Tıbbi müdahalenin hukuka uygun sayılması için hastanın aydınlatılmış ve özgür rızası alınmalıdır. Rehberde 2025 güncel Yargıtay içtihatları ile onam sürecinin usul ve esasları açıklanmaktadır.
Aydınlatma Yükümlülüğünün Kapsamı
Hekim; tanı, önerilen tedavi, alternatifler, riskler ve tedavi edilmeme sonuçları hakkında hastayı anlaşılır dilde bilgilendirmek zorundadır.
Rızanın Geçerlilik Şartları
Rıza özgür iradeyle, müdahaleden makul süre önce ve belirli bir tıbbi işleme yönelik olarak alınmalıdır.
Yazılı Form ve İspat Yükü
Yazılı rıza formu ispat kolaylığı sağlar; rızanın alındığını kanıtlama yükü hekime aittir.
Acil Durum ve Vesayet Halleri
Acil hallerde zımni rıza, reşit olmayan veya ehliyetsiz hastalarda kanuni temsilcinin onamı aranır.
Onam Eksikliğinin Sonuçları
Onam alınmaması başlı başına hukuka aykırılık oluşturur ve hekim başarılı sonuca rağmen sorumlu tutulabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Onam formu yazılı mı olmalı?
Yazılı form ispat için tercih edilir; cerrahi girişimde yazılı şekil neredeyse zorunludur.
Hasta onamını geri alabilir mi?
Evet, müdahaleden önce her zaman geri alabilir.
Acil durumda onam gerekir mi?
Acil ve hayat kurtarıcı müdahalede zımni rıza kabul edilir.
Çocuk hastada onam kimden alınır?
Velayet veya vesayet makamından alınır.
Yargıtay İçtihatları ve Güncel Kararlar
13. Hukuk Dairesi
Konu: Hekimin tıbbi uygulama hatası ve aydınlatma yükümlülüğü
Hekim tıbbi müdahale öncesi hastayı olası komplikasyonlar hakkında yeterince aydınlatmakla yükümlüdür. Aydınlatma eksikliği manevi tazminat sorumluluğunu doğurur.
Mevzuat ve İçtihat Programı üzerinden detaylı karar metnine ulaşılabilir.
3. Hukuk Dairesi
Konu: Komplikasyon ile malpraktis ayrımı
Tıbbi komplikasyon her hekim tarafından öngörülebilir ancak engellenemeyen sonuç iken, malpraktis standart tıbbi uygulamadan sapmadır. Bilirkişi raporu kritik önem taşır.
Mevzuat ve İçtihat Programı üzerinden detaylı karar metnine ulaşılabilir.