolayıcı, malı özenle saklamak ve zarar görmesini önlemekle yükümlüdür. Sorumluluk, sözleşmedeki şartlara ve kusur durumuna göre belirlenir. Hasarın tespitinde delil tespiti (HMK m.400) istenebilir.

Borçlu şirket icra takibine itiraz ederse alacaklı ne yapabilir?

Alacak imzalı bir belgeye dayanıyorsa itirazın kaldırılması, aksi hâlde itirazın iptali davası açılabilir. Süreler kısa olduğundan itiraz tebliğ edildiği andan itibaren takip edilmelidir.

Tasfiyeye giren şirketin alacaklılarına nasıl bildirim yapılır?

Tasfiye kararı ticaret sicili gazetesinde ilan edilir ve bilinen alacaklılara ayrıca bildirim yapılır. Alacaklılar belirli süre içinde alacaklarını bildirmelidir.

Şirket ortağı olmadan şirket adına sözleşme imzalanabilir mi?

Sözleşmeyi imzalayanın şirketi temsil yetkisi yoksa, sözleşme şirketi bağlamaz. Temsil yetkisi esas sözleşme, yönetim kurulu kararı ve imza sirküleri ile kontrol edilir.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.