Bakırköy’de Kripto Varlık Soruşturmaları: İfade, İnceleme ve Savunma

Bakırköy’de Bakırköy Adliyesi hizmet vermektedir (Adalet Bakanlığı’nın bakirkoy.adalet.gov.tr adresli sitesi bu adliyeye aittir). Kripto varlık işlemleri nedeniyle soruşturulan kişiler için ilçede bulunmak, dosyanın hangi başsavcılıkta yürütüleceği sorusuna tek başına cevap vermez; yetki, suçun işlendiği yere, zarar görenin yerleşim yerine ve hesabın bulunduğu bankaya göre değişebilir. Bu sayfa, soruşturma aşamasında bulunan ya da çağrı alan kişilere yönelik genel bir yol haritasıdır.

Soruşturmanın başlangıcı

Soruşturma çoğunlukla üç yoldan başlar: bir zarar gören kişinin suç duyurusu, bankanın şüpheli işlem bildirimi sonrası kolluğun çalışması ya da başka bir dosyada ele geçen hesap bilgileri. Kişi, olayı ilk kez kolluktan gelen bir arama, e-Devlet bildirimi veya çağrı kâğıdıyla öğrenir. Çağrı kâğıdında şüpheli ya da tanık sıfatının hangisi olduğuna bakılması, ilk önemli adımdır; çünkü haklar ve hazırlık buna göre değişir.

İfade öncesi hazırlık

İfadeden önce olayla ilgili tüm hesap hareketleri, kripto platformu kayıtları, mesajlaşmalar ve sözleşmeler toplanır. Soruşturmayı yürüten savcılığın hangi suçlama üzerinde durduğunu anlamak için dosya kapsamından yararlanılması önemlidir. Kısıtlama kararı bulunmadıkça müdafi, dosyayı inceleyebilir. İfade sırasında kişinin açıklama yapıp yapmayacağı, belgelerin ve kayıtların tamamlanmasına göre belirlenir.

Cihaz ve hesap incelemeleri

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 134. maddesi, bilgisayar, bilgisayar programları ve kütüklerinde arama, kopyalama ve el koymayı hâkim kararına bağlar. Telefon ve bilgisayarlara yapılan incelemede kişinin kripto cüzdan uygulamaları, mesajlaşma geçmişi ve e-posta içerikleri de değerlendirilebilir. Hâkim kararı olmaksızın yapılan işlemler, delilin hukuka uygunluğu bakımından tartışma konusu yapılabilir. Hesaplar için ise CMK m.128/A’daki askıya alma ve m.128’deki el koyma rejimi ayrı ayrı işler; askıya alma mali kurum eliyle kırk sekiz saate kadar, el koyma yalnız hâkim kararıyla gerçekleşir.

Aklama iddiası

Kripto varlıklar üzerinden aktarılan değerin, suç kaynaklı bir gelirin gizlenmesine yönelik olduğu iddia edilirse TCK m.282 gündeme gelir. Temel şekli üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasını gerektirir; örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenirse ceza artırılır. Savunmada, işlemin ekonomik gerekçesi, tarafların kim olduğu ve paranın hareketine ilişkin açıklamaların tutarlılığı önem taşır. Kişinin fiilî olarak işlemde yer alıp almadığı, hesabı kullandırıp kullandırmadığı ayrı ayrı değerlendirilir.

Kovuşturma aşamasına geçilirse

İddianame kabul edilirse, tensip zaptı ve duruşma günü belirlenir. Duruşmada sanık, tanıklar ve bilirkişi dinlenir; dijital deliller incelenir. Bilirkişi raporuna karşı itiraz süresi içinde yazılı beyan sunulması gerekir. Gerekçeli hüküm tebliğ edildiğinde, istinaf için iki haftalık süre işler (CMK m.273); temyiz süresi de iki haftadır (m.291).

Zarar gören açısından seçenekler

Zarar gören kişi, ceza dosyasına katılma talebinde bulunabilir. Ancak ceza mahkemesi tazminat vermez; zarar için hukuk davası açılır. Zamanaşımı, kusur ve zarar hesabı için Borçlar Kanunu hükümleri esas alınır ve ceza hâkiminin kararı hukuk hâkimini kusur ve zarar bakımından bağlamaz (TBK m.74). Hesaba bloke konulmuşsa blokenin hukuk davasındaki icra ve haciz imkânlarını etkileyip etkilemediği ayrıca incelenir.

Kolluk ifadesi ile savcılık ifadesi arasındaki fark

Kolluk, savcılığın talimatıyla ön bilgi toplar; ifade sırasında kişinin sıfatı, hakları ve müdafi talebi tutanağa geçirilir. Savcılıkta alınan ifade ise sonraki karara daha doğrudan etki eder. Kolluktaki beyan ile savcılıktaki anlatım arasında çelişki doğması, kişinin anlatımının inandırıcılığına ilişkin tartışmaya yol açabilir. Bu sebeple ilk ifadeden önce belgelerin düzenli biçimde hazırlanması ve müdafi ile görüşülmesi önerilir.

Dijital delillerin hukuka uygunluğu

Dijital delillerin elde edilme biçimi, kullanılabilirliklerini belirler. Hâkim kararı olmadan yapılan cihaz incelemesi, kopyalama sırasında bütünlüğün gösterilmemesi veya hash değerinin kayda geçmemesi savunmada ileri sürülebilecek itirazlardandır. Ancak bu itirazların sonuç verip vermeyeceği somut olaydaki usul eksikliğine bağlıdır. Eksiklik delili tek başına geçersiz kılmayabilir; kararın gerekçesinde delilin nasıl değerlendirildiğine bakmak gerekir.

Tanık ve şüpheli ayrımı

Kripto hesabındaki işlem nedeniyle tanık olarak çağrılan kişi, ifadesi sırasında kendi aleyhine suç oluşturabilecek bir beyanda bulunması durumunda şüpheli sıfatına geçebilir. Bu durumda susma hakkını hatırlatmak savcının görevidir. Çağrı kâğıdına bakıp yalnızca tanıklık sanılan bir ifade vermeden önce olayın kişiyi nasıl ilgilendirdiği netleştirilmelidir.

Sık sorulan sorular

Savcılığa gitmeden önce ne hazırlamalıyım?

Nüfus cüzdanı, hesap ekstreleri, kripto platformundaki geçmiş işlem dökümü ve ilgili mesajlar yanınızda bulunmalıdır. Dökümlerin tarih aralığı, olayın başladığı günden itibaren seçilir.

Telefonuma el konulursa verilerim kopyalanır mı?

Kopyalama ve el koyma, hâkim kararı gerektirir. Kararın kapsamı ve cihazın kimde olduğu, verilerin kullanılmasında önemlidir; itiraz mümkündür.

Kripto borsası hesabımı kapatırsa delil kaybolur mu?

Hesap kapatılsa bile platform kayıtları belirli süre saklanır. Savcılık veya mahkeme bu kayıtları talep edebilir; kişinin kendi indirebildiği dökümleri önceden alması ise bu süreci kolaylaştırır.

Sadece kripto sattım, başka bir şey yapmadım; yine de sorumlu olur muyum?

Satışın karşılığında alınan paranın kaynağı, tarafların tanışıklığı ve işlemin olağan ticari koşullarda yapılıp yapılmadığı değerlendirilir. Sorumluluk otomatik değildir, kastın ve bilginin belirlenmesine bağlıdır.

İlgili sayfalar: MASAK incelemesi, kripto bilirkişi raporuna itiraz ve Bakırköy ceza avukatı rehberi.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.