Arayüz Dolandırıcılığında Hukuki Süreç

Arayüz dolandırıcılığı; gerçek bir yatırım platformunun, kripto borsasının, banka uygulamasının veya devlet kurumunun arayüzünün taklit edilerek mağdurun bu sahte sayfa üzerinden işlem yapmaya yönlendirildiği bilişim sistemi aracılığıyla dolandırıcılık türüdür. Bu sayfa; arayüz dolandırıcılığı tipleri, mevzuat zemini (TCK m.158/1-f, m.243, m.244, m.245, m.245A, 5651 sayılı Kanun, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu), soruşturma yöntemleri (DNS / WHOIS tespiti, server logları, IP iz sürme), delil tespit prosedürü, yetkili savcılık ve mahkeme, ihtiyati tedbir/elkoyma ile resmi karar bankası bağlantılarını derler.

Sayfada yer alan karar atıfları Yargıtay, Anayasa Mahkemesi, Danıştay ve bölge adliye mahkemelerinin resmi karar bankalarındaki metinlere bağlanır; her dosya münferit değerlendirilmelidir.

Arayüz Dolandırıcılığı Türleri

• Klon site (mirror site) dolandırıcılığı: Gerçek banka, kripto borsası veya forex aracı kurumun web sitesinin birebir kopyalandığı, alan adı küçük bir harf değişikliği ile (typo-squatting) tescil edilen sahte sayfa.
• Sahte mobil uygulama: Google Play veya App Store’da gerçek uygulama gibi yayımlanan, sahte borsa görünümlü, gerçek olmayan bakiye ve grafik gösteren uygulama.
• Phishing e-posta + sahte giriş ekranı kombinasyonu: Banka şifresi yenileme, vergi iadesi, e-Devlet doğrulaması gibi sahte gerekçelerle yönlendirme.
• Reklam ağı (malvertising) yoluyla arayüz taklidi: Google Ads veya sosyal medya reklamları üzerinden sahte borsa/forex platformuna trafik çekilmesi.
• Sahte e-Devlet / vergi dairesi arayüzü: “Vergi iadeniz yatırıldı, IBAN doğrulayın” tuzağı; T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı görünümlü sahte sayfalar.
• SMS / WhatsApp ile gönderilen kısa link arayüzü: Kargo takip, SGK prim borcu, banka kart bloke şablonlu sayfalar.
• Sahte yatırım platformu (sahte borsa arayüzü): Bu pillar’ın ayrı bir başlığı olarak detaylı incelenmiştir (bkz. /borsa-arayuz-dolandiriciligi-avukati/).
• Adblocker / VPN arayüzü dolandırıcılığı: Ücretsiz VPN uygulaması içine yerleştirilen reklam paneli üzerinden kart bilgisi toplama.

Hukuki Çerçeve ve Mevzuat

• TCK m.158/1-f: Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık.
• TCK m.243: Bilişim sistemine yetkisiz girme — sahte oturum açma ekranı ile elde edilen kimlik bilgileri kullanılarak gerçek sisteme erişim.
• TCK m.244: Sistemin işleyişini engelleme, bozma; veri değiştirme. Klon sayfada toplanan verinin orijinal sisteme aktarılması.
• TCK m.245: Banka veya kredi kartının kötüye kullanılması — toplanan kart bilgisinin sahte işlemde kullanılması.
• TCK m.245A: Yasak cihaz veya program (skimmer, keylogger) kullanma.
• TCK m.135-138: Kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi, verilmesi, yok edilmemesi.
• 5651 sayılı Kanun: İnternet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi; içerik kaldırma ve erişimin engellenmesi tedbiri.
• 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu: E-imza sahteciliği iddialarında uygulanır.
• 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri Kanunu: Ödeme hizmetleri sağlayıcısı sorumluluğu.
• KVKK 6698 sayılı Kanun: Kişisel verilerin sızdırılması/ele geçirilmesi durumunda VERBİS bildirimi ve idari yaptırım.

Soruşturma Yöntemleri ve Delil Tespiti

1. WHOIS / DNS tespiti: Sahte alan adının tescil bilgisi, kayıt tarihi, registrar firması, name-server bilgileri ekran görüntüsü ile delillendirilir.
2. Sunucu IP tespiti: Sahte sitenin barındırıldığı sunucunun IP adresi (ping, traceroute, DNS lookup); hosting firmasından sunucu logları talep edilir.
3. SSL sertifika analizi: Sahte sitenin kullandığı sertifikanın “Issued To” alanı, Let’s Encrypt mi yoksa EV-SSL mi olduğu, tescil tarihi.
4. Sayfa kaynak kodu (view-source) arşivi: HTML, JavaScript ve form-action URL’lerinin alındığı zamandaki halinin korunması.
5. Yer sağlayıcı/içerik sağlayıcı 5651 m.4-5 bilgileri: BTK Erişim Sağlayıcıları Birliği üzerinden talep edilebilir.
6. Erişim engelleme talebi: 5651 sayılı Kanun m.8/A, m.9 ve m.9/A kapsamında BTK veya Cumhuriyet Başsavcılığı’ndan içerik kaldırma/erişim engelleme tedbiri istenir.
7. Reklam ağı kaydı (varsa): Google Ads/Meta Ads üzerinden reklam yayımlanmışsa savcılık üzerinden reklam veren hesabın bilgileri istenir.
8. Mağdur cihazına adli bilişim incelemesi: Tarayıcı geçmişi, autofill kayıtları, çerez/önbellek imajı.

Yetkili Savcılık ve Mahkeme

5271 sayılı CMK m.12 uyarınca suçun işlendiği yer yetkilidir. Bilişim suçlarında suç birden çok yerde işlenmiş kabul edildiğinden mağdurun bulunduğu yer mahkemesi de yetkili olabilir. Görevli mahkeme; TCK m.158/1-f çerçevesindeki nitelikli dolandırıcılıkta Ağır Ceza Mahkemesi, TCK m.243-244-245 çerçevesinde Asliye Ceza Mahkemesi‘dir. Erişim engelleme talepleri için Sulh Ceza Hakimliği görevlidir (5651 m.9).

Güncel durum notu: 5651 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi, Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Kişilik hakkı ihlali nedeniyle artık m.9 üzerinden sulh ceza hâkimliğine başvurulamaz. Yürürlükteki yollar şunlardır: özel hayatın gizliliği için 5651 m.9/A (BTK Başkanlığına doğrudan başvuru), kişilik hakkı ihlali için TMK m.24-25 ve HMK m.389 vd. uyarınca hukuk mahkemesinde ihtiyati tedbir, sosyal ağ sağlayıcıya doğrudan başvuru için ise 5651 Ek m.4.

Konuyla İlgili Resmi Karar Bağlantıları

Aşağıdaki tablolarda; Yargıtay, AYM, Danıştay ve bölge adliye mahkemelerinin bilişim sistemi aracılığıyla dolandırıcılık, kişisel verilerin korunması, sahte içerik ve erişim engelleme kapsamında verdiği kararların resmi bağlantıları yer alır. Her karar münferit değerlendirilmelidir.

TCK m.243 — Bilişim Sistemine Girme

TCK m.244 — Sistemin İşleyişini Engelleme / Veri Değiştirme

TCK m.245 — Banka veya Kredi Kartının Kötüye Kullanılması

TCK m.132 — Haberleşmenin Gizliliğini İhlal

5651 Sayılı Kanun — Yargıtay, BAM ve Danıştay

Erişim Engelleme Tedbiri Kararları

İlgili İçerikler

• Borsa Arayüz Dolandırıcılığı
• Sahte Yatırım Platformu
• Kripto Para Avukatı
• İstanbul Bilişim Avukatı
• TCK m.158/1-f Rehberi
• TCK m.243 Rehberi
• Forex Dolandırıcılığı
• Yatırım Vaadi Dolandırıcılığı

Sıkça Sorulan Sorular

Yasal Uyarı

Bu sayfa; 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.55 ile Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun şekilde yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sayfa içeriği müvekkil-avukat ilişkisi kurmaz; iş bulma, müşteri çekme veya kazanç vaadi taşımaz.