Beşiktaş’ta Değerli Taşınmazlar ve Vasiyetname Uyuşmazlıkları

Beşiktaş; Boğaz kıyısı, tarihî mahalleleri, üniversiteleri ve yoğun ticari faaliyetiyle İstanbul’un konut ve iş yeri değerinin yüksek olduğu bölgelerinden biridir. Değeri yüksek taşınmazlar, mirasın paylaşılması sırasında hem hukuki hem de ailevi tartışmaların derinleşmesine yol açabilir. Bu sayfa, Beşiktaş ile bağlantılı miras dosyalarında en çok önem taşıyan konuları, bir mirasçının zihninde oluşan sorulara göre sıralar.

Kim yetkili: adliye ve mahkeme

İstanbul Adliyesi’nin resmî sayfasında başsavcılığın yargı alanı olarak Beşiktaş da sayılmıştır. Hukuk davalarında yetki ise HMK m.11 ile belirlenir: miras davalarında murisin son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir. Mirasçılık belgesi sulh hukuk mahkemesinden alınır; tenkis, muris muvazaası ve vasiyetnamenin iptali gibi davalar asliye hukuk mahkemesinde görülür.

Vasiyetname: şekil, açılış ve iptal

Beşiktaş’ta eğitimli, mal varlığı çeşitlenmiş ailelerde vasiyetname düzenlenmesi nadir değildir. Vasiyetname resmî şekilde, el yazısıyla veya sözlü olarak yapılabilir; her biri için ayrı şekil şartları vardır. Şekil şartlarına uyulmaması, vasiyetnamenin iptal sebebidir (TMK m.557). İptal davasının süresi, mirasçının vasiyetnamenin açıldığını ve iptal sebebini öğrenmesinden itibaren bir yıldır; ayrıca hak düşürücü üst süreler vardır (m.559). Vasiyetname sulh hukuk hâkimi tarafından açılır ve ilgililere bildirilir (m.595-596).

Mirastan çıkarma

Murisin bir mirasçıyı mirastan çıkarması, ancak kanundaki sebeplere ve belirli şekle uygun olarak mümkündür (TMK m.510 vd.). Sebebin vasiyetnamede açıkça yazılması gerekir; sebep yazılmamış ya da ispatlanamamışsa çıkarma hükümsüz kalır ve saklı pay mirasçıya geri döner. Bu konu, aile içinde ağır tartışmaların yaşandığı dosyalarda sık gündeme gelir.

Yurt dışındaki mirasçılar ve yabancılık unsuru

Beşiktaş’ta yaşayan birçok kişinin yurt dışında yaşayan çocuğu veya yurt dışında mal varlığı bulunabilir. MÖHUK m.20 uyarınca miras, ölenin millî hukukuna tabidir; taşınmazlar bakımından bulundukları ülke hukuku uygulanır. Yurt dışındaki bir hesap ya da gayrimenkulün tespiti, ilgili ülkenin usulüne göre yapılır. Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de tanınması ve tenfizi ayrı bir süreçtir.

Saklı pay ve tenkis

Saklı pay, mirasbırakanın serbestçe tasarruf edemeyeceği paydır; altsoy için yasal payın yarısı, ana-baba için dörtte biri, sağ kalan eş için ise birlikte olduğu mirasçılara göre yasal payın tamamı ya da dörtte üçüdür (TMK m.506). Tenkis davası (m.560), bu payı aşan tasarrufları azaltmayı amaçlar. Süreler m.571’de yer alır ve hak düşürücüdür. Hisse senedi, banka hesabı, sanat eseri veya mücevher gibi değerli varlıklar da tenkis hesabına dâhildir; değerlerin tespiti için bilirkişi gerekir.

Mirasın değerinin tespiti

Terekenin değeri, ölüm anındaki piyasa değeriyle belirlenir. Taşınmazlar için tapu değeri değil, gerçek rayiç değer esas alınır. Banka hesapları, yatırım fonları ve sigorta poliçeleri için ilgili kurumlardan bilgi istenir. Mirasçılar bu bilgilere ulaşamıyorsa, mahkemeden ilgili kurumlara müzekkere yazılmasını talep edebilir.

Mirasın reddi ve kabul

Mirasçı, murisin borçlarının fazla olduğunu düşünüyorsa üç ay içinde ret beyanında bulunabilir (TMK m.606). Mal varlığının fazlasıyla borcu karşılayabileceği durumlarda ise kabul avantajlı olabilir. Karar vermeden önce terekenin resmî defteri tutulabilir; böylece mirasçılar gerçek durumu görerek karar verir.

Konut kooperatifi, site ve kat mülkiyeti boyutu

Beşiktaş’taki konutların önemli bir kısmı kat mülkiyetine tabi apartmanlarda ve sitelerde bulunur. Mirasçı olan kişi, muris adına kayıtlı dairenin aidat ve yönetim giderlerinden de mirasın kabulüyle birlikte sorumlu hâle gelir. Kat malikleri kuruluna katılma, oy kullanma ve alacak takip etme hakkı mirasçılara geçer; ancak mirasçılık belgesi ve tapu intikali tamamlanmadıkça bu hakların kullanımı pratikte güçleşir. Aidat borcu çıkan dairede terekenin borç durumu bu nedenle önceden araştırılmalıdır.

Ayrıca Boğaz çevresindeki bazı yapılar için koruma statüsü, kullanım izinleri ve onarım şartları sözkonusudur. Bu tür taşınmazların paylaşımında ortaklığın giderilmesi ve aynen taksim ihtimali sınırlı kalır; satış yolu daha sık gündeme gelir. Mirasçılardan birinin evi kendisine bırakmak istemesi hâlinde diğer mirasçılara denkleştirme olarak ödeme yapılması, ailelerin sıkça tercih ettiği bir çözümdür ve yazılı sözleşmeye bağlanmalıdır.

Beşiktaş’ta sık sorulanlar

Annem yaşarken evi kardeşime devretti, bu devir geçersiz midir?

Devir geçerli olabilir; ancak gerçekte bir bağışsa ve saklı payınızı ihlal ediyorsa tenkis davası açılabilir. Devrin hukuki niteliği belgelerle incelenir.

Vasiyetname yalnız bir çocuğuma bırakılmış, diğerleri ne yapabilir?

Saklı pay sahipleri için tenkis yolu açıktır. Şekil eksikliği varsa iptal davası da değerlendirilir.

Yurt dışında yaşayan mirasçı işlemleri nasıl takip eder?

Konsolosluk ya da noter aracılığıyla vekâlet verilebilir. Belgelerin yetkili makamlarca onaylanması, ülkeye göre apostil veya konsolosluk tasdikiyle sağlanır.

Murisin banka hesaplarının bilgisi mirasçıya verilir mi?

Mirasçılık belgesi ibraz eden mirasçı, bankadan murisin hesap bilgilerini talep edebilir. Bankanın yanıt vermemesi hâlinde mahkemeden ilgili kuruma yazı yazılması istenir.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.