Çalışma İzni Rehberi 2026 | Türleri, Başvuru, Süreç
Çalışma izni, yabancıların Türkiye’de bağımlı veya bağımsız olarak çalışabilmesi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan alınması gereken izindir. 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve Uygulama Yönetmeliği, bu alandaki temel kaynaklardır. İzin olmadan çalışma hem işçi hem işveren açısından idari yaptırımlara tabidir.
Çalışma İzninin Türleri
6735 sayılı Kanun m.10 uyarınca çalışma izinleri; süreli çalışma izni (en fazla bir yıl), süresiz çalışma izni (Türkiye’de en az sekiz yıl yasal çalışan veya uzun dönem ikamet iznine sahip yabancılar), bağımsız çalışma izni (ortalık, yatırımcı, freelance) ve Turkuaz Kart (nitelikli işgücü için süresiz çalışma hakkı) biçimlerinde verilir.
Başvuru Usulü
Çalışma izni başvurusu yurt dışından Türk konsoloslukları üzerinden veya yurt içinden doğrudan Bakanlığa yapılır. İşveren adına başvuru yapılır; yabancının kendisi doğrudan başvuramaz (bağımsız çalışma izni hariç). Başvurular e-Devlet üzerindeki çevrimiçi sistemden yürütülür. Belgeler tam ise değerlendirme otuz iş günü içinde tamamlanır.
İzinsiz Çalışmanın Yaptırımları
6735 sayılı Kanun m.23 uyarınca izinsiz çalıştıran işverene her yabancı için yüksek idari para cezası, izinsiz çalışan yabancıya ise daha düşük ancak hissedilir idari para cezası uygulanır. Tekrar hâlinde cezalar artırılır. Ayrıca sınır dışı edilme ve giriş yasağı uygulanır.
Çalışma İzni Muafiyetleri
6735 sayılı Kanun m.13 muafiyet hâllerini düzenler: sınır ticaretinde görevli kişiler, kısa süreli mesleki hizmetler, uluslararası anlaşmalara göre gelen kişiler, kültürel-sportif-sanatsal faaliyetler (30 günü aşmayan), Türk vatandaşıyla evli yabancı eşler gibi belirli kategoriler için muafiyet belgesi yeterlidir.
Uzatma ve Kaybetme
6735 sayılı Kanun m.10/3 uyarınca süreli çalışma izni; aynı işveren nezdinde birinci uzatmasında iki yıl, ikinci uzatmasında üç yıla kadar verilebilir. İş değişikliğinde yeni başvuru zorunludur. Süreli iznin bitiminden itibaren altmış gün içinde uzatma başvurusu yapılabilir. İş sözleşmesinin sona ermesi izninin iptalini gündeme getirir.
Turkuaz Kart
6735 sayılı Kanun m.11 Turkuaz Kart’ı düzenler. Eğitim, mesleki deneyim, yatırım ve istihdama katkı kriterlerinde nitelikli yabancılara üç yıllık geçiş süresiyle birlikte süresiz çalışma hakkı sağlar. Turkuaz Kart sahibinin eş ve çocukları da belirli koşullarda yararlanabilir.
Önemli Süreler
| İşlem | Süre | Kaynak |
| Başvuru değerlendirme | 30 iş günü | 6735 s.K. m.7 |
| Uzatma başvurusu | 60 gün (bitimden önce) | 6735 s.K. m.10 |
| Süreli izin süresi | 1 yıl + 2 yıl + 3 yıl | 6735 s.K. m.10 |
| Turkuaz Kart geçiş dönemi | 3 yıl | 6735 s.K. m.11 |
Sık Sorulan Sorular
İzinsiz çalıştığım tespit edilirse ne olur?
Hem yabancıya hem işverene idari para cezası kesilir. Yabancı ayrıca sınır dışı edilebilir ve Türkiye’ye giriş yasağı ile karşılaşabilir. İşveren nezdinde denetim artırılabilir.
Çalışma izni ikamet iznini de kapsar mı?
Evet. 6458 sayılı YUKK m.27 uyarınca geçerli çalışma izni, ikamet izni yerine geçer; ayrı ikamet izni başvurusu gerekmez.
İş değişikliğinde çalışma izni otomatik geçer mi?
Hayır. Çalışma izni işverene bağlıdır; iş değişikliğinde yeni işveren tarafından yeni başvuru yapılmalıdır. Boşta geçen süre sorun yaratabilir.
İlgili Rehberler
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut çalışma izni sürecine ilişkin değerlendirme dosya bazlı yapılmalıdır.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.