Fon Tasfiyesinde Alacaklıların Durumu: Fon Varlığına Kimler Ulaşabilir?
Kısa cevap: Fon tasfiyesinde ödeme yalnız katılma payı sahiplerine yapılır. Fonu yöneten şirketin ve saklayıcının üçüncü kişilere olan borçları nedeniyle fon mal varlığına başvurulamaz; çünkü bu varlık o kuruluşlardan ayrıdır, haczedilemez ve iflas masasına dâhil edilemez. Tasfiye bakiyesi payların oranında dağıtılır.
Son güncelleme: 12 Kasım 2026
Tasfiyede “alacaklı” kimdir?
Fon tasfiyesinde üç ayrı konum karıştırılır. Birincisi, fonun katılma payı sahibi yatırımcıdır; tasfiye bakiyesinden payı oranında pay alır. İkincisi, fonu yöneten portföy yönetim şirketinin ve portföy saklayıcısının kendi alacaklılarıdır. Üçüncüsü, yatırımcının bu kuruluşlara karşı doğan tazminat gibi ayrı alacaklarıdır.
Bu üç konumun hukuki sonucu farklıdır. Aşağıda sırayla, kanun ve Tebliğ metinleriyle anlatılıyor. Fonun kendi borçlarının tasfiyede hangi ayrıntıyla ödeneceği ise fonun içtüzüğüne, izahnamesine ve Kurul düzenlemelerine bağlıdır; bu sayfada bunlara ilişkin bir sıralama yazılmıyor.
Tasfiyede ödeme yalnız pay sahiplerine yapılır
Fon mal varlığı içtüzük ve izahnamedeki ilkelere göre tasfiye edilir ve tasfiye bakiyesi katılma payı sahiplerine payları oranında dağıtılır. Aynı fıkra, tasfiye durumunda yalnızca katılma payı sahiplerine ödeme yapılabileceğini de söyler (III-52.1 Tebliğ m.28/2). Kanundaki karşılığı da aynıdır: fon mal varlığının tasfiyesi durumunda yalnızca katılma payı sahiplerine ödeme yapılabilir (SPK Kanunu m.53/3).
Tasfiye anından itibaren hiçbir katılma payı ihraç edilemez ve geri alınamaz (Tebliğ m.28/2). Yani tasfiye başladıktan sonra payı fona iade ederek çıkış yapılamaz; ödeme, bakiyenin payların oranında dağıtılmasıyla yapılır. Ödemenin zamanlaması ve ara ödeme için fon tasfiyesinde para iadesi sayfasına bakabilirsiniz.
Şirketin alacaklıları fon varlığına ulaşabilir mi?
Fonun mal varlığı, portföy yönetim şirketinin ve portföy saklama hizmetini yürüten kuruluşun mal varlığından ayrıdır (SPK Kanunu m.53/1). Fon mal varlığı, bu kuruluşların yönetimi veya denetimi kamu kurumlarına devredilse bile başka bir amaçla tasarruf edilemez, kamu alacaklarının tahsili amacı dâhil haczedilemez, üzerine ihtiyati tedbir konulamaz ve iflas masasına dâhil edilemez (m.53/2; Tebliğ m.5/4).
Bunun iki pratik sonucu vardır. Şirketin bir üçüncü kişiye borcu varsa, o kişi fon varlığına haciz koyduramaz. Öte yandan şirketin üçüncü kişilere olan borçları ile fonların aynı üçüncü kişilerden olan alacakları birbirlerine karşı mahsup edilemez (m.53/4; Tebliğ m.5/5). Fon mal varlığının teminat olarak gösterilmesi ve rehnedilmesi de kural olarak yasaktır; kanun, işlemin fon hesabına olması ve iç tüzükte hüküm bulunması; Tebliğ ise içtüzükte ve izahnamede hüküm bulunması şartıyla kredi, türev araç, açığa satış ve benzeri işlemleri bundan ayırır (m.53/2; Tebliğ m.5/4).
Şirket iflas ederse ya da tasfiye edilirse
Kurucunun iflası veya tasfiyesi hâlinde Kurul, fonu uygun göreceği başka bir portföy yönetim şirketine tasfiye amacıyla devreder. Bu devir nedeniyle yapılacak masraflar fona yansıtılamaz (Tebliğ m.29/1, 29/4). Kurucunun iflası ayrıca fonun sona erme nedenlerinden biridir (m.28/1-ç).
Fon mal varlığı iflas masasına dâhil edilemediği için (SPK Kanunu m.53/2; Tebliğ m.5/4), kurucunun iflasında bu varlık masa malları arasında sayılmaz. Bu sayfa şirket iflasının usulünü anlatmaz; masa, alacak kaydı ve sıra için iflasta alacaklıların sırası rehberine bakılabilir.
Şirkete karşı tazminat alacağınız varsa
Fon payınız ile şirketten isteyebileceğiniz tazminat ayrı hukuki konumlardır. Tasfiyede fon mal varlığından yalnızca katılma payı sahiplerine ödeme yapılabildiğinden (SPK Kanunu m.53/3), tazminat talebinin kime karşı ve hangi malvarlığından ileri sürüleceği somut olaya göre ayrıca incelenir. Şirket iflas ederse bu alacak için iflas masasına kayıt yaptırılabilir. İcra ve İflas Kanunu m.206’ya göre özel kanunda imtiyazlı olduğu belirtilmeyen alacaklar, imtiyazlı olmayan diğer alacaklar sırasında yer alır. Somut alacağınızın hangi sıraya gireceği, alacağın niteliğine göre ayrıca incelenir.
Tazminatın şartları ve dava yolu için yatırım fonu tazminat davası sayfasına bakabilirsiniz. Tasfiye ödemesi alsanız bile bu alacak için başvuru yolları ve süreler ayrıca değerlendirilir.
Yatırımcı olarak neleri kontrol etmelisiniz?
Tasfiye duyurusunda ve fonun belgelerinde ödemenin hangi tarihte, hangi hesaba ve hangi hesaplamayla yapılacağına bakın. Payınızın tasfiye bakiyesindeki oranını kendi kayıtlarınızla karşılaştırın. Eksik ya da gecikmiş görünen bir ödeme için önce kuruluşa tarihli yazılı başvuru yapmak, sonraki başvurularda delil olarak işe yarayabilir. Hakların genel çerçevesi için katılma payı sahibinin hakları sayfası, süreç bütünü için fon tasfiyesi avukatı sayfası kullanılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Fon tasfiyesinde kimlere ödeme yapılır?
Tasfiye durumunda yalnızca katılma payı sahiplerine ödeme yapılabilir; bakiye payları oranında dağıtılır (III-52.1 Tebliğ m.28/2; SPK Kanunu m.53/3). Ödemenin tarihi ve hesaplaması fonun belgelerine ve Kurul düzenlemelerine göre belirlenir.
Fonu yöneten şirketin alacaklıları fon varlığını haczettirebilir mi?
Hayır. Fon mal varlığı, kamu alacaklarının tahsili amacı dâhil haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz (SPK Kanunu m.53/2; Tebliğ m.5/4). Fon mal varlığı şirketin mal varlığından ayrıdır (m.53/1).
Şirket iflas ederse fon varlığı iflas masasına girer mi?
Hayır. Fon mal varlığı iflas masasına dâhil edilemez (SPK Kanunu m.53/2; Tebliğ m.5/4). Kurucunun iflası hâlinde Kurul, fonu tasfiye amacıyla başka bir portföy yönetim şirketine devreder (Tebliğ m.29/1).
Şirketin borcu ile fonun aynı kişiden alacağı mahsup edilebilir mi?
Hayır. Portföy yönetim şirketlerinin üçüncü kişilere olan borçları ile fonların aynı üçüncü kişilerden olan alacakları birbirlerine karşı mahsup edilemez (SPK Kanunu m.53/4; Tebliğ m.5/5).
Şirkete karşı tazminat alacağım iflasta hangi sırada yer alır?
Tasfiyede fon mal varlığından yalnızca katılma payı sahiplerine ödeme yapılabilir (SPK Kanunu m.53/3); tazminat talebinin kime karşı ileri sürüleceği somut olaya göre incelenir. İİK m.206’ya göre özel kanunda imtiyazlı olduğu belirtilmeyen alacaklar imtiyazlı olmayan diğer alacaklar sırasında yer alır; somut alacağın niteliği ayrıca incelenir.
Resmî kaynaklar
- 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu
- Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.1)
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu
İlgili rehberler
- Fon tasfiyesi avukatı: yatırımcının hakları ve hukuki yolları
- Fon tasfiyesinde para iadesi
- Yatırım fonu katılma payı sahibinin hakları
- İflasta alacaklıların sırası: İİK m.206
Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olayınız için bir avukattan görüş alınız.
Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY
