Orman Kanunu ve İzinli Kullanım 2026

Orman Kanunu ve İzinli Kullanım 2026 — 6831 sayılı Orman Kanunu m.17 ve m.18 kapsamında ormanlarda izinli kullanım ve kesim hükümleri.

17/3 İzni

Madde 17/3, Devlet ormanları üzerinde savunma, ulaşım, enerji, haberleşme, su, atık su, petrol, doğalgaz, altyapı, katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesisleri ile baraj, gölet, sokak hayvanları bakımevi, mezarlık ve Devlete ait bakım-rehabilitasyon, sağlık, eğitim ve spor tesisleri için, kamu yararı ve zaruret bulunması şartıyla bedeli karşılığında izin verilmesini düzenler. İzni Bakanlık verir; Bakanlar Kurulu kararı aranmaz. Süre 49 yılı geçemez, izin amaç ve şartlarına uygun faaliyet gösterenlerin süresi yıllık bedelle 99 yıla kadar uzatılabilir. Devletçe yapılan veya işletilenlerden bedel alınmaz. İzin sona erdiğinde Devletçe yapılanlar dışındaki bina ve tesisler eksiksiz ve bedelsiz olarak Orman Genel Müdürlüğü tasarrufuna geçer. Verilen izin amaç dışında kullanılamaz; kullananlar ve kullanılmasına izin verenler m.93/4 uyarınca bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

18. Madde İzni

Uygulamada sık karıştırılır: yol ve baraj gibi altyapı yatırımları m.17/3 kapsamındadır, m.18 değildir. 19/4/2018 tarihli 7139 sayılı Kanunla değişik m.18, Devlet ormanlarında arkeolojik kazı ve restorasyon, tarihi eserlerin restorasyonu için gerekli tesisler, odun kömürü, terebentin, katran, sakız gibi işletilmesinde ağaç kullanılan ocakların açılması, orman içi su kaynaklarıyla balık üretim yerleri kurulması, göl-baraj-deniz yüzeyindeki balık, midye ve istiridye üretimi için karada zorunlu tesisler ve yeraltında depolama alanı kurulması hâlleriyle sınırlıdır. İzni Orman Genel Müdürlüğü bedeli alınarak 29 yıla kadar verir. Saha tesliminden itibaren iki yıl içinde tesis işletmeye alınmazsa izin iptal edilir (28/10/2020-7255 sayılı Kanunla eklenen cümle). Yangın görmüş ormanlarla gençleştirmeye ayrılmış veya ağaçlandırılan sahalarda bu faaliyetlere hiçbir surette izin verilemez.

Tarım Arazisi Dönüşümü

2/B, orman alanının tarıma açılması değil, daha önce orman niteliğini kaybetmiş yerlerin orman sınırları dışına çıkarılmasıdır. Anayasa m.169/4 ve 6831 m.2/B uyarınca bunun eşiği 31/12/1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak kaybetmiş olmaktır; bu tarihten sonra bozulan alanlar 2/B kapsamına girmez. Hak sahipliği ve satış koşulları 19/4/2012 tarihli 6292 sayılı Kanun ile düzenlenir. Orman olarak muhafazasında bilim ve fen bakımından yarar görülmeyen yerler dışında orman sınırlarında daraltma yapılamaz.

İzinsiz Kesim Cezası

Ceza maddesi ikiye ayrılır ve karıştırılmamalıdır. m.91: dikiliden ağaç kesenler, kökünden sökenler veya hayatiyetini sona erdirecek şekilde boğanlar üç aydan beş yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır; suçun konusu münhasıran yakacak nitelikte emval veren ağaçsa ceza yarı oranında indirilir, fidan ise bir kat artırılır, motorlu araç ve gereç kullanılmışsa yine bir kat artırılır (fidanlar hariç). m.93: m.17’de yasaklanan fiilleri işleyenler veya izne bağlı işleri izinsiz yapanlar altı aydan iki yıla kadar hapis cezası alır; işgal ve faydalanma suçu yeniden tarla açmak suretiyle, yanmış orman sahalarında ya da kesinleşmiş orman kadastrosu sınırları içinde işlenmişse ceza bir kat artırılır. Suçun konusunu oluşturan, işlenmesinde kullanılan ve işlenmesiyle elde edilen eşya ve mahsul müsadere edilir.

Yanan Orman Alanı

Yasak süreli değildir. Anayasa m.169/1 uyarınca yanan ormanların yerinde yeni orman yetiştirilir ve bu yerlerde başka çeşit tarım ve hayvancılık yapılamaz; bu, belirli bir yıl sınırına bağlanmış geçici bir yasak değil, sürekli bir anayasal kuraldır. Anayasa m.169/3’e göre ormanları yakmak, ormanı yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçlar genel ve özel af kapsamına alınamaz. 6831 m.17/2 uyarınca yanmadan veya açıklıklardan faydalanılarak işgal, açma, kesme, sökme, budama veya boğma yoluyla elde edilen yerler ile buralardaki yapı ve tesisler şahıslar adına tapuya tescil olunamaz; bunlara doğrudan orman idaresince el konulur ve inşa aşamasındakiler dâhil olmak üzere hiçbir karar alınmasına gerek kalmaksızın derhal yıkılır.

Madencilik ve Orman: 6831 m.16

Ormanda madencilik izni m.17/3’te değil, m.16’da düzenlenir; 23/3/2023 tarihli 7442 sayılı Kanunla yeniden yazılmıştır. Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç bedeli alınarak Tarım ve Orman Bakanlığınca izin verilir.

Muvafakat şartı: Temditler dâhil ruhsat süresince müktesep haklar saklı kalmak kaydıyla; tohum meşcereleri, gen koruma alanları, muhafaza ormanları, verimli orman alanları, orman parkları ve endemik-nadir ekosistemlerin bulunduğu alanlarda maden aranması ve işletilmesi Bakanlığın muvafakatine bağlıdır.
Bedelsizlik: Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin baraj, gölet, liman ve yol gibi yapılarda dolgu amaçlı kullanacağı yapı hammaddesi üretimi için yapacağı madencilik faaliyetleri ile zorunlu tesislerinden bedel alınmaz.
Rehabilitasyon yükümlülüğü: Faaliyet sona erip alan idareye teslim edildiğinde ya da terk edildiğinde doğal yapısı bozulmuş orman alanları rehabilite edilir. Rehabilitasyon amacıyla bu alanların inşaat, yıkıntı ve hafriyat atıklarıyla doldurularak ağaçlandırmaya hazır hâle getirilmesi için büyükşehir mücavir alanlarında büyükşehir belediyelerine, diğer yerlerde il ve ilçe belediyelerine bedeli karşılığında izin verilebilir.
Özel ormanlar: Madencilik faaliyeti hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda veya özel ormanlarda yapılmak istenirse Bakanlıkça izin verilebilir; kullanım bedeli, süresi ve tesislerin devri genel hükümlere göre taraflarca tespit edilir.
İşe başlamadan önce: Ruhsat veya imtiyaz sahipleri çalışma sahalarını orman idaresine haber vermek ve ormana zarar gelebilecek hâllerde idarenin göstereceği tedbirleri almak zorundadır.

Orman Üzerinde İrtifak Hakkı: m.115 ve Anayasal Sınır

Devlet ormanlarının mülkiyeti devrolunamaz ve bu ormanlar zamanaşımı ile mülk edinilemez; ayrıca kamu yararı dışında irtifak hakkına konu olamaz (Anayasa m.169/2). Bu anayasal sınırın kanundaki karşılığı 6831 m.115’tir: Devlet ormanları üzerinde kamu yararına yapılacak her türlü yapı ve tesis için herhangi bir şekilde irtifak hakkı tesisi, Maliye ile Tarım ve Orman Bakanlıklarının iznine bağlıdır. Pratik sonuç şudur: özel bir yatırım için ormanda irtifak kurulmasını isteyen bir talep, kamu yararı unsuru ortaya konulamadığı sürece idari aşamada da yargı aşamasında da ayakta kalmaz. Bu tür uyuşmazlıklarda idari işlemin iptali istemi idare mahkemesinde, işgal ve el atma iddiaları ise orman idaresinin taraf olduğu asliye hukuk dosyalarında görülür.

Sıkça Sorulan Sorular

2B nedir kime aittir?

Orman niteliğini kaybetmiş alanlar olup kullanıcılarına satışı 6292 sayılı Kanunla düzenlenmiştir.

Orman izni bedeli nasıl hesaplanır?

İzinler 6831 sayılı Kanun uyarınca bedeli mukabilinde verilir (m.17/3, m.18); bedelin hesabı Orman Genel Müdürlüğü düzenlemelerine tabidir.

Orman suçunun şikayeti?

Re’sen kovuşturulur. Orman İdaresi raporu esaslı delildir.

İletişim: ALYAR LAW & CONSULTANCY — Cevizli Mah. Enderun Sok. No:10C Kartal/İstanbul. Tel: +90 534 636 19 19. E-posta: alyarlaw@gmail.com

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki sorunlarınız için bir avukata danışmanız önerilir.

İletişim | Hakkımızda