Tapu İptal ve Tescil Davasında Ehliyet | Hukuki Çerçeve
Tapu iptal ve tescil davalarında işlem ehliyeti, irade fesatları ve muvazaa iddiaları sıkça karşılaşılan hukuki sorunlardır. Bu rehber dava şartlarını ve ispat yükünü ayrıntılı açıklar.
Ehliyet ve Temyiz Kudreti
Tapu işleminde ehliyet bulunmaması mutlak butlanı doğurur.
Adli Tıp ve psikiyatri raporu kritik delildir.
Muvazaa İddiası
Mirastan mal kaçırma muvazaası yaygın iddiadır.
Bedelde muvazaa, açıkta muvazaa ve relativ muvazaa farklı sonuçlar doğurur.
Hile ve Korkutma
İrade sakatlığı bir yıl içinde ileri sürülmelidir.
İptal davası açma süresi geçirilirse iptal hakkı düşer.
Yargıtay Kararı: Ehliyetsizlikte Karşı Tarafın İyi Niyeti İşlemi Kurtarmaz
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E.2021/7769 K.2023/194 sayılı, 16.01.2023 tarihli kararıyla (oy birliği, onama) ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle yapılan taşınmaz devirlerinin ehliyetsizlik nedeniyle iptaline ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararını onamıştır. Kararda üç ilke öne çıkar: (1) TMK m.15 uyarınca ayırt etme gücü bulunmayan kişinin geçerli bir iradesi olmadığından yaptığı işleme sonuç bağlanamaz ve karşı tarafın iyi niyetli olması işlemi geçerli kılmaz; bu ilke 11.06.1941 tarihlisayılı İçtihadı Birleştirme Kararında da benimsenmiştir. (2) Ayırt etme gücü nispi bir kavram olup kişiye, eyleme ve işleme göre değiştiğinden, işlem tarihindeki ehliyet konusunda en yetkili kurul olan Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Dairesinden rapor alınmalıdır; TMK m.409/2 de akıl hastalığı veya zayıflığının bilirkişi raporuyla belirlenmesini öngörür. (3) Somut olayda ATK raporu murisin işlem tarihinde fiil ehliyetine sahip olmadığını saptadığından, tapu memurunun devir sırasında “akli melekeleri yerinde” izlenimi edinmesi ve doktor raporuyla tapuya gidilmesi sonucu değiştirmemiştir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bunaması olan kişiden alınan tapu geçerli midir?
Temyiz kudretinin yokluğu ispatlanırsa işlem mutlak butlanla geçersizdir.
Mirastan mal kaçırma davası süresi nedir?
Muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davaları zamanaşımına tabi değildir.
Hukuki Danışmanlık
Konuya ilişkin detaylı hukuki değerlendirme ve süreç yönetimi için ALYAR LAW & CONSULTANCY ekibi ile iletişim bilgilerimize başvurabilirsiniz. İstanbul merkezli ofisimiz dosya bazlı hukuki destek sunar.