Aile Konutu Şerhi ve Eşin Rızası TMK 194 2026

Aile konutu şerhi, eşlerin müşterek yaşadığı konut üzerinde TMK m.194 ile getirilen koruma çerçevesinde tapuya konulan kayıttır. Şerh, malik olmayan eşin rızası alınmadan konutun devrini, kira sözleşmesinin feshini veya konuta ilişkin diğer tasarrufların yapılmasını engeller.

Aile Konutu Tanımı

Eşlerin birlikte yaşamak için seçtikleri ve fiilen oturdukları konut aile konutudur. Lüks veya basit olması, mülkiyet veya kira hangisi olduğu önemli değildir. Tek koşul fiilen ortak konut olmasıdır.

Şerh İçin Başvuru

Aile konutu şerhi, malik olmayan eşin başvurusu ile tapu müdürlüğüne konulur. Evlilik cüzdanı, ikametgâh belgesi ve konutta oturulduğunu gösterir belgeler ibraz edilir.

Eşin Rızasının Şartı

Şerh konulduktan sonra konut sahibi eşin satış, ipotek, devir veya kira feshi gibi tasarruflarda diğer eşin rızasını alması zorunludur. Rıza alınmadan yapılan işlem, üçüncü kişilerin iyiniyeti dahi olsa şerh süresince geçersizdir.

Şerh Olmadan Koruma

Şerh konulmamış olsa dahi TMK 194 koruması fiilen aile konutu olan tüm konutlar için geçerlidir. Şerh, üçüncü kişilere karşı koruma sağlar. Şerh konulmamış konutlarda iyiniyetli üçüncü kişi koruması işleyebilir.

Şerhin Kaldırılması

Boşanma kararının kesinleşmesi, eşlerden birinin ölümü veya konutun aile konutu niteliğini yitirmesi (taşınma) hâllerinde şerh kaldırılır. Talep tapu müdürlüğüne yapılır; tartışma varsa aile mahkemesi karar verir.

Sıkça Sorulan Sorular

Aile konutu şerhi nasıl konur?

Tapu müdürlüğüne malik olmayan eşin başvurusu ile konulur.

Şerhsiz koruma mümkün mü?

TMK 194 koruması var; ancak üçüncü kişilere karşı şerh kuvvetli koruma sağlar.

Eş rızası olmadan satış olur mu?

Hayır; rıza olmadan yapılan satış geçersizdir.

Boşanmada şerh ne olur?

Boşanma kararının kesinleşmesi ile şerh kaldırılır.

İlgili Yargıtay Kararları (Özet)

Yargıtay içtihatları— Edinilmiş mallara katılma rejimi tasfiyesi: Evlilik birliği içinde edinilen taşınmazın aksi ispat edilmediği sürece edinilmiş mal sayıldığı; bir eşin diğer eşin malına özkaynak veya emek katkısı sağlamasının değer artış payı talebine konu olduğu; tasfiye anındaki güncel değer üzerinden hesaplama yapılması gerektiği değerlendirilmiştir. mevzuat.adalet.gov.tr içtihat aramasından doğrulayın.
Yargıtay içtihatları— Mal kaçırma ve muvazaa: Boşanma davasının açılmasından kısa süre önce yapılan büyük tutarlı bağışların ve muvazaalı satışların tasfiyeye dahil edilmesi gerektiği; iyiniyetli üçüncü kişi koruması saklı kalmak üzere muvazaa iddiasının somut delillerle ispatlanması durumunda işlemin geçersiz sayılacağı sonucuna varılmıştır. mevzuat.adalet.gov.tr içtihat aramasından doğrulayın.
Yargıtay içtihatları— 6284 sayılı Kanun koruma tedbiri: Aile içi şiddet beyanının delil aranmaksızın tedbir kararına dayanak oluşturduğu; mağdur beyanının çelişkili olması durumunda dahi koruyucu tedbirin uygulanabileceği; hâkimin orantılılık değerlendirmesi yaparak tedbirin kapsamını belirleyebileceği sonucuna ulaşılmıştır. mevzuat.adalet.gov.tr içtihat aramasından doğrulayın.

Karar özetleri eğitim amaçlı olup, somut olayda mahkeme kararları farklılaşabilir.

Aile Hukukunda İlgili Diğer Konular

Hizmet Bölgeleri

İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya başta olmak üzere Türkiye geneli aile ve boşanma uyuşmazlıkları için boşanma hukuku bilgilendirmesi hizmeti sunulmaktadır. Şehir bazlı detay için İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya rehberlerine bakınız.

Video Anlatım

Aile ve boşanma hukuku süreçleri için video anlatımlar: @bilalalyar YouTube kanalı.

Güncelleme tarihi: 17.04.2026 | Bu içerik 2026 mevzuat ve içtihat değişikliklerine göre güncel tutulmaktadır.

İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar

Mevzuat	Konu	Madde Atfı
4721 SK — TMK	Türk Medeni Kanunu — Aile hukuku	m.118-494
TMK m.161-166	Boşanma sebepleri	Özel ve genel sebepler
TMK m.166/3	Anlaşmalı boşanma	Min. 1 yıl evlilik
TMK m.174-175	Tazminat ve yoksulluk nafakası	Kusur analizi
TMK m.182	Velayet	Çocuğun üstün yararı
TMK m.202-232	Mal rejimi — edinilmiş mallara katılma	Katılma alacağı, değer artış payı
TMK m.282-301	Soybağı	Tanıma, babalık, ret
TMK m.305-320	Evlat edinme	Küçük ve ergin
TMK m.396-494	Vesayet	Kısıtlama, vasi, kayyım
6284 SK	Ailenin korunması	Koruma ve önleyici tedbirler
5718 SK — MÖHUK	Yabancı karar tanıma-tenfiz	m.50-59
4787 SK	Aile Mahkemeleri	Pedagog/psikolog/sosyal çalışmacı
HMK m.12	Aile mahkemesi yetkisi	Yerleşim yeri / son 6 ay
İİK m.38, 344	İlam ve tazyik hapsi	Nafaka tahsili
AİHS m.8	Özel hayat ve aile yaşamına saygı	İnsan hakları çerçevesi

Başvurulacak Kurumlar

Aile Mahkemesi — boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi, evlat edinme, soybağı
Sulh Hukuk Mahkemesi — vesayet, kayyım, tereke
Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü — sosyal inceleme, koruma
Nüfus Müdürlüğü — tanıma, boşanma tescili
Noter — evlilik sözleşmesi, vekalet
Arabuluculuk Daire Başkanlığı — ihtiyari aile arabuluculuğu
BAM Hukuk Daireleri / Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — kanun yolu

Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Hukuku

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda