Çocuğun Cinsel İstismarına İlişkin Özel CMK Hükümleri — TCK m.103 2026

5237 sayılı TCK m.103 çocuğun cinsel istismarı suçunda 5271 sayılı CMK ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu özel usul kuralları getirir. Bu rehberde adli görüşme odası, beyan tek alma, gizlilik ve katılan vekili konuları açıklanmaktadır.

TCK m.103 — Suç Tanımı

m.103/1: Çocuğu cinsel yönden istismar etme — 8 yıldan 15 yıla kadar hapis
m.103/1 alt sınır 16 yıl: 12 yaşından küçüğe karşı işlenmesi halinde
m.103/2: Vücuda organ veya cisim sokulması — 16 yıldan az olmamak üzere; 12 yaşından küçükte alt sınır 18 yıl
m.103/3: Birden fazla kişi tarafından, kamu görevini ve hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuzu kötüye kullanmak suretiyle, üçüncü derece dahil kan veya kayın hısımlığı, evlat edinen, vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile veya sağlık hizmeti veren tarafından işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılır

5395 sayılı ÇKK m.4 — Temel İlkeler

Çocuğun yarar ve esenliğinin gözetilmesi
Ayrımcılık yasağı
Çocuğun yaşama, gelişme, korunma ve katılım haklarının güvence altına alınması
Çocuğun ve ailesinin herhangi bir nedenle ayrımcılığa tabi tutulmaması

Adli Görüşme Odası (AGO)

Adli Görüşme Odası Yönetmeliği (RG 25.07.2022) uyarınca 18 yaş altı mağdur çocukların ifadesi yalnızca AGO’da alınır. AGO uygulamasında:

Çocuk ile özel görüşmeci (sosyal hizmet uzmanı/psikolog/pedagog) yalnız bulunur
Hakim, savcı, sanık vekilleri ayrı odadan tek yönlü cam veya monitör aracılığı ile izler
Soru, görüşmeci aracılığı ile yöneltilir
Görüşme video kaydına alınır (5271 sayılı CMK m.236/3)
Mağdur çocuğun beyanı kural olarak tek seferde alınır — yeniden ifade alınmaması esastır

Beyan Tek Alma İlkesi — CMK m.236

İstismar mağduru çocuk soruşturma ve kovuşturma sürecinde mümkün olduğunca tek seferde ifade verir. Yeniden ifade alma zorunluluğu ortaya çıkarsa, beyan yine AGO’da, aynı görüşmeci eşliğinde alınır. Bu uygulama hem çocuğun ikincil mağduriyetini önler hem de beyanın tutarlılığını korur.

Gizlilik — CMK m.157, ÇKK m.4

Soruşturma evresinin gizli olması
Mağdur çocuğun kimlik bilgilerinin yayımlanması yasak
Basına bilgi sızdırılması TCK m.285 (gizliliği ihlal) suçunu oluşturabilir
Duruşma ÇKK m.13/2 uyarınca kapalı yapılır — kararın açıklanması açık olabilir

Katılan Vekili — CMK m.234

Çocuk mağdur için zorunlu vekil atanır (CMK m.234/2). Baro tarafından çocuk hukuku alanında çalışan hukuk bürosu görevlendirilir. Çocuğun yasal temsilcisi (veli/vasi) ile menfaat çatışması varsa CMK m.234/3 uyarınca SHU/aile mahkemesi marifetiyle ayrı vekil atanır.

Tıbbi Muayene

Çocuğun adli tıp muayenesi bir kez ve uzman doktor ile psikolog/sosyal hizmet uzmanı eşliğinde yapılır. Adli Tıp Kurumu 6. İhtisas Kurulu çocuk istismarı vakalarında deneyimlitır. Muayene için yasal temsilcinin onayı esastır; menfaat çatışması halinde Aile Mahkemesi karar verir.

Etkin Pişmanlık ve Uzlaştırma

Çocuğa karşı işlenen cinsel istismar suçu için uzlaştırma uygulanmaz (CMK m.253/3). Etkin pişmanlık (TCK m.168) bu suç için öngörülmemiştir. HAGB (CMK m.231) uygulanmaz çünkü ceza alt sınır yüksektir.

İlgili Mevzuat

5237 sayılı TCK m.103, m.104, m.43
5271 sayılı CMK m.234, m.236, m.253, m.236/3
5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m.4, m.13
Adli Görüşme Odası Yönetmeliği
BM Çocuk Hakları Sözleşmesi m.34, m.39
Lanzarote Sözleşmesi (Çocukların Cinsel Sömürü ve İstismara Karşı Korunması)