Devlet Siber Saldırılarında Sorumluluk

Devlet destekli veya devletten kaynaklanan siber saldırılar, uluslararası hukuk ve ulusal sorumluluk hukuku açısından karmaşık değerlendirmelere konu olmaktadır. Devlet sorumluluğu, atfedilebilirlik ve mukabele hakkı temel kavramlardır.

Uluslararası Hukuk Çerçevesi

Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilen Devletlerin Uluslararası Sorumluluğuna İlişkin Maddeler (ARSIWA) siber saldırılarla devlet sorumluluğunun değerlendirmesinde temel referanstır. Uluslararası teamül hukuku ve BM Şartı ilkeleri uygulanır.

Atfedilebilirlik

Bir siber saldırının devlet aktörüne atfedilmesi teknik ve hukuki olarak zorlu bir süreçtir. Adli bilişim çalışmaları, istihbarat verileri ve siyasi göstergeler birlikte değerlendirilir. Atıf yapılan devletin sorumluluğu için fiilin kontrolü veya talimatla yapıldığının ispatı aranır.

Egemenlik İlkesi

Devletlerin siber alandaki egemenliği, başka devletlerin sistemlerine izinsiz müdahaleyi yasaklar. Egemenlik ihlali nitelikli siber saldırılar uluslararası hukuk ihlali oluşturur. Tallinn Manual 2.0 bu alanda önemli akademik referanstır.

Mukabele Hakkı

Devletler kendilerine yönelik siber saldırılara orantılı mukabelede bulunma hakkına sahiptir. Mukabele tedbirleri uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olmalı, sivil hedeflere zarar vermemelidir.

Türk Mevzuatında Yansımalar

Türkiye’de siber güvenlik alanında Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi ve Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi (USOM) koordinasyon merkezleridir. 2020 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi siber güvenlik kurumlarının yetkilerini düzenler.

Cezai Sorumluluk

Siber saldırı 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun bilişim suçlarına ilişkin hükümleri kapsamında cezai soruşturmaya konu olabilir. Devlet aktörleri olduğu iddia edilen saldırılarda diplomatik dokunulmazlık tartışmaları gündeme gelebilir.

Hukuki Tazminat

Özel sektör mağdurları siber saldırı kaynaklı zararları için sorumlulara karşı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde tazminat davası açabilir. Devlet sorumluluğu söz konusu olduğunda diplomatik yollar tercih edilir.

Yargısal Yaklaşım

Siber suçlara ilişkin Türk yargısı dijital delillerin güvenilirliğini ve teknik bilirkişi raporlarını titizlikle değerlendirir. Yargıtay 11. Ceza Dairesi 29.09.2025 tarih ve 2025/12291 K. sayılı kararı dijital delillerin değerlendirmesinde önemli ilkeler içermektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Devlet kaynaklı siber saldırı nasıl ispatlanır?

Adli bilişim, istihbarat ve diplomatik kaynakların birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Uluslararası tahkim mümkün müdür?

Devletler arası uyuşmazlıklarda Uluslararası Adalet Divanı yetkili olabilir.

Sivil mağdur ne yapabilir?

Cumhuriyet savcılığına şikayet ve tazminat davası seçenekleri vardır.

Sonuç

Devlet siber saldırıları sorumluluk hukuku gelişmekte olan dinamik bir alandır. Hem hukuki hem de teknik çalışma alanı ile değerlendirme yapılması zorunludur.