Şişli’de Ceza Soruşturması ve Yargılaması: Rehber

Şişli; Mecidiyeköy, Levent ve Nişantaşı gibi bölgeleriyle iş merkezlerini, ticarethaneleri ve yoğun nüfus akışını barındıran bir ilçedir. Çok sayıda şirket ve çalışan, ceza dosyalarında da etkisini gösterir: ticari ilişkilerden doğan suç duyuruları, bilişim ve banka kaynaklı dolandırıcılık iddiaları, iş yeri içi yazışmalardan kaynaklanan hakaret ve tehdit şikâyetleri bu rehberin odağındadır. Metin, ister şüpheli ister şikâyetçi konumunda olan kişiye yönelik genel bir yol haritası sunar.

Şikâyetçi olarak: suç duyurusu nasıl yapılır?

Suç duyurusu kolluğa, Cumhuriyet başsavcılığına veya UYAP üzerinden yapılabilir (CMK m.158). Dilekçede olayın tarihi, taraflar, zarar kalemleri ve delillerin listesi yer almalıdır. Dolandırıcılık gibi mali suçlarda dekontlar, hesap numaraları, mesajlar ve ilan görüntüleri eklenir. Hesap bilgileri bilindiğinde mağdurun bankaya hızlı başvurusu, parayı izlemeyi kolaylaştırır. Hazırlığa ilişkin ayrıntılar suç duyurusu süreci sayfasında bulunur.

Şüpheli olarak: ifade öncesi

Kişi hakkındaki isnadı öğrenme, susma ve müdafi bulundurma hakkına sahiptir (CMK m.147). Ticari bir uyuşmazlık nedeniyle suçlanan kişi, sözleşme, fatura ve yazışma kayıtlarını hazırlamalıdır. Hukuki uyuşmazlık ile suç birbirinden ayrılır: ödeme yapılmaması tek başına dolandırıcılık veya güveni kötüye kullanma oluşturmaz. Hile veya güven ilişkisinin kötüye kullanıldığının ispatı gerekir.

Ticari suçlar ve mali işlemler

Güveni kötüye kullanma (TCK m.155), nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158), sahtecilik (TCK m.204, m.207) ve karşılıksız çek (5941 sayılı Kanun m.5) şirketler arası ilişkilerde sık karşılaşılan suçlardır. Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunun cezası daha ağırdır. Bu dosyalarda şirket kayıtları, muhasebe belgeleri ve bankacılık hareketleri bilirkişi incelemesiyle değerlendirilir. Aynı olay için hukuk mahkemesinde alacak davası ve ceza soruşturması birlikte yürütülebilir.

Bilişim ve internet kaynaklı suçlar

Bilişim sistemlerinin banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanıldığı dolandırıcılıkta alt sınır dört yıldır (TCK m.158/1-f). Böyle suçlarda mağdurun yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (CMK m.12/6). Sosyal medyadaki hakaret, kişisel veri ihlali veya şantaj iddialarında ise içeriklerin tarihli ekran görüntüsü, URL ve mümkünse tespit tutanağıyla saklanması gerekir.

Şişli’de yargı çevresi ve görev

Ceza yargılamasında yetki kuralı CMK m.12’dedir: kural olarak suçun işlendiği yer mahkemesi yetkilidir. İlçenin hangi adliyeye bağlı olduğu bu sayfada ayrıca belirtilmemiştir; dosyanın hangi adliyede görüleceği iddianame ve soruşturma evrakındaki yetki bilgisinden teyit edilir. Asliye ceza mahkemesi ile ağır ceza mahkemesi arasındaki görev ayrımı üst sınırın on yılı aşıp aşmamasına bağlıdır (5235 sayılı Kanun m.12). Tutuklama, adli kontrol ve el koyma gibi koruma tedbirlerine sulh ceza hâkimliği karar verir.

Koruma tedbirleri ve itiraz

Sulh ceza hâkimliğinin tutuklama veya adli kontrol kararına karşı iki hafta içinde itiraz edilebilir (CMK m.268). Hesaplara bloke veya el koyma kararları ise ayrı bir hukuki rejime tabidir; kararlara itiraz süreleri ve yolları kararın içeriğine göre değişir. Süreler öğrenme ve tebliğ tarihinden işlediğinden, evrakın saklanması önem taşır.

Savcılık kararı sonrası

Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilirse şikâyetçi, tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir (CMK m.173). İddianame kabul edilirse mağdur davaya katılma talebinde bulunabilir (CMK m.237). Mahkûmiyet veya beraat kararına karşı istinaf süresi iki haftadır (CMK m.273).

Hazırlık listesi

• Kimlik ve iletişim bilgileri; varsa şirket unvanı ve vergi numarası.
• Sözleşmeler, faturalar, dekontlar ve yazışmalar.
• Mesaj, e-posta ve sosyal medya kayıtlarının tarihli çıktıları.
• Tanık listesi ve iletişim bilgileri.
• Hukuk mahkemesinde veya icra dairesinde bulunan paralel dosyalara ilişkin belgeler.

Genel çerçeveyi ve savunma yaklaşımını görmek için savunma stratejisi ve İstanbul ceza avukatı rehberi sayfaları da okunabilir.

Delillerin korunması ve hukuka uygunluk

Bir şirket içinde yaşanan olaylarda deliller çoğunlukla dijital ortamdadır. E-posta yazışmaları, ortak sürücüdeki dosyalar ve yazılı mesajlar delil niteliği taşıyabilir; ancak başkasına ait hesaplara izinsiz girilerek elde edilen delil hukuka aykırı sayılabilir ve ayrıca suç teşkil edebilir. Bu nedenle delil toplama aşamasında, mümkün olan en doğru yöntem savcılık aracılığıyla kayıtların istenmesidir. Hukuka aykırı elde edilen delil hükme esas alınamaz (CMK m.206/2-a).

Tanıklık ve iş ilişkisi

Şirket çalışanları tanık olarak dinlenebilir. Tanık gerçeği söylemekle yükümlüdür; yalan tanıklık ayrıca suçtur. Çalışanın işvereni aleyhine beyanda bulunması nedeniyle baskı görmesi durumunda iş hukukundaki koruma mekanizmaları ve ceza hukukundaki tehdit hükümleri gündeme gelebilir.

Arabuluculuk ve ceza yargılaması

Ticari uyuşmazlıklarda zorunlu arabuluculuk, hukuk davaları için dava şartıdır; ceza soruşturması bundan bağımsızdır. Aynı olaydan doğan hukuk uyuşmazlığının arabuluculukta çözülmesi, ceza dosyasında şikâyetin geri alınmasına veya uzlaşmaya dönüşebilir; ancak bu, resen soruşturulan suçlarda kovuşturmayı sona erdirmez.

Sıkça sorulan sorular

İş arkadaşım hakkında şikâyetçi olmak istiyorum, ne yapmalıyım?

Olay, tanık ve delil bilgilerini içeren bir dilekçe ile başsavcılığa başvurulur. Şikâyete bağlı suçlarda altı aylık süre dikkate alınmalıdır (TCK m.73).

Ticari borcumu ödeyemedim, ceza davası açılır mı?

Yalnız borç ödememe suç sayılmaz; hile veya güveni kötüye kullanma gibi unsurlar varsa soruşturma yapılabilir. Çek ödenmemesi ise Çek Kanunu kapsamında ayrıca değerlendirilir.

Dolandırıldığımı fark ettim, ilk ne yapmalıyım?

Bankaya bildirim yapın, dekontları saklayın ve gecikmeden suç duyurusunda bulunun. Hızlı başvuru, hesabın kayıt altına alınmasını kolaylaştırır.

Şişli’de ifadeye gittim, tutanağı okumadım; sorun olur mu?

Okumadan imzalanan tutanaklar sonradan düzeltilmesi güç sonuçlara yol açabilir. İmzadan önce tüm ifade okunmalı, hata varsa düzeltilmelidir.

Şirket yetkilisi olarak sorumluluğum nedir?

Cezai sorumluluk şahsidir; yetkilinin fiille bağlantısı ve kusuru dosyada araştırılır. Tüzel kişilere ceza verilmez, güvenlik tedbiri uygulanabilir.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.