30 Saniyede Özet
Çevre Temizlik Vergisi’ni (ÇTV) binayı KULLANAN kişi öder — malik değil, kiracı veya fiilen kullanan kim ise mükellef odur (2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu Mükerrer m.44). Konutlarda vergi, su tüketim miktarına göre hesaplanır ve su faturasında ayrıca gösterilerek su idaresince tahsil edilir. İşyerlerinde ise bina grubu/derecesine göre belirlenen yıllık sabit tarife uygulanır ve emlak vergisi taksit sürelerinde ödenir. Önemli bir ayrım: taşınmazı sonradan satın alan biri, emlak vergisinden farklı olarak, eski malikin ödenmemiş ÇTV borcundan sorumlu tutulamaz.
Hukuki Dayanak: 2464 Sayılı Kanun Mükerrer m.44
Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan, belediyenin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binalar ÇTV’ye tabidir. Verginin mükellefi, binayı kullanan kişidir — mükellefiyet binanın kullanımıyla başlar. Kamu binaları, üniversiteler, ibadet yerleri, elçilik binaları gibi bazı kullanımlar muaftır.
Vergi Nasıl Hesaplanır?
- Konutlarda: Su tüketim miktarı esas alınır — metreküp başına büyükşehirlerde ve diğer yerlerde farklı (yeniden değerleme oranıyla her yıl güncellenen) tutarlar üzerinden hesaplanır; su faturasında ayrıca gösterilip su tüketim bedeliyle birlikte tahsil edilir.
- İşyeri ve diğer kullanımlarda: Binanın büyükşehir olup olmamasına, bina grubuna (1-7. grup) ve dereceye (1-5. derece) göre belirlenen yıllık sabit tarife uygulanır; büyükşehirlerde %25 artırımlı alınır. Bu vergi, her yılın Ocak ayında tahakkuk etmiş sayılır ve emlak vergisinin taksit sürelerinde (Mart-Mayıs ve Kasım) ödenir.
Su şebekesi dışından su temin eden konutlarda ÇTV, tarifenin 7. grubundaki belediye meclisince belirlenecek dereceye göre hesaplanır.
Güncel Yargı Kararı: Yeni Malik Eski ÇTV Borcundan Sorumlu mu?
Danıştay 9. Dairesi’nin 07.11.2024 tarihli, E.2024/2543 K.2024/6108 sayılı kararında, cebri icra yoluyla taşınmaz satın alan bir şirkete, eski malikin ödemediği geçmiş dönem emlak vergisi VE çevre temizlik vergisi borçları için ödeme emri düzenlenmiştir. Daire, emlak vergisinde Emlak Vergisi Kanunu m.30 uyarınca devralanın geçmiş döneme ait borçtan müteselsilen sorumlu olduğunu kabul etmiş; ancak çevre temizlik vergisi yönünden hem Emlak Vergisi Kanunu’nda hem de 2464 sayılı Kanun’un ÇTV’yi düzenleyen mükerrer m.44’ünde taşınmazı devralanın devir öncesi borçlardan müteselsil sorumluluğuna ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığına hükmederek, bu kısımdaki ödeme emrini hukuka aykırı bulmuştur. Karar, ÇTV mükellefiyetinin kişiye (kullanana) bağlı olduğunu ve mülkiyet devriyle geçmiş borcun yeni malike aktarılamayacağını açıkça göstermektedir.
ÇTV ile ilgili bir ödeme emri veya uyuşmazlığınız için ön değerlendirme isterseniz WhatsApp’tan yazabilirsiniz.
Yargıtay Kararı: Kira Sözleşmesinde ÇTV Kiracıya Yüklense Bile Ödenmemesi Tahliye Sebebi Değildir
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E.2017/9272 K.2017/4570 sayılı, 04.04.2017 tarihli kararında (oy çokluğu, karar düzeltme isteminin reddi) 2464 sayılı Kanun mükerrer m.44 uyarınca çevre temizlik vergisinin mükellefinin binayı kullanan kişi, kiraya verilen binalarda ise kiracı olduğunu vurgulamıştır. Ancak Daire, TBK m.302’de düzenlenen vergi ve benzeri yükümlülüklerin, TBK m.303’teki kullanımla ilgili yan giderlerden ayrı tutulduğunu; bu nedenle sözleşmeyle kiracıya yüklenen emlak vergisi ve çevre temizlik vergisinin ödenmemesinin TBK m.315 anlamında temerrüt, fesih ve tahliye sebebi olamayacağını, kiraya verenin ödediği bu tutarları ancak genel hükümlere göre adi alacak olarak kiracıdan isteyebileceğini belirtmiştir. Karar, 1968 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararına (E.1966/14 K.1968/7) da dayanmaktadır; karşı oy yazısında ÇTV’nin kullanımdan doğan bir yan gider sayılması gerektiği savunulmuştur. Uygulama açısından sonuç: kiracı ÇTV’yi ödemezse kiraya veren belediyeye karşı sorumlu tutulabilir ve ödediğini kiracıdan alacak davasıyla ister; fakat yalnızca bu vergi borcuna dayanarak tahliye isteyemez.
Sıkça Sorulan Sorular
Çevre temizlik vergisini kim öder, malik mi kiracı mı?
Binayı fiilen kullanan kişi öder — kiracı oturuyorsa mükellef kiracıdır, malik oturuyorsa mükellef maliktir.
ÇTV nasıl ödenir?
Konutlarda su faturasıyla birlikte; işyerlerinde emlak vergisi taksit dönemlerinde (Mart-Mayıs ve Kasım) ödenir.
Taşınmazı satın aldım, eski sahibinin ÇTV borcundan sorumlu muyum?
Hayır — Danıştay içtihadına göre ÇTV’de devralanın geçmiş borçtan müteselsil sorumluluğuna dair bir hüküm yoktur (emlak vergisinden farklı olarak).
İşyeri kapatılırsa ÇTV ödenmeye devam eder mi?
Mükellefiyet binanın kullanımıyla başlayıp bittiğinden, kullanım sona erdiğinde bildirimde bulunularak mükellefiyetin sona erdirilmesi gerekir.
Su şebekesi olmayan yerlerde ÇTV nasıl hesaplanır?
Tarifenin 7. grubundaki, belediye meclisince belirlenecek dereceye göre sabit tutar üzerinden hesaplanır.