Başakşehir’de İzinsiz Kripto Platformları ve Yatırım Danışmanlığı İddiaları

Başakşehir; Kayaşehir ve çevresindeki yeni konut bölgeleri ile İkitelli sanayi alanını kapsayan bir ilçedir. Böyle bölgelerde sosyal medya aracılığıyla yayılan yatırım önerileri kısa sürede geniş kitlelere ulaşabilir. Bu sayfada, kripto varlık hizmeti sunduğunu söyleyen bir platformun izinli olup olmadığını anlamanın yolları ve izinsiz faaliyet şüphesinde başvurulabilecek mercileri anlatılmaktadır.

İzinli ve izinsiz platform ayrımı

Sermaye Piyasası Kanunu’nun 35/B maddesi, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının faaliyetini Sermaye Piyasası Kurulu’nun iznine bağlar. Kurul, izin verdiği kuruluşların listesini internet sitesinde yayımlar. Bir platformun adının bu listede bulunmaması, tek başına her işlemi hukuka aykırı yapmaz; ancak Türkiye’deki kullanıcılara hizmet sunmasının izne tabi olduğu unutulmamalıdır. Yurt dışında kurulu bir platformun Türkiye’ye yönelik pazarlama yapması da bu açıdan incelenir.

Yatırım önerisi veren hesaplar

Sosyal medyada “kesin kazanç”, “yönlendirme” veya “sinyal” adı altında yatırım önerisi sunan hesaplar sermaye piyasası mevzuatı bakımından hizmet sağlayıcı niteliği taşıyabilir. Bir kişi, ücret karşılığı yönlendirme yapıyor, hesabına para toplayıyor ya da kendi platformuna çekiyorsa, bu durum izinsiz sermaye piyasası faaliyeti kapsamında değerlendirilebilir. İzinsiz faaliyetin cezası SPKn m.109/2’de iki yıldan beş yıla hapis ve beş bin günden on bin güne adli para cezasıdır. İzinsiz kripto varlık hizmeti sunanlara ilişkin ayrı hüküm olan m.109/A’da ceza üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezasıdır.

Kurula ve savcılığa başvuru

İzinsiz faaliyet şüphesi olan platform hakkında Kurula yazılı bildirim yapılabilir. SPKn’daki suçlarda soruşturma, Kurulun yazılı başvurusuna bağlıdır (m.115/1); bu nedenle bildirim sürecin işlemesi için önemlidir. İzinsiz platformların internet sitelerine erişimin engellenmesine ise Kurul karar verir (m.99/A). Zarar gören kişi ayrıca, dolandırıcılık niteliği taşıyan fiiller için doğrudan Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunabilir; bu yol Kurul başvurusunun yerine geçmez, ikisi birlikte yürütülebilir.

Tazmin sistemi ve kripto varlıklar

Yatırımcı tazmin sisteminin kapsamı konusunda yanılgı yaygındır. SPKn m.35/C-4 uyarınca kripto varlıklar, yatırımcıları koruma ve tazmin hükümlerine tabi değildir. Bu nedenle bir platformun iflası ya da kullanıcı varlıklarını iade edememesi durumunda, tazmin sisteminin devreye girmesi beklenmemelidir; talepler genel hükümlere dayanır.

Hukuk davası

Kaybedilen varlıkların iadesi, sebepsiz zenginleşme, sözleşmeye aykırılık veya haksız fiil hükümlerine dayanabilir. Dava şirkete karşı açılacaksa, şirketin merkezi, ticaret sicili bilgisi ve tebligat adresi önceden belirlenmelidir. Zarar miktarı, varlığın kaybedildiği andaki değerine göre, bilirkişi raporu ile saptanır. Haksız fiil davasında yetkili mahkeme, fiilin işlendiği yer veya zarar görenin yerleşim yeridir (HMK m.16).

Başakşehir’de uygulama notu

İkitelli çevresinde çalışanlar ve yeni sitelerde oturan aileler için işlem kayıtlarını telefon dışında da yedeklemek önemlidir. Telefon değiştirme, uygulama silme veya hesap kapatma gibi olaylar sonradan delil toplamayı zorlaştırabilir. Aile bireylerinin birlikte yatırım yapması durumunda, her kişinin hangi tutarı hangi hesaptan gönderdiği ayrı ayrı belgelenmelidir.

Sosyal medya reklamları ve yönlendirme zincirleri

Yatırım platformlarına yönelik reklamlar çoğu zaman tanınmış kişilerin görüntüsü veya adı kullanılarak hazırlanır. Reklamın bir yapay zekâ ürünü olması, bir kişinin izni dışında kullanılması ya da kullanıcıyı mesajlaşma uygulamasına çekmeyi amaçlaması, kişilik hakları ve dolandırıcılık açısından ayrı sorular doğurur. Reklamın görseli, yayın tarihi, hesabın adı ve bağlantı adresi kayda geçirilmelidir. Bu kayıtlar, hem Kurula hem savcılığa yapılacak başvuruda önemli bir bağlantı noktası oluşturur.

Başvuru dilekçesinin hazırlanması

Başvuruda şirketin adı yerine, bilinmiyorsa alan adı, uygulama adı, işlem yapılan banka hesapları ve kullanıcı kodu belirtilir. Kaybedilen varlığın cinsi, miktarı ve işlemin tarihi tablo hâlinde yazılır. Zarar gören kişi, aynı dilekçede platforma yönelik erişim engelleme için Kurula bilgi verilmesini de isteyebilir. Başvuru, tebliğ edilen her yazının tarihinin kaydedilmesiyle desteklenmelidir.

Süre ve zamanaşımı bakımından dikkat

Suç duyurusu için kural olarak yasal şikâyet süresi aranmayan dolandırıcılık fiillerinde bile, geç yapılan başvuru delillerin kaybolmasına yol açar. Hukuk davalarında ise zamanaşımı süreleri talebin hukuki niteliğine göre değişir; haksız fiilde iki yıllık ve en geç on yıllık süreler söz konusudur (TBK m.72). Bu yüzden olayın öğrenildiği tarih kayda geçirilmelidir.

Sık sorulan sorular

Platform izinli mi diye nereden anlaşılır?

Kurulun yayımladığı resmî listeye bakılır. Platformun kendi sitesindeki açıklamalar tek başına yeterli sayılmamalıdır.

İzinsiz platformda kaybettiğim paranın iadesi için Kurul karar verebilir mi?

Kurul, idari yaptırım ve erişim engeli gibi kararlar alabilir; ancak kullanıcı alacaklarının tahsili için hüküm kuran merci mahkemelerdir.

Hesabıma erişim engellenmiş bir sitenin geçmişteki işlemlerini nasıl kanıtlarım?

Dekontlar, e-posta bildirimleri, platformun gönderdiği işlem onayları ve ekran kayıtları kullanılabilir. Banka kayıtları da paranın platforma gittiğini gösterir.

Yatırım önerisi veren tanıdığımdan şikâyetçi olabilir miyim?

Öneri veren kişinin ücret alıp almadığı, hesabına para toplayıp toplamadığı ve kendisini yetkili gibi tanıtıp tanıtmadığı incelenir. Sırf arkadaşça öneri vermek her durumda suç oluşturmaz.

İlgili sayfalar: SPK kripto lisans rehberi, KVHS lisans başvurusu ve Başakşehir KVKK avukatı.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.