İptal Sonrası Yürürlükteki Yollar

Özel Hayatın Gizliliği: 5651 m.9/A

• İnternet ortamındaki yayın nedeniyle özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden kişi, doğrudan BTK Başkanlığına başvurarak erişimin engellenmesini isteyebilir (m.9/A(1)).
• Başvuruda ihlale neden olan yayının tam adresi (URL), hangi açılardan hakkın ihlal edildiğine ilişkin açıklama ve kimlik bilgilerini ispatlayan bilgiler bulunmalıdır; eksiklik hâlinde talep işleme konulmaz (m.9/A(2)).
• Başkan talebi derhâl Erişim Sağlayıcıları Birliğine bildirir; erişim sağlayıcılar tedbiri en geç dört saat içinde yerine getirir (m.9/A(3)). Engelleme kural olarak URL bazlıdır (m.9/A(4)).
• Talep sahibi, talepte bulunduğu saatten itibaren yirmi dört saat içinde talebini sulh ceza hâkiminin kararına sunmak zorundadır. Hâkim kararını en geç kırk sekiz saat içinde açıklar ve doğrudan Başkanlığa gönderir; aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar (m.9/A(5)).
• Hâkim kararına karşı Başkan, CMK hükümlerine göre itiraz edebilir (m.9/A(6)). İçerik yayından çıkarılmışsa hâkim kararı kendiliğinden hükümsüz kalır (m.9/A(7)).
• Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde doğrudan Başkanın emriyle engelleme yapılır; bu karar yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulur ve hâkim kırk sekiz saat içinde karar verir (m.9/A(8)-(9)).

Sosyal Ağ Sağlayıcıya Başvuru: 5651 Ek m.4

• Kırk sekiz saatlik cevap yükümlülüğü (Ek m.4/3): Türkiye’den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı, m.9 ve m.9/A kapsamındaki içeriklere yönelik kişisel başvuruları en geç kırk sekiz saat içinde cevaplamak zorundadır; olumsuz cevaplar gerekçeli verilir. Bu yükümlülüğe aykırılıkta beş milyon TL idari para cezası öngörülmüştür (Ek m.4/8).
• Yirmi dört saat kuralı ve tazminat sorumluluğu (Ek m.4/14): Hukuka aykırılığı hâkim veya mahkeme kararıyla tespit edilen içerik sosyal ağ sağlayıcıya bildirildiği hâlde yirmi dört saat içinde çıkarılmaz veya erişim engellenmezse, sosyal ağ sağlayıcı doğan zararların tazmininden sorumludur. Bu sorumluluk için içerik sağlayıcıya dava açılması şartı aranmaz; doğrudan platforma gidilebilir.
• Başlık etiketi ve öne çıkarılan içerikler (Ek m.4/15): Hukuka aykırı içerik bildirildiği hâlde derhâl ve en geç dört saat içinde kaldırılmazsa sosyal ağ sağlayıcı içerikten doğrudan sorumlu olur.
• Türkiye temsilcisi (Ek m.4/1-2): Yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı, tebligat ve başvuruların karşılanması için Türkiye’de temsilci belirlemek zorundadır. Bu, tebligat ve muhatap sorununu çözdüğü için başvuru dilekçelerinde temsilcinin gösterilmesi önem taşır.

Kişilik Hakkı İhlalinde Genel Yol: TMK m.24-25

İptal kararından sonra kişilik hakkı ihlallerinde asıl dayanak Türk Medeni Kanunu’dur. TMK m.25 uyarınca davacı, saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini ve sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespitini isteyebilir; ayrıca maddi ve manevi tazminat ile elde edilen kazancın vekâletsiz iş görme hükümlerine göre kendisine verilmesini talep edebilir. İhtiyati tedbir yoluyla içeriğe erişimin engellenmesi de bu çerçevede değerlendirilir.

İçeriğin Yayından Çıkarılması ve Erişimin Engellenmesi (5651 sayılı Kanun m.9)

5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Kanunu m.9, kişilik haklarını ihlal eden internet içeriklerinin kaldırılması ve erişimin engellenmesi prosedürünü düzenler.

Başvuru Usulü

İhlal edildiğini iddia eden kişi, sulh ceza hakimliğine doğrudan başvurabilir. 24 saat içinde karar verilmesi öngörülmüştür.

Karar ve BTK Uygulaması

Sulh ceza hakimliği kararı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna (BTK) iletilir ve dört saat içinde erişim engellenir.

• Sulh ceza hakimliğine başvuru
• URL bazlı engelleme talebi
• İhlal delillerinin sunumu
• BTK uygulama süreci
• İtiraz hakkı (7 gün)

Kişilik Haklarının Kapsamı

Ad, şeref, haysiyet, özel hayat, görüntü, ses, ticari itibar gibi değerler kişilik hakkı kapsamındadır. İhlalin açık olması ve telafisi zor zararın doğması aranır.

9/A Maddesi – Özel Hayatın Gizliliği

Özel hayatın gizliliği ihlal edilen kişi ayrıca BTK Başkanlığına doğrudan başvurabilir; dört saat içinde erişim engelleme kararı alınır ve 24 saat içinde sulh ceza hakimi onayına sunulur.

Sık Sorulan Sorular

Ne kadar sürede karar alınır?

Sulh ceza hakimliği 24 saat içinde, 9/A kapsamında BTK dört saat içinde karar verir.

Yurt dışındaki siteler engellenebilir mi?

Türkiye sınırları içinden erişim engelleme Türk mevzuatı çerçevesinde uygulanır.

Unutulma hakkı bu kapsamda mı?

AİHM ve AYM kararları çerçevesinde unutulma hakkı 9. madde uygulamasına dahil edilmiştir.

İletişim

ALYAR LAW & CONSULTANCY – Cevizli Mah. Enderun Sok. No:10C Kartal/İstanbul

Telefon: 0534 636 19 19 | E-posta: alyarlaw@gmail.com

Resmi Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
• Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
• UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
• İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
• T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
• Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki sorunlarınız için bir avukata danışmanız önerilir.

İletişim | Hakkımızda