Adalar’da Velayet, Kişisel İlişki ve Boşanma Dosyaları

Adalar, İstanbul’un Marmara Denizi’ndeki ada yerleşimlerinden oluşan ilçesidir ve ilçeye ulaşım ağırlıklı olarak deniz yoluyla sağlanır. Bu coğrafi özellik, aile hukuku dosyalarında dilekçe ve delil kadar zaman ve ulaşım planının da hesaba katılmasını gerektirir. Velayet düzeni, kişisel ilişki günleri, okul ve sağlık hizmetleri gibi konular, çocuğun ada ile karada kalan ebeveyn arasında gidip gelmesiyle doğrudan bağlantılıdır. Aşağıdaki bilgiler Adalar’da yaşayan eşler ve ebeveynler için genel bir çerçeve sunmaktadır; Av. Bilal Alyar somut dosyada belgelere dayanarak değerlendirme yapar.

Kişisel ilişki düzeninde ulaşım

Velayeti almayan ebeveyn ile çocuk arasındaki kişisel ilişki (TMK m.323), hâkim tarafından gün, saat ve teslim yeri belirtilerek düzenlenir. Adalar’da yaşayan bir çocuk için vapur ve deniz otobüsü saatleri, kış aylarında seferlerin azalması gibi etkenler bu programın uygulanabilirliğini belirler. Dava aşamasında önerilen kişisel ilişki programı bu nedenle sefer saatleri ve okul çıkış saatiyle birlikte sunulmalıdır. Uygulanamaz bir program, sonradan sürekli ihlal iddiasına yol açar. Her iki ebeveynin de çocuğun ulaşımını nasıl karşılayacağı ve teslim noktasının neresi olacağı yazılı hâle getirilirse, kararın icrası da kolaylaşır.

Velayet kararı nasıl şekillenir?

Velayet, çocuğun üstün yararı esas alınarak belirlenir. Hâkim; çocuğun yaşını, bakımını fiilen kimin üstlendiğini, okul ve sağlık düzenini, ebeveynlerin barınma koşullarını ve gerekirse sosyal inceleme raporunu dikkate alır. Çocuğun yaşadığı çevrenin korunması, okul sürekliliği ve kardeşlerin birlikte kalması önemli ölçütlerdir. Velayetin sonradan değiştirilmesi, ancak koşulların esaslı biçimde değişmesi hâlinde mümkündür (TMK m.349). Ebeveynlerden birinin ada dışına taşınma planı varsa, bu plan velayet ve kişisel ilişki talebiyle birlikte değerlendirilmelidir.

Ada yaşamında koruma tedbirleri

Daha küçük yerleşimlerde komşuluk ilişkileri yakındır; bu durum şiddet veya tehdit hâlinde başvuruyu zorlaştırabilir. 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma talebi, mülkî amire veya aile mahkemesi hâkimine yapılabilir; kolluk birimleri de acil durumlarda koruma tedbirini uygular. Tedbir kararları uzaklaştırma, ortak konuta girmeme ve iletişimin kesilmesini kapsayabilir. İlk kararın süresi en çok altı aydır (m.8). Mağdurun ada içinde güvenli bir adrese ulaşıp ulaşamayacağı da başvuru sırasında planlanmalıdır.

Okul, sağlık ve günlük düzenin kayıt altına alınması

Ada yerleşimlerinde okul, hastane ve sağlık ocağı gibi hizmetlere erişim şehir merkezinden farklı işleyebilir. Çocuğun hangi okula gittiği, rahatsızlık durumunda hangi sağlık kuruluşuna başvurulduğu ve bu başvuruları kimin yaptığı, velayet değerlendirmesinde önem kazanan olgulardır. Bu nedenle karne, devamsızlık kayıtları, aşı kartı ve doktor randevuları tarih sırasıyla düzenlenip dosyaya sunulmak üzere saklanmalıdır. Yazışma ve mesajların silinmemesi, sonradan fiilî bakım düzenini göstermek bakımından da yararlıdır.

Nafaka ve ekonomik düzen

• Tedbir nafakası dava sürerken ihtiyaç sahibi eşe ve çocuğa verilebilir (TMK m.169).
• Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eş için söz konusudur (m.175).
• İştirak nafakası, velayet kendisine bırakılmayan ebeveyn tarafından çocuğun giderleri için ödenir (m.182).
• Nafaka miktarı; tarafların gelir düzeni, çocuğun ihtiyaçları ve yaşam koşulları dikkate alınarak belirlenir.
• Ödenmeyen nafaka için ilamlı icra yolu veya İİK m.344 kapsamında tazyik hapsi istenebilir.

Mal paylaşımı ve dijital varlıklar

Edinilmiş mallara katılma rejiminde, evlilik içinde edinilen mallar tasfiye sırasında hesaplamaya girer (TMK m.218 ve devamı). Banka hesapları ve taşınmazların yanında kripto varlık hesapları ile elektronik cüzdanlar da edinilmiş mal niteliği taşıyabilir. Bu tür varlıkların tespiti için hesap ekstreleri, işlem geçmişi ve platform yazışmaları toplanır; gerektiğinde mahkemeden ilgili kuruluştan bilgi istenmesi talep edilir. Rejim, dava tarihinde sona ermiş sayılır (m.225/2).

Anlaşmalı boşanmada ada ve kara arasındaki düzen

Eşlerden biri adada, diğeri karada yaşayacaksa protokol bu durumu açıkça düzenlemelidir. Kişisel ilişkinin hangi iskelede teslim edileceği, bayram ve yaz tatillerinin nasıl paylaşılacağı ve ulaşım giderinin kim tarafından karşılanacağı yazıya geçirilirse sonradan uyuşmazlık azalır. Hâkim, protokolü onaylarken çocuğun yararına aykırı bir düzenleme görürse bu bölümlerin değiştirilmesini isteyebilir (TMK m.166/3).

Dosyanın yürütülmesi

1. Nüfus kayıtları, çocukların okul belgeleri ve gelir belgeleri temin edilir.
2. Çocukla ilgili ulaşım ve sefer saatleri yazılı programa dönüştürülür.
3. Talepler (boşanma, velayet, nafaka, tazminat, mal rejimi) dilekçede tek tek gösterilir.
4. Duruşma tarihlerinde deniz ulaşımına bağlı gecikme riskine karşı önceden planlama yapılır.
5. Hüküm sonrası istinaf süresi tebliğden itibaren izlenir.

Sık sorulan sorular

Adalar’da yaşıyorum; çocuğu anne mi baba mı alır?

Hâkim çocuğun üstün yararına bakar. Cinsiyet tek başına belirleyici değildir; bakım düzeni, okul, sağlık ve barınma koşulları birlikte değerlendirilir.

Eşim ada dışına taşınmak istiyor, çocuğu götürebilir mi?

Boşanma sonrası velayet kendisinde olan ebeveyn çocuğun yerleşim yerini kural olarak belirler. Ancak kişisel ilişkiyi ciddi biçimde engelleyecek bir taşınma olursa diğer ebeveyn mahkemeye başvurabilir; velayet henüz belirlenmemişse çocuğun yerleşimi dava sırasında hâkimce düzenlenir.

Koruma kararı için hangi kuruma başvurulur?

6284 sayılı Kanun kapsamında mülkî amire, aile mahkemesine ya da kolluk birimine başvuru yapılabilir. Acil durumlarda kolluk gecikmeksizin tedbir alır.

Anlaşmalı boşanma ne kadar sürer?

Protokol ve belgeler hazırsa tek celsede sonuçlanabilir; süre mahkemenin iş yüküne göre değişir. Duruşma günü ise mahkemenin takvimine göre belirlenir.

Kripto cüzdanım mal paylaşımına girer mi?

Evlilik içinde edinilmişse edinilmiş mal sayılabilir. Tespiti ve değerlemesi için işlem geçmişi ve platform kayıtları gerekir.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.