Bayrampaşa’da Kripto Ortaklıkları, Cihaz Satışları ve Ticari Alacaklar

Bayrampaşa; toptan ticaret, hal çevresindeki faaliyetler ve sanayi siteleriyle ticari ilişkilerin yoğun olduğu bir ilçedir. Bu çevrede kripto varlık uyuşmazlıkları çoğu zaman bireysel bir yatırım hatası olarak değil, iki taraf arasındaki ortaklık, cihaz satışı ya da kâr paylaşımı sözleşmesi olarak ortaya çıkar. Sayfada, bu tür ilişkilerde hukuki niteliğin nasıl belirlendiği ve hangi yolların izlenebileceği özetlenmektedir.

Hukuki nitelik neden önemlidir?

Aynı olay üç farklı biçimde değerlendirilebilir. Birincisi, tarafların gerçekten bir iş birliğine girdiği, ancak sonradan kâr paylaşımında anlaşamadığı bir adi ortaklık ilişkisidir. İkincisi, paranın belirli bir amaç için teslim edilmesine rağmen başka işe harcandığı bir güveni kötüye kullanma durumudur. Üçüncüsü ise baştan hileli bir vaatle para alındığı, yani dolandırıcılık iddiasıdır. Hangisinin söz konusu olduğu, hem başvurulacak mahkemeyi hem de ispat yükünü değiştirir.

Adi ortaklık ve kâr paylaşımı

Borçlar Kanunu’nun 620. maddesi, iki veya daha fazla kişinin ortak amaca ulaşmak için emek ya da mal varlığı birleştirmesini adi ortaklık olarak tanımlar. Kripto madenciliği ekipmanının birlikte satın alınması veya ortak yatırım hesabı yönetilmesi bu çerçeveye girebilir. Tarafların neyi sermaye olarak koyduğu, kârın nasıl paylaşılacağı ve ortaklığın nasıl sonlandırılacağı yazılı değilse, ayrıntılı kayıtlar ihtilafın temel ispat aracı olur.

Güveni kötüye kullanma

Bir kişiye belirli bir amaçla teslim edilen malın o amaç dışında kullanılması hâlinde TCK m.155 gündeme gelir. Temel şekli şikâyete bağlıdır ve altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörür; meslek veya ticaret ilişkisi nedeniyle yapılan fiillerde ceza bir yıldan yedi yıla çıkar. Şikâyet süresi, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır. Bu nedenle olayın öğrenildiği tarih kayda geçirilmelidir.

Dolandırıcılık iddiası

Baştan gerçek dışı vaatlerle, örneğin sabit getiri sözüyle para toplandığı iddia ediliyorsa dolandırıcılık hükümleri gündeme gelir. İşlemin bilişim sistemleri veya banka hesapları aracılığıyla yapıldığı durumlarda TCK m.158/1-f uygulanır ve alt sınır dört yıldır. Şüpheli ile aranızdaki yazışmalar, tanıtım materyali ve ödeme dekontları, vaatlerin içeriğini ve kaynağını göstermede kullanılır.

Alacağın tahsili

Ticari alacak için icra takibi başlatılabilir; borçlu itiraz ederse itirazın iptali davası açılır. Ticari davalarda dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulması gerekir (TTK m.5/A). Dava için görevli mahkeme, ticari bir uyuşmazlık söz konusuysa asliye ticaret mahkemesidir. Sözleşme yoksa bile dekontlar, yazışmalar ve tanık beyanları alacağın varlığını gösterebilir.

Satın alınan cihazların faturaları ve teslim tutanakları,
Ortaklık için yapılan ödemelerin banka kayıtları,
Kâr paylaşımı hesapları veya ekran görüntüleri,
Tarafların birbirine verdiği yazılı güvence veya taahhütler.

Bayrampaşa’da sık görülen sözleşme hataları

Esnaf arasında sözlü anlaşma ve el sıkışma kültürü hâlâ güçlüdür. Kripto alanında bu alışkanlık, tutarların nakit mi, havale mi yoksa dijital varlıkla mı teslim edildiğinin belirsiz kalmasına yol açar. Her teslimin tarihli bir makbuzla kaydedilmesi, hangi varlığın hangi kurdan hesaplandığının yazılması ve ortaklığın sona ermesi hâlinde nasıl tasfiye edileceğinin belirlenmesi, ilerideki çekişmeleri azaltır.

Uyuşmazlığın çözümü için sıralama

İlk adım, tarafların hukuki ilişkisinin adını koymak ve hangi taleplerin sözleşmeye, hangilerinin haksız fiile dayandığını ayırmaktır. Ardından karşı tarafa noter ihtarnamesi gönderilebilir; ihtarname, temerrüt ve faiz başlangıcı bakımından önem taşır. Cevap alınamazsa ticari alacakta arabuluculuk şartı yerine getirilir ve gerektiğinde icra takibi veya dava yolu açılır. Ceza şikâyeti yapılacaksa, hukuk yolundaki talepler ile ceza dosyasındaki beyanların çelişmemesine dikkat edilmelidir.

Teknik delillerin sunulması

Cihaz ve ortak hesap uyuşmazlıklarında seri numaraları, kurulum tutanakları ve cüzdan hareketleri mahkemeye bilirkişi aracılığıyla sunulur. Kripto cüzdanının kime ait olduğu kimi zaman tartışma konusu olabilir; bu durumda platformdan alınan kayıtlar ve işlemlerin zamanlaması karşılaştırılır. Bilirkişi raporu hâkimi bağlamaz (HMK m.282); rapora karşı yapılacak itirazda hangi verinin yanlış okunduğu gösterilmelidir.

Taraflar anlaşabilecek durumdaysa, arabuluculuk toplantısında hesap tasfiyesi, ödeme takvimi ve karşılıklı ibra gibi konular birlikte çözülebilir. Anlaşma belgesinde tutarların hangi kanaldan ve hangi tarihte ödeneceği açıkça yazılmalıdır.

Sık sorulan sorular

Sözleşme olmadan alacağımı ispat edebilir miyim?

Yazılı sözleşme yoksa banka dekontları, mesajlaşmalar ve tanık beyanı kullanılabilir. Ancak belirli tutarın üzerindeki hukuki işlemlerde senetle ispat kuralı aranır; bu nedenle kanuni istisnaların varlığı ayrıca değerlendirilir.

Ortağım kripto varlığı kendi cüzdanına aktardı, ne yapabilirim?

Ortaklık ilişkisi içinde yapılan aktarımın yetkili olup olmadığı belirlenir. Yetki aşılmışsa hukuk davası ve gerekirse ceza şikâyeti birlikte değerlendirilir.

Cihaz satan kişi cihazı teslim etmedi, hangi yol izlenir?

Satış sözleşmesinden doğan ifa talebi, sözleşmeden dönme ya da bedelin iadesi istenebilir. Baştan teslim niyeti olmadığı anlaşılırsa dolandırıcılık da gündeme gelebilir.

Kâr payını kripto olarak ödemek zorunda mıyım?

Ödeme biçimi sözleşmeye bağlıdır. Ödemelerde kripto kullanımına ilişkin düzenleme dikkate alınarak bedel Türk lirası ya da bankacılık kanalı üzerinden belirlenmelidir.

İlgili sayfalar: kripto ve güveni kötüye kullanma, kripto dolandırıcılığı, Bayrampaşa ticaret avukatı ve şirket avukatı.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.