Büyükçekmece’de Yazlık, Villa ve Göl Çevresi Taşınmazlarda Miras

Büyükçekmece, deniz kıyısı, göl çevresindeki yerleşimler, sahil siteleri, yazlık konutlar ve ticari alanlarıyla öne çıkan bir ilçedir. Yazlık olarak kullanılan evler, aile içinde nesilden nesile geçtikçe, mirasçıların sayısı ve çıkarları farklılaşır. Mirasçılardan bir kısmı bu evleri kullanmak ister, bir kısmı ise satarak parasını almak ister. Aşağıda böyle bir durumda hukuki çerçeve, adım adım anlatılmıştır.

Hangi adliye

Bakırköy Adliyesi’nin resmî sayfasında Büyükçekmece Adliyesi, mülhakat adliye olarak yer alır; adres Hasan Şevket Caddesi’ndedir. Mülhakat adliye, bağlı olduğu ana adliyenin Cumhuriyet Başsavcılığı ile ilişkilidir. Ancak miras davalarında hangi mahkemenin yetkili olduğu, HMK m.11 gereği murisin son yerleşim yerine bağlıdır. Murisin yerleşim yeri başka bir ildeyse, Büyükçekmece’deki yazlığa ilişkin dava da o ilde açılır. Taşınmaza ilişkin tapu işlemleri ise bulunduğu yerdeki tapu müdürlüğünde yapılır.

Yazlık evin kullanımı sorunu

Mirasçılardan biri yazlığı tek başına kullanıyor, diğerleri ise yazlığı yılın belirli aylarında kullanmak istiyorsa kullanım düzeni konusunda uyuşmazlık doğar. Paydaşlar arasında kullanım düzenini belirleyen bir anlaşma, yazılı olduğunda paydaşları bağlar. Anlaşma sağlanamazsa mahkemeden kullanım biçiminin belirlenmesi istenebilir; tek başına kullanan paydaş, diğerlerine payları oranında kullanım bedeli ödemekle karşı karşıya kalabilir.

Ortaklığın giderilmesi

Mirasçıların bir kısmı payını satmak istiyorsa, ortaklığın giderilmesi davasına başvurabilir (TMK m.698). Mahkeme, yazlığın aynen taksiminin mümkün olup olmadığını bilirkişi ve keşifle araştırır. Müstakil bahçeli yazlıklar bazen imar mevzuatı elverdiği ölçüde bölünebilir; apartman dairesi niteliğindeki yazlıklar ise bölünemez ve satış yoluna gidilir. Dava öncesinde 6325 sayılı Kanun m.18/A uyarınca arabulucuya başvurunun dava şartı olup olmadığı kontrol edilir.

Hisse devri ve önalım

Mirasçılardan biri payını üçüncü bir kişiye devrederse, diğer paydaşların önalım hakkı doğabilir. Bu hak süreye bağlıdır; hakkı kullanmak isteyen paydaş, satışı öğrendiği tarihten itibaren hızlı hareket etmelidir. Önalım hakkı konusunda TMK m.733 süreler bakımından önem taşır: bildirimden itibaren üç ay, her hâlde satıştan itibaren bir yıl.

Mirasın reddi ve borçlar

Murisin kredi, vergi veya site aidat borçları olabilir. Üç aylık süre içinde ret yapılabilir (TMK m.606). Ret beyanı sulh hukuk hâkimine yapılır (m.609). Terekenin borca batık olduğu belliyse hükmen ret söz konusudur (m.605/2). Bu karar öncesinde banka ve vergi dairesi kayıtlarının incelenmesi önemlidir.

Saklı pay ve tenkis

Muris yazlığı sağlığında çocuklarından birine bağışlamışsa, bu işlem diğer mirasçıların saklı paylarını zedeliyorsa tenkis davası açılabilir (TMK m.560). Saklı pay oranları m.506’da yer alır. Tenkis süreleri m.571’e göre işler. Bağışın tapu devri şeklinde mi yoksa satış bedeli ödenmiş bir devir şeklinde mi yapıldığı, banka hareketleri ve tanık beyanlarıyla değerlendirilir.

Yabancı uyruklu mirasçılar

Büyükçekmece’de yazlık sahibi yabancı uyruklu kişiler bulunabilir. Bu durumda miras, MÖHUK m.20 gereği ölenin millî hukukuna tabi olabilir; taşınmazlar bakımından ise bulundukları yer hukuku uygulanır. Hangi hukukun uygulanacağı ve yabancı belgelerin tanınması konusunda dosya bazlı inceleme gerekir.

Mirasın ilk aşaması: tespit ve belge toplama

Büyükçekmece’de yazlık, sahil ve göl çevresindeki konutlar nedeniyle terekede çoğunlukla birden fazla taşınmaz bulunur. Mirasçıların ilk işi, hangi malların terekeye girdiğini ve bunların tapu kayıtlarını netleştirmektir.

1. Vefat belgesi ve mirasçılık belgesi alınır;
2. Murisin adına kayıtlı taşınmazlar, araçlar, banka hesapları ve şirket payları araştırılır;
3. Borçların ve vergi yükümlülüklerinin durumu gözden geçirilir;
4. Mirasın reddi veya kabulü konusunda kanundaki süreler takip edilir;
5. Paylaşma için anlaşma yolu denenir, sonuç alınamazsa dava seçeneği değerlendirilir.

Mirasçılar arasında anlaşma yoluyla paylaşım

Taşınmazın fiilen bölünmesi, mirasçılardan birinin diğerlerinin hissesini devralması veya satış yapılarak bedelin paylaştırılması gibi çözümler mümkündür. Anlaşmanın yazılı yapılması ve gerekli resmî şekle uyulması, ileride çıkabilecek uyuşmazlığı azaltır. Yabancı uyruklu mirasçı varsa bu aşamada vekâletname ve tercüme işlemleri de zaman alabileceğinden önceden planlanmalıdır.

Yazlık kullanımında uygulama notu

Büyükçekmece’de sahil ve göl çevresindeki konutlar çoğu kez yaz aylarında kullanılan ikinci konut niteliğindedir. Mirasçılardan biri taşınmazı sürekli kullanıyor, diğerleri kullanmıyorsa kullanım bedeli ve giderlerin paylaşımı tartışma konusu olur. Bu durumda yazılı bir kullanım düzeni kurmak, vergi, aidat ve bakım giderlerinin kimde kalacağını açıkça belirlemek ileride çıkabilecek anlaşmazlıkları azaltır.

Büyükçekmece’de sık sorulanlar

Yazlık evi kardeşlerim kullanıyor, ben kiraya vermek istiyorum, yapabilir miyim?

Ortak taşınmazın kiraya verilmesi için diğer paydaşların onayı gerekir. Onay yoksa kiraya verme yoluna gidilemez.

Yazlığı alan yeni malik önalım hakkına tabi midir?

Pay devri hâlinde diğer paydaşların önalım hakkı olabilir. Süreler kısadır, bu sebeple geciktirilmemelidir.

Mirasçıların biri ölürse onun payı kime geçer?

Mirasçının ölümüyle payı kendi mirasçılarına geçer. Bu da hissedar sayısını artırır ve paylaşımı zorlaştırır.

Göl kenarındaki arsa için imar durumu paylaşımı etkiler mi?

İmar planı ve yapılaşma koşulları, aynen taksim imkânını doğrudan etkiler. Bu nedenle paylaşım davasında belediyeden imar durumu istenir.

Murisin borcu mirasçıya geçer mi?

Mirasçılar mirası reddetmedikçe murisin borçlarından sorumlu olabilir. Bu nedenle ret süresinin kaçırılmaması önemlidir.

Yazlıktaki hisse tek mirasçıya bırakılabilir mi?

Mirasçılar anlaşırsa, hisse devri ile bu sonuç sağlanabilir. Anlaşma olmazsa ortaklığın giderilmesi davası gündeme gelir.

Mirasçılardan biri ulaşılamıyorsa ne yapılır?

Adresi bilinmeyen mirasçı için mahkemeden tebligat ve gerekirse temsilci atanması talep edilebilir. Bu süreç paylaşım davasının süresini uzatabilir.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.