Arnavutköy’de Boşanma, Velayet ve Mal Paylaşımı Davaları

Arnavutköy, İstanbul Havalimanı’nın ilçe sınırları içinde bulunduğu ve yerleşik mahallelerle kırsal dokunun yan yana sürdüğü bir ilçedir. Bu yapı aile hukuku dosyalarına da yansıyabilir: çiftlerin evlilik süresince edindiği mallar arasında arsa, tarla ya da kat karşılığı alınmış bir daire bulunabilir ve boşanmada asıl tartışma çoğu zaman bu malların nasıl paylaşılacağı üzerinde toplanır. Bu sayfa, Arnavutköy’de boşanma, velayet, nafaka veya mal rejimi uyuşmazlığıyla karşılaşan kişiler için sürecin genel çerçevesini anlatır. Av. Bilal Alyar bu dosyalarda vekil olarak görev alır.

Taşınmazı Olan Çiftlerde Mal Rejimi Neden Belirleyicidir?

1 Ocak 2002’den sonra kurulan evliliklerde, eşler başka bir rejim seçmemişse yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir (TMK m.202). Bu rejimde her eşin malları edinilmiş mal ve kişisel mal olarak ayrılır. Çalışma karşılığı elde edilen gelir ve bununla alınan mallar edinilmiş mal sayılırken, miras ya da bağış yoluyla gelen mallar kişisel maldır (TMK m.219-220). Aksi ispatlanmadıkça eşlerden birinin elindeki mal edinilmiş mal kabul edilir.

Arsa ya da tarla gibi bir taşınmaz, evlilikten önce veya miras yoluyla bir eşe geçmişse kişisel maldır; ancak üzerine evlilik içinde inşaat yapılması ya da kat karşılığı bir bağımsız bölüm alınması durumunda, kişisel malın yerine geçen değer ile eşin emeğinden ya da ortak gelirden gelen katkı birbirinden ayrıştırılmalıdır. Tasfiyede, borçlar düşüldükten sonra kalan artık değerin yarısı diğer eşe düşer (TMK m.236). Eşlerden birinin diğerinin malına yaptığı karşılıksız katkıdan doğan değer artış payı alacağı da ayrıca talep konusu olabilir (TMK m.227).

Katılma alacağı davasının zamanaşımı on yıldır (TBK m.146); boşanmadan doğan diğer dava hakları için ise boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıllık süre söz konusudur (TMK m.178). Taşınmazın üçüncü kişiye devrini önlemek için dava sırasında tapuya ihtiyati tedbir şerhi konulması talep edilebilir (HMK m.389 vd.).

Davaya Başlamadan Önce Hazırlanacaklar

• Nüfus kayıt örneği, evlilik cüzdanı ve çocukların nüfus bilgileri.
• Tapu kayıtları, araç ruhsatları, banka hesap özetleri ve varsa şirket ortaklığına ilişkin belgeler.
• Gelir durumunu gösteren belgeler: bordro, vergi levhası, kira sözleşmeleri.
• Boşanma sebebine dayanak olabilecek yazışma, rapor ve tanık bilgileri.
• Daha önce verilmiş koruma ya da tedbir kararları varsa bunların örnekleri.

Yetkili Mahkeme ve Dava Süreci

Boşanma davasında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi ya da davadan önce eşlerin son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168). Arnavutköy’de oturan kişinin davasının hangi adliyede görüleceği, bu yetki kuralına ve adliyenin yargı çevresine göre belirlenir; kesin bilgi için dosya açılmadan önce adliye kaleminden veya UYAP’tan teyit alınmalıdır.

1. Dava dilekçesi aile mahkemesine sunulur ve karşı tarafa tebliğ edilir.
2. Davalı, tebliğden itibaren iki hafta içinde cevap dilekçesi verir (HMK m.127).
3. Ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık konuları belirlenir, sulh imkânı değerlendirilir (HMK m.137-140).
4. Tahkikat aşamasında tanıklar dinlenir, bilirkişi incelemesi yapılır.
5. Hüküm verilir; gerekçeli karar tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna gidilebilir (HMK m.345).

Çocuklu Dosyalarda Velayet ve İştirak Nafakası

Boşanma kararıyla birlikte hâkim, çocukların velayetini ve diğer ebeveynle kişisel ilişkinin nasıl kurulacağını da düzenler; çocuğun giderlerine katılmak üzere iştirak nafakası takdir edilir (TMK m.182). Bu kararlarda belirleyici ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Dava devam ederken ev, çocuk ve geçim konusunda geçici önlemler istenebilir ve tedbir nafakası talep edilebilir (TMK m.169).

Şiddet ve Tehdit Bulunan Dosyalar

Aile içinde şiddet ya da tehdit söz konusuysa 6284 sayılı Kanun kapsamında mülkî amir koruyucu tedbir kararı verebilir (m.3), aile mahkemesi hâkimi ise önleyici tedbir kararı alabilir (m.5). Tedbir süresi ilk defasında en çok altı aydır (m.8). Bu başvurular boşanma davasından bağımsız yapılabilir.

Mevzuat Dayanağı

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu: boşanma sebepleri (m.161-166), tazminat ve nafaka (m.174-176), mal rejimi (m.202 vd.).
• 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun.
• 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun.
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu.

Sıkça Sorulan Sorular

Kat karşılığı alınan daire boşanmada paylaşılır mı?

Arsa evlilikten önce veya miras yoluyla gelmişse kişisel maldır; karşılığında alınan daire bu malın yerine geçen değer olarak kişisel mal sayılabilir. Ancak inşaat için evlilik içinde yapılan ortak harcamalar ve emek katkısı ayrıca hesaplanır. Sonuç, tapu, sözleşme ve ödeme kayıtlarının incelenmesine bağlıdır.

Anlaşmalı boşanma için evlilik ne kadar sürmüş olmalıdır?

Evlilik en az bir yıl sürmüşse eşler birlikte başvurabilir ya da biri diğerinin davasını kabul edebilir; hâkim tarafları dinler ve protokolü çocuğun yararı yönünden denetler (TMK m.166/3).

Nafaka, boşanma kararından önce de istenebilir mi?

Evet. Dava açıldıktan sonra tedbir nafakası talep edilebilir; boşanma kararıyla birlikte ise yoksulluk nafakası ve çocuk için iştirak nafakası değerlendirilir (TMK m.169, 175).

Eşim taşınmazı satmak üzere. Ne yapılabilir?

Dava açılmışsa veya açılacaksa ihtiyati tedbir talebiyle tapuya şerh konulması istenebilir. Aile konutu için ayrıca eşin rızası aranır ve tapuya şerh verilebilir (TMK m.194).

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.