Şişli’de Mal Rejimi Tasfiyesi ve Katılma Alacağı

Şişli, iş merkezleri, ticari plazaları, mağaza caddeleri ve eski yerleşik semtleriyle İstanbul’un ticaret hayatının yoğun olduğu ilçelerinden biridir. Çalışan çiftlerin, şirket ortağı eşlerin ve yatırım hesabı bulunan ailelerin çok olduğu bir ilçede boşanma davasında mali tablo büyük önem taşır. Bu rehber, mal rejimi tasfiyesini ve katılma alacağını adım adım anlatır. Av. Bilal Alyar, Şişli’de ikamet eden eşlerin tasfiye dosyalarında envanter, belge ve bilirkişi çalışmalarında hukuki destek verir.

Hangi mal rejimi uygulanır?

Evlilik sözleşmesiyle başka bir rejim seçilmemişse yasal rejim edinilmiş mallara katılma rejimidir (TMK m.202). Başka bir rejim seçilmişse, örneğin mal ayrılığı, tasfiye ona göre yapılır. Evlilik sözleşmesi noterde veya evlendirme memuru önünde yapılmış olmalıdır; sözleşmenin yokluğu hâlinde yasal rejim kendiliğinden devreye girer.

Edinilmiş mal, kişisel mal ve artık değer

Edinilmiş mallar, evlilik süresince karşılığı verilerek edinilen mallardır: çalışma karşılığı gelirler, tazminatlar, kişisel malların gelirleri ve bunların yerine geçen değerler. Kişisel mallar ise eşlerin evlenmeden önce sahip olduğu mallar, miras ve bağış yoluyla gelen mallar, manevi tazminat alacakları ve kişisel kullanıma ayrılmış eşyadır. Tasfiyede her malın hangi gruba girdiği belirlenir; ardından edinilmiş mallardan borçlar düşülerek artık değer bulunur. Artık değerin yarısı diğer eşin katılma alacağıdır (m.236).

Envanter: nelere bakılır?

• Tapu kayıtları ve evlilik sırasında edinilme tarihleri.
• Araç ruhsatları ve noter satış kayıtları.
• Banka hesapları, mevduat ve yatırım fonları.
• Şirket ortaklık belgeleri, ticaret sicili kayıtları ve pay devir sözleşmeleri.
• Sigorta poliçeleri ve bireysel emeklilik birikimleri.
• Kripto varlıklar; cüzdan adresleri, aracı kurum veya platform kayıtları.

Eşin bilgi vermemesi durumunda, TMK m.222 uyarınca bilgi verme yükümlülüğüne dayanılır; üçüncü kişilerden (bankalar, tapu müdürlükleri) bilgi istenmesi mahkemeden talep edilir.

Kripto ve dijital varlıklar

Dijital varlıkların evlilik süresince edinilip edinilmediği, hangi platformda tutulduğu ve değerinin hangi tarihe göre belirleneceği tartışma doğurur. Değerlemede hangi tarihin esas alınacağı kanundaki ölçütlere göre belirlenir ve bilirkişi bu çerçevede çalışır. Platform kayıtları ve cüzdan hareketleri gibi belgelerin korunması önemlidir. Bu konuda ayrıntı için mal rejimi tasfiyesi sayfasına bakılabilir.

Katkı payı ve değer artış payı

Bir eş, diğer eşin malının edinilmesine, geliştirilmesine veya korunmasına katkıda bulunmuşsa, katkı payı alacağı (m.227) veya değer artış payı (m.228) talep edebilir. Örneğin eşin adına alınan evin bedelinin bir kısmı diğer eşin kazancıyla ödenmişse bu talepler gündeme gelir. Katkıyı ispat için banka dekontları ve ödeme kayıtları belirleyici olur.

Zamanaşımı

Katılma alacağı dava hakkı, TBK m.146 uyarınca on yıllık zamanaşımına tabidir. Mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer (TMK m.225/2). Tasfiye boşanma davasıyla birlikte veya sonradan açılan ayrı bir davada görülebilir.

Üçüncü kişilere karşı koruma

Eşin tasfiyeden kaçınmak için mal devrettiği durumlarda TMK m.241 uyarınca üçüncü kişilere karşı dava açılabilir; süreler bir ve beş yıldır. Bu nedenle devir şüphesi varsa tapu ve banka kayıtlarının erken tarihli incelenmesi önem taşır.

Mahkeme ve süre

Dava TMK m.168 uyarınca eşlerden birinin yerleşim yeri veya son altı ay birlikte oturulan yerdeki aile mahkemesinde açılır. Şişli adresi bakımından ilçenin bağlı olduğu adliye söz konusudur; güncel bilgi resmî kaynaklarda doğrulanmalıdır. Bilirkişi raporu hâkimi bağlamaz (HMK m.282). İstinaf süresi iki haftadır. Genel çerçeve için İstanbul boşanma rehberi sayfasına bakılabilir.

Mal rejimi tasfiyesinde süreç adımları

Şişli’de çalışan ve birden fazla gelir kaynağı bulunan çiftlerde mal rejiminin tasfiyesi, boşanma davasından ayrı bir inceleme gerektirir. Süreç genel olarak şu sırayı izler:

1. Evlilik tarihi ve mal rejiminin türü belirlenir; seçilmiş bir sözleşme yoksa kanuni rejim uygulanır;
2. Her eşin edinilmiş ve kişisel mal listesi belgelerle çıkarılır;
3. Her malın edinilme tarihi, kaynağı ve değeri tespit edilir;
4. Bilirkişi gerektiğinde değer tespiti yaptırılır;
5. Artık değerden pay hesaplanır ve karşılıklı alacaklar mahsup edilir.

Şirket ortaklığı ve ticari faaliyet bulunan dosyalar

Eşlerden biri bir şirkette ortaksa payın değeri, şirketin mali tabloları ve ortaklık sözleşmesi çerçevesinde değerlendirilir. Kayıtlardaki değer ile gerçek değer arasındaki farklar bilirkişi incelemesinde ele alınır. Ortaklık payının edinilme tarihi evlilik öncesine veya sonrasına rastlıyorsa mal sınıflandırması buna göre yapılır. Bu konuda belgelerin tamamlanması davanın süresini kısaltabilir.

Şişli için sık sorulan sorular

Eşimin şirket hissesi boşanmada bana geçer mi?

Hisse, bölünerek geçmez; değeri üzerinden katılma alacağı hesaplanır. Şirketin bilançosu ve değerleme raporu bu alacağın büyüklüğünü belirler.

Evlenmeden önce aldığımız ev paylaşılır mı?

Evlilik öncesi edinilen mal kişisel maldır; ancak evlilik sırasında ödenen taksitler veya yapılan katkılar için katkı payı alacağı doğabilir.

Kripto cüzdanımı eşim bilmiyorsa ne yapılır?

Evlilik süresince edinilen kripto varlıklar, bildirilmemiş olsa bile tasfiyeye dahil edilebilir. Cüzdan veya platform kaydı ispatlanabildiği ölçüde mahkeme araştırma yapar.

Boşanma davası bittikten sonra mal rejimi davası açılabilir mi?

Evet. Katılma alacağı davası, on yıllık zamanaşımı süresi içinde boşanma sonrasında da açılabilir.

Evlilik öncesi alınmış taşınmaza eşin katkısı olursa ne olur?

Kişisel mala yapılan katkı için katkı payı veya değer artış payı alacağı doğabilir. Bu alacağın şartları kanunda ayrıca düzenlenmiştir.

Mal rejiminin tasfiyesi boşanma kararıyla birlikte mi yapılır?

Tasfiye talebi boşanma davasıyla birlikte ileri sürülebileceği gibi ayrı bir davada da ele alınabilir. Hangi yolun seçileceği dosyanın durumuna ve delillerin hazır olup olmadığına göre belirlenir.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.