Danıştay 5. Dairesi Memur ve Disiplin Kararları

Danıştay 5. Dairesi, kamu görevlilerine verilen disiplin cezalarının hukuka uygunluğunu temyizen denetleyen dairelerden biridir. Bu rehberde, aynı fiil nedeniyle yürütülen ceza yargılaması ile disiplin soruşturmasının birbirinden bağımsızlığı ilkesi ve ceza mahkemesi beraat kararının disiplin cezasına etkisi güncel içtihatla ele alınmıştır.

Son güncelleme: 07.09.2026 — Güncel Danıştay 5. Daire içtihadı ve 657 sayılı Kanun m.131 hükümleri işlenmiştir.

İçindekiler

• Danıştay 5. Dairesi Neye Bakar?
• Ceza ve Disiplin Kovuşturmasının Bağımsızlığı
• Beraat Kararının Disiplin Cezasına Etkisi
• Yargı Kararları
• Sıkça Sorulan Sorular

Danıştay 5. Dairesi Neye Bakar?

Danıştay 5. Daire, memur ve diğer kamu görevlilerinin disiplin cezalarına karşı açılan iptal davalarının temyiz incelemesini yürütür. Uygulamada sıkça karşılaşılan sorunlardan biri, aynı fiil nedeniyle hem ceza yargılaması hem disiplin soruşturması yürütülen hallerde, ceza mahkemesi kararının disiplin cezasına etkisinin ne olacağıdır.

Ceza ve Disiplin Kovuşturmasının Bağımsızlığı

657 sayılı Kanun’un 131. maddesinin 1. fıkrası, aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olmasının disiplin kovuşturmasını geciktiremeyeceğini; 2. fıkrası ise memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmamasının ayrıca disiplin cezası uygulanmasına engel olamayacağını hükme bağlar. Danıştay 5. Uygulamada, kamu görevlilerince işlenen fiillerin hem disiplin suçu hem ceza hukuku bakımından suç oluşturması halinde, ceza yargılaması ile disiplin soruşturmasının birbirinden bağımsız yürütüldüğü kabul edilmektedir; memurun fiili işlemediğine dair kesin ceza mahkemesi tespiti dışında, ceza mahkemesi kararının disiplin yargılaması bakımından doğrudan bağlayıcılığı bulunmadığı değerlendirilmektedir.

Beraat Kararının Disiplin Cezasına Etkisi

İdari yargı mercileri, disiplin cezasına konu fiilin sübuta erip ermediğine karar verirken, ceza mahkemesi kararından bağımsız olarak ancak o karardaki tespitlerin yeniden tartışılmasına da yol açmayacak şekilde, disiplin soruşturması kapsamındaki bilgi ve belgeler ile tanık ifadelerini değerlendirerek sonuca ulaşmalıdır. Danıştay 5. Daire, salt ceza mahkemesi beraat kararına dayanılarak, disiplin soruşturma raporu ve dosyadaki diğer delillerin değerlendirilmeden disiplin cezasının iptaline karar verilmesini hukuka aykırı bulmaktadır; resen araştırma yetkisi kapsamında ceza yargılaması sırasında toplanan deliller de kullanılabilir, ancak asıl olan disiplin dosyasının kendi içinde değerlendirilmesidir.

Yargı Kararları

Danıştay 5. Daire, E.2016/21102, K.2020/5476, 30.11.2020: Uyuşturucu madde ticareti yapan kişilere bilgi vererek yetkisini kişisel çıkar sağlamak amacıyla kötüye kullandığı iddiasıyla meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılan polis memurunun açtığı davada, İdare Mahkemesi, aynı fiil nedeniyle yürütülen ceza davasında beraat kararı verildiğini gerekçe göstererek disiplin cezasının iptaline karar vermiştir. Danıştay, İdare Mahkemesinin salt ceza mahkemesi kararı ve bu karardaki tespitlere dayandığını, disiplin soruşturma raporu, ekleri ve tape kayıtları gibi delilleri kendi içinde değerlendirmediğini belirterek, bu değerlendirme eksikliğinin disiplin hukuku ilkelerine aykırı olduğu gerekçesiyle kararı bozmuş, dosyadaki delillere göre davacının isnat edilen fiili işlediğinin anlaşıldığını tespit etmiştir.
Karara erişim: https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/639992500 (erişim tarihi: 07.09.2026)

Sıkça Sorulan Sorular

Danıştay 5. Dairesi hangi davalara bakar?

Memur ve diğer kamu görevlilerinin disiplin cezalarına karşı açılan iptal davalarının temyiz incelemesine bakar.

Ceza mahkemesinde beraat eden memur disiplin cezası alabilir mi?

Evet; 657 sayılı Kanun m.131 uyarınca ceza ve disiplin yargılaması birbirinden bağımsızdır, beraat tek başına disiplin cezasını engellemez.

Ceza kovuşturması disiplin soruşturmasını durdurur mu?

Hayır; aynı olaydan dolayı ceza mahkemesinde kovuşturma başlaması, disiplin kovuşturmasının geciktirilmesine gerekçe olamaz.

İdare mahkemesi disiplin davasında neyi araştırmalı?

Disiplin soruşturma raporu, ekleri ve tüm dosya kapsamını değerlendirerek, isnat edilen fiilin sübuta erip ermediğini kendi içinde tespit etmelidir.

Ceza mahkemesi kararı hiç dikkate alınmaz mı?

Dikkate alınabilir; resen araştırma kapsamında ceza yargılamasındaki deliller kullanılabilir, ancak salt bu karara dayanmak yeterli değildir.

Hangi hal disiplin cezasını kesin olarak engeller?

Ceza mahkemesinin memurun fiili işlemediğine dair kesin tespiti, disiplin yargılamasını da bağlar.

Disiplin cezasına karşı dava süresi kaç gündür?

Tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılmalıdır (İYUK m.7).

Aynı fiil için hem ceza hem disiplin cezası verilebilir mi?

Evet; ceza hukuku ve disiplin hukuku farklı amaçlar taşıdığından, aynı fiil için hem ceza hem disiplin yaptırımı uygulanabilir.

Disiplin dosyasında hangi deliller önemlidir?

Soruşturma raporu, tanık ifadeleri, teknik takip/dinleme kayıtları gibi somut belgeler önemlidir.

Danıştay bu tür davalarda kararı her zaman bozar mı?

Hayır; idare mahkemesinin disiplin dosyasını usulüne uygun değerlendirip değerlendirmediğine göre onama veya bozma kararı verilir.

İlgili Hizmet Alanlarımız

• İdare Hukuku Danışmanlığı
• Memur Disiplin Cezasına İtiraz
• Danıştay 5. Daire — Yetkili Disiplin Kurulu Emsal Kararları

Resmî Kaynaklar

• 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
• Danıştay 5. Daire E.2016/21102, K.2020/5476

Hazırlayan

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu. ALYAR LAW & CONSULTANCY bünyesinde idare hukuku ve kamu personeli uyuşmazlıkları alanında çalışmaktadır.