Büyükçekmece’de Yurt Dışı Merkezli Kripto Platformlarına Aktarılan Varlıklar

Büyükçekmece; sahil kesimi, ticari merkezleri ve ikinci konutların bulunduğu mahalleleriyle hem yerleşik hem de mevsimlik nüfusu olan bir ilçedir. Kripto varlık uyuşmazlıklarında bu ilçeden gelen başvurularda sık görülen bir durum, paranın Türkiye’deki bir bankadan çıkıp yurt dışında kurulu görünen bir platforma veya cüzdana gitmiş olmasıdır. Bu sayfada, varlığın yurt dışına aktarıldığı olaylarda mağdurun başvurabileceği yollar ve bu yolların sınırları anlatılmaktadır.

Yurt dışı unsurunun getirdiği zorluk

Türkiye’de bir banka hesabından bir kripto hesabına yapılan para transferi, genellikle ilk ve en izlenebilir halkadır. Sonrasında varlık başka adreslere bölünebilir, başka varlıklara çevrilebilir veya yurt dışındaki bir hizmet sağlayıcının havuz hesabına aktarılabilir. Her adım ayrı bir kayıt bırakır; fakat bu kayıtlara ulaşmak, yabancı bir şirketin sunucularında tutulan veriye talepte bulunmayı gerektirir. Bu talep bireysel e-postalarla değil, çoğu zaman yargı makamları aracılığıyla yapıldığında anlam kazanır.

Başvurunun sırası

İlk adım, delillerin bozulmadan saklanmasıdır. Banka dekontları, platform ekran görüntüleri, mesajlaşma kayıtları, işlem kimlikleri ve cüzdan adresleri tek bir klasörde tarih sırasıyla toplanır. İkinci adım, bankaya yazılı olarak işlemin dolandırıcılık şüphesiyle yapıldığının bildirilmesidir; banka bu bildirimle işlemin akıbetini araştırabilir.

Üçüncü adım Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusudur. Nitelikli dolandırıcılık için Türk Ceza Kanunu m.158/1-f bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması hâlini kapsar; bu suçun alt sınırı dört yıl hapistir ve görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Bilişim sistemleri ve bankaların araç olarak kullanıldığı suçlarda, mağdurun yerleşim yeri mahkemesi de CMK m.12/6 uyarınca yetkilidir; yani başvuru, mağdurun yaşadığı yer başsavcılığına yapılabilir.

Savcılık kanalıyla bilgi talebi

Soruşturmayı yürüten savcı, bankalardan hesap hareketlerini, telefon ve internet servis sağlayıcılarından erişim kayıtlarını isteyebilir. Yurt dışı kaynaklı verilerin istenmesi ise ayrı bir iş birliği kanalı gerektirir. Yargı makamlarının yabancı hizmet sağlayıcılardan veri talebi, karşı ülke hukukuna ve ilgili şirketin kendi başvuru prosedürüne bağlıdır. Bu süreç uzun sürebilir ve sonuç kesin değildir. Başvuru dilekçesinde, talep edilen verinin hangi cüzdan adresleriyle ve hangi tarihlerle sınırlı olduğu net yazılırsa talebin işlenmesi kolaylaşır.

Hesabın bloke edilmesi

Dolandırıcılık sonucu aktarılan paranın bulunduğu hesapların bloke edilmesi, soruşturma aşamasında CMK m.128 uyarınca hâkim kararıyla mümkündür. Mali kuruluşun şüpheli bir işlemi sınırlı süre askıya alması ise CMK m.128/A kapsamında düzenlenmiştir. Her iki tedbir de zaman baskısı altındadır; bu yüzden başvuru dilekçesinde bloke talebinin ayrıca ve açıkça yazılması önem taşır.

Sivil yollar ve sınırları

Ceza soruşturmasının yanı sıra hukuk mahkemesinde alacak veya tazminat davası açılabilir. Ceza mahkemesi tazminata hükmetmez; mağdurun zararının giderilmesi için ayrıca hukuk davası açması gerekir. Haksız fiil nedeniyle zarar gören kişi, Türk Borçlar Kanunu m.74 uyarınca ceza hâkiminin kusura ilişkin değerlendirmesiyle bağlı kalmaz, ancak mahkeme ceza dosyasındaki delilleri inceler. Davalının yurt dışında olması hâlinde tebligat, delil toplama ve hükmün icrası ayrıca zaman alır. Bu nedenle ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talepleri, mümkünse dava ile birlikte düşünülmelidir.

Platformun izinli olup olmadığı

Türkiye’deki kullanıcılara hizmet sunan kripto varlık hizmet sağlayıcıları Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında izin rejimine tabidir. İzinsiz faaliyet, SPKn m.109/2’ye göre iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasını gerektirir ve izinsiz hizmet verenlere erişimin engellenmesine karar verme yetkisi Sermaye Piyasası Kuruluna aittir (m.99/A). Bu nedenle başvuru dilekçesinde platformun adı, alan adı, tanıtım kanalı ve Türkiye’ye yönelik hizmet verdiğini gösteren unsurların yer alması yararlıdır.

Süre baskısı ve kayıt tutma

Bu dosyalarda zaman, delilin en değerli parçasıdır. Platformlar kayıtları sınırsız süre saklamayabilir; ekran görüntüleri ise tek başına işlem kaydının yerini tutmaz. Başvuru yapılır yapılmaz, hangi tarihte kime hangi bilginin verildiği not edilmeli, her yazışmanın bir kopyası alınmalıdır. Savcılığa sunulan dosyada kronolojik bir tablo bulunması, inceleyen kişinin olayı kısa sürede kavramasına yardımcı olur.

Sık yapılan hatalar

• Delilleri silmek veya telefonu sıfırlamak.
• Karşı tarafla yazışmaya devam edip ek para göndermek.
• Şikâyeti çok geç yapmak ve bankayı geç bilgilendirmek.
• İşlem kimliklerini değil yalnızca ekran görüntülerini saklamak.
• Kayıp varlığı geri alacağını söyleyen üçüncü kişilere ödeme yapmak.

Sık sorulan sorular

Para yurt dışına gittiyse geri alınabilir mi?

Bu, paranın nerede durduğuna, hesabın bloke edilip edilemediğine ve platformun iş birliğine bağlıdır. Sonuç önceden bilinemez; bu yüzden süreç, delillerin korunmasıyla başlar.

Şikâyeti nereye yapabilirim?

Cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Bilişim sistemlerinin ve bankaların araç olarak kullanıldığı suçlarda mağdurun yerleşim yeri başsavcılığı da yetkilidir (CMK m.12/6).

Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilirse ne olur?

Karara karşı, tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir (CMK m.173). Kararın gerekçesi incelenip eksik soruşturma yönlerinin gösterilmesi gerekir.

MASAK bu dosyayı soruşturur mu?

Hayır. Şüpheli işlem bildirimi, 5549 sayılı Kanun m.4 uyarınca yükümlülere aittir; mağdurun MASAK’a ayrı bir bildirimde bulunması beklenen bir yol değildir. Soruşturmayı savcılık yürütür.

İlgili sayfalar: kripto suç bildirimi, savcılık ifadesi rehberi ve kripto ihtiyati tedbir.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.