İsim ve Soyisim Değişikliği Davası

Ä°sim veya soyisim değişikliği davası, Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 27. maddesine dayanır: “Adın değiştirilmesi, ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir.” 14.11.2024 tarihli 7532 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, verilen karar artık gazete ilanı yerine Basın Ä°lan Kurumunun ilan portalında yayımlanmaktadır — bu, süreci hem hızlandıran hem maliyeti düşüren önemli bir güncellemedir.

Son güncelleme: Eylül 2026 — 7532 sayılı Kanunla değişen ilan usulü ve güncel SSS eklendi.

İsim değişikliği davası nedir, kim açabilir?

TMK m.27 uyarınca herkes, adını veya soyadını değiştirmek için haklı bir sebebe dayanarak yerleşim yeri Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açabilir. Kanun “haklı sebep” kavramını tanımlamamış, bu değerlendirmeyi hâkimin takdirine bırakmıştır. Uygulamada sık kabul gören haklı sebepler arasında: adın gülünç, aşağılayıcı veya telaffuzu güç olması, toplumda yaygın kullanılan ad ile nüfus kaydındaki adın farklı olması, dini/kültürel/kimliksel nedenler, cinsiyet geçiş süreci ve aile ćçi travmatik olaylarla (istismar, şiddet) bağlantılı soyadı değişikliği talepleri sayılabilir.

7532 sayılı Kanunla değişen ilan usulü (14.11.2024)

TMK m.27/2, 7532 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle değiştirilmiş ve adın değiştirildiğine ilişkin ilan artık gazetede değil, Basın Ä°lan Kurumunun ilan portalında yapılmaktadır. Ä°landa hükmü veren mahkeme, kararın tarihi, dosyanın esas ve karar numarası, kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer, doğum tarihi, ana-baba adı, önceki adı/soyadı ve yeni adı/soyadı yer alır. Bu değişiklik öncesinde resmi gazete veya yerel gazetede ilan zorunluluğu bulunuyordu; yeni usul hem maliyeti düşürmekte hem de süreci dijitalleştirmektedir.

Adın değişmesinin hukuki sonuçları

Kanun açıkça düzenler: “Ad değişmekle kişisel durum değişmez.” Yani isim veya soyisim değişikliği; soy bağını, miras hakkını, önceki adla kurulan sözleşmelerin geçerliliğini veya kimlik numarasını (TC kimlik no) etkilemez. Değişiklik yalnızca nüfus kaydındaki ad/soyad bilgisini günceller; ehliyet, tapu, banka hesabı gibi kayıtların da ayrıca güncellenmesi gerekir.

Üçüncü kişilerin itiraz hakkı

TMK m.27/4’e göre, adın değiştirilmesinden zarar gören bir kimse, bunu öğrendiği günden başlayarak 1 yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir. Bu, örneğin alacaklısının adını değiştirerek takip veya icra sürecinden kaçınmaya çalıştığını düşünen bir üçüncü kişi için önemli bir güvencedir.

Dava süreci — adım adım

Sıkça Sorulan Sorular

İsim değişikliği için hangi mahkemeye başvurulur?

Yerleşim yerindeki Asliye Hukuk Mahkemesine, nüfus müdürlüğü hasım gösterilerek dava açılır; idari bir başvuru yolu bulunmamaktadır.

“Haklı sebep” olarak neler kabul edilir?

Kanun bir liste vermez; mahkeme uygulamasında adın gülünç/aşağılayıcı olması, toplumda farklı bir adla tanınma, dini-kültürel nedenler, cinsiyet geçişi ve travmatik aile geçmişiyle bağlantılı soyadı talepleri sıkça kabul görür; her başvuru somut olayına göre değerlendirilir.

Soyadımı, boşandığım eşimin soyadından kurtulmak için değiştirebilir miyim?

Evlilik soyadı meselesi genellikle TMK’nın evlilik/boşanma hükümleri (m.187, m.173) çerçevesinde ayrı olarak çözülür; TMK m.27 daha çok doğuştan gelen ad/soyadın değiştirilmesi içindir, ancak somut olayda örtüşen talepler olabilir.

İsim değişikliği davası ne kadar sürer?

Mahkemenin iş yüküne ve delil durumuna göre değişmekle birlikte, çekiȅŸmesiz ve iyi hazırlanmışı dosyalarda birkaç duruşmada sonuçlanabilir.

Değişiklik kararı kesinleştikten sonra kimlik, pasaport gibi belgeler otomatik güncellenir mi?

Hayır; karar nüfus siciline işlendikten sonra kimlik, pasaport, ehliyet gibi belgelerin ayrı ayrı yenilenmesi için ilgili kurumlara başvuru yapılması gerekir.

Reşit olmayan bir çocuğun adı değiştirilebilir mi?

Evet, ancak dava velisi veya vasisi tarafından açilır ve mahkeme çocuğun üstün yararını gözetir; ayırt etme gücüne sahip çocuğun görüşü de alınabilir.

Aynı kişi birden fazla kez ad değişikliği davası açabilir mi?

Kanun sayısal bir sınır koymaz ancak her başvuruda yeniden haklı sebebin ispatı aranır; art arda çok sayıda değişiklik talebi mahkemece daha sıkı değerlendirilebilir.

İlan artık gazetede çıkmıyorsa, üçüncü kişiler değişiklikten nasıl haberdar olur?

Basın İlan Kurumunun resmî ilan portalı kamuya açıktır; ayrıca nüfus kaydı da güncellenir, dolayısıyla ilgili kurumlar (icra daireleri, tapu vb.) sorgulama yoluyla bilgiye ulaşabilir.

İlgili Hizmet Alanlarımız

Bürommuz isim/soyisim değişikliği davaları, nüfus kaydı düzeltme davaları ve kişisel durum sicilindeki hatalı kayıtların düzeltilmesi konularında destek vermektedir.

Resmî Kaynaklar

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.27 — mevzuat.gov.tr
• 7532 sayılı Kanun m.12 (ilan usulü değişikliği, 14.11.2024) — mevzuat.gov.tr

Hazırlayan

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu