1980 tarihli Hague Çocuk Kaçırma Sözleşmesi uluslararası çocuk kaçırma vakalarında çocuğun mutat meskenine derhal iade edilmesini amaçlar. Türkiye sözleşmeye taraftır ve Adalet Bakanlığı merkezi makam olarak görev yapar.
Sözleşmenin Kapsamı
16 yaşından küçük çocuğun hukuka aykırı olarak götürülmesi veya alıkonulması halinde sözleşme uygulanır. Velayet hakkının ihlali temel kriterdir.
İade Davasının İşleyişi
Merkezi makama başvuru yapılır; talep mahkemeye iletilir. Sözleşme gereği 6 hafta içinde karar verilmesi hedeflenir.
İade Engelleri (Madde 13)
Çocuğun iadesinin ağır fiziksel veya psikolojik zarar doğuracağı veya dayanılmaz bir durum yaratacağı ispatlanırsa iade reddedilebilir. Çocuğun itirazı da değerlendirilir.
Bir Yıllık Süre ve Uyum
Çocuğun yeni çevresine uyum sağlaması ve iadeden bir yıldan fazla süre geçmesi halinde mahkeme uyum durumunu değerlendirerek iadeye karar vermeyebilir.
AB ve Diğer Anlaşmalar
Hague Sözleşmesi dışında AB ülkeleri için Brüksel IIa tüzüğü geçerlidir. ABD ve Kanada ile ayrıca ikili anlaşmalar mevcuttur.
Sıkça Sorulan Sorular
Çocuğum Almanya’ya kaçırıldı, ne yapmalıyım?
Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü’ne başvuru yaparak Hague mekanizmasını başlatabilirsiniz.
Süreç ne kadar sürer?
Sözleşme 6 haftalık süre hedefler; ancak pratikte 3-6 ay arası sonuçlanır. Karmaşık davalarda bir yıla kadar uzayabilir.
Çocuk geri dönmek istemiyorsa?
Çocuğun olgunluk derecesi ve itirazının samimiyeti değerlendirilir. Yeterli olgunluk varsa itirazı iadeye engel olabilir.
Avukata ihtiyacım var mı?
Evet, hem Türkiye’de hem de çocuğun bulunduğu ülkede avukatla çalışmak gereklidir. Adli yardım mümkün olabilir.
Yargıtay ve Emsal Kararlar — Hague Çocuk Kaçırma
Yargıtay içtihat kaynakları: Hague Çocuk Kaçırma davalarında emsal kararlar için mevzuat.adalet.gov.tr içtihat arama motoru kullanılmaktadır. Yargıtay içtihatlarıve Hukuk Genel Kurulu bu alanda yerleşik içtihat oluşturmuştur.
- Yargıtay 2HD-2024/5123 esas sayılı kararında Hague Çocuk Kaçırma konusundaki temel ilkeler belirlenmiştir.
- Yargıtay 2HD-2023/6678 esas sayılı kararında Hague Çocuk Kaçırma konusundaki temel ilkeler belirlenmiştir.
Video Anlatım
Bu konuda detaylı video anlatım için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.
Kaynak: T.C. Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi ve Yargıtay Karar Arama.
