Fatih’te Ticaret Kaynaklı Ceza Dosyaları ve Genel Ceza Savunması

Fatih, Tarihî Yarımada’da çarşıların, toptan ticaret merkezlerinin, han ve işyerlerinin yoğun olduğu bir ilçedir. Ticaretin yoğunluğu, ceza dosyalarının önemli bir bölümünün ticari ilişkiden doğmasına neden olur: alacak-verecek anlaşmazlıkları, çek ve senet uyuşmazlıkları ve sözleşme ihlali iddiaları kolayca suç duyurusuna dönüşebilir. Bu sayfada söz konusu dosya türleri ve savunmada dikkat edilecek ölçütler anlatılmaktadır.

Hukuki uyuşmazlık mı, suç mu?

Ticari ilişkide ödeme yapılmaması tek başına suç oluşturmaz. Dolandırıcılık (TCK m.157, m.158) için hile ile aldatma ve bunun sonucunda haksız menfaat sağlanması gerekir; güveni kötüye kullanma (TCK m.155) için ise kendisine rıza ile teslim edilen malın tasarruf edilmesi aranır. Savcılık bu ayrımı yaparken sözleşmeyi, yazışmaları ve ödeme geçmişini inceler. Savunma, ilişkinin baştan itibaren adi bir borç ilişkisi olduğunu belgelerle ortaya koymaya çalışır.

Çek ve senet kaynaklı dosyalar

Karşılıksız çek keşide etme 5941 sayılı Çek Kanunu’nda ayrı bir suç olarak düzenlenmiştir (m.5); yaptırım, adli para cezası ve çek yasağı ile sınırlıdır. Çekte hamilin başvuru hakları üç yıllık süreye tabidir (TTK m.814). Senet ve çek ilişkisinde ayrıca sahtecilik iddiası gündeme gelebilir; belgenin sahteliği hâlinde TCK m.204 ve m.207 hükümleri incelenir. İmza incelemesi için bilirkişi raporu talep etmek ve karşılaştırma için geçerli imza örneklerini sunmak dosyanın seyrini belirler.

Bilişim ve banka üzerinden dolandırıcılık

İşyeri hesabına gelen sahte dekont, mesajla gelen ödeme linki veya sahte alıcı sayesinde yapılan dolandırıcılıklar Fatih’te de karşılaşılan örneklerdendir. Bilişim sistemlerinin, banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanıldığı hâller TCK m.158/1-f kapsamındadır; alt sınır dört yıl hapistir. Böyle suçlarda mağdurun yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (CMK m.12/6). Bu konuda mağdur olan işletmeler için suç duyurusu süreci sayfası da yol gösterir.

Adliye ve yetki

Ceza yargılamasında yetki kuralı CMK m.12’dedir: kural olarak suçun işlendiği yer mahkemesi yetkilidir. İlçenin hangi adliyeye bağlı olduğu bu sayfada ayrıca belirtilmemiştir; dosyanın hangi adliyede görüleceği iddianame ve soruşturma evrakındaki yetki bilgisinden teyit edilir. Nitelikli dolandırıcılık asliye ceza mahkemesinde görülür; üst sınırı on yılı aşan hâllerde ağır ceza mahkemesi devreye girer (5235 sayılı Kanun m.12). Nitelikli dolandırıcılık uzlaştırmaya tabi değildir (CMK m.253).

Savunmanın hazırlanması

1. Sözleşme, fatura, irsaliye ve ödeme planı gibi belgeleri tarih sırasıyla düzenleyin.
2. Banka dekontları ve yazışma kayıtlarını eksiksiz çıkarın.
3. Karşı tarafın iddia ettiği hilenin ne olduğunu savcılık ifadesinde net biçimde sorgulatın.
4. Hukuk mahkemesinde açılmış bir alacak davası varsa, ceza dosyasıyla ilişkisini değerlendirin.

Hukuk yargılamasında ceza mahkemesinin kusur ve zarar saptaması hâkimi bağlamaz (TBK m.74); bu nedenle iki dosya birlikte yönetilmelidir.

Fatih’te diğer sık dosya türleri

Çarşı ve işyeri çevresinde hırsızlık, yağma, mala zarar verme ve kasten yaralama dosyaları da görülür. Gözaltı sırasında ifadenin müdafi huzurunda verilmesi, tutuklama itirazının iki hafta içinde yapılması ve kovuşturma aşamasında delillerin tartışılması süreçte belirleyicidir. Genel çerçeve için savunma stratejisi sayfası kullanılabilir.

Sahtecilik iddiaları ve belgelerin incelenmesi

Ticari defterler, vekâletnameler, faturalar ve sözleşmelerle ilgili sahtecilik iddialarında, belgenin resmî mi özel mi olduğu cezanın ağırlığını değiştirir. Resmî belgede sahtecilik TCK m.204’te, özel belgede sahtecilik m.207’de düzenlenmiştir. Belge sonradan değiştirilmiş mi, imza gerçekten sanığa mı ait gibi sorular çoğunlukla Adli Tıp Kurumu veya üniversite bilirkişi raporlarıyla aydınlatılır. Sanığın savunması, bilirkişi raporuna itiraz hakkının zamanında kullanılmasına dayanır. Raporun dayandığı karşılaştırma belgelerinin yeterli olup olmadığı da ayrıca irdelenir.

Kovuşturma aşamasında beklenen adımlar

İddianame kabul edildiğinde sanığa tebliğ yapılır ve duruşma günü belirlenir. Duruşmada sanığın sorgusu, tanıkların dinlenmesi, belgelerin okunması ve bilirkişi raporlarının tartışılması yapılır. Sanık, hazır bulunmadığı duruşmalarda müdafi aracılığıyla temsil edilebilir; ancak duruşmaya katılmak savunma bakımından çoğunlukla daha yararlıdır. Süreçte sunulacak her belge dosyaya sayılı biçimde girmelidir. Ek olarak iddianamenin reddi ve tahliye dilekçesi sayfası, iddianame aşamasındaki imkânları anlatır.

Zamanaşımı ve şikâyet süresi

Ceza zamanaşımı suçun cezasının üst sınırına göre belirlenir ve dava zamanaşımı ile ceza zamanaşımı ayrı kavramlardır. Soruşturma ya da kovuşturma sırasında işleyen kesme sebepleri süreyi yeniden başlatabilir. Şikâyete bağlı suçlarda ise altı aylık şikâyet süresi öğrenmeden itibaren işler (TCK m.73). Ticari dosyalarda bu sürelerin hukuk davası sürelerinden farklı olduğu unutulmamalıdır.

Sıkça sorulan sorular

Müşteri çek verdi ve karşılıksız çıktı; ceza davası açılır mı?

Çek Kanunu’ndaki suç, hamilin şikâyeti üzerine yürür; hamilin ayrıca icra takibi yolunu kullanması da mümkündür.

Ortağım hesaptan para çekti, hangi suç söz konusudur?

Fiilin niteliğine göre güveni kötüye kullanma veya başka bir suç gündeme gelebilir; ticari defterler ve ortaklık sözleşmesi belirleyicidir.

Şikâyetimi geri alırsam dava düşer mi?

Yalnız şikâyete bağlı suçlarda şikâyetten vazgeçme davanın düşmesi sonucunu doğurabilir; resen soruşturulan suçlarda doğurmaz.

Fatih’teki işyerim kapatıldı, ceza dosyasıyla ilgisi var mı?

Kapatma idari bir işlem olabilir; ceza soruşturması ile idari yaptırım ayrı yollarda yürür. Her biri için ayrı süre ve merci söz konusudur.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.