Drone (İHA) Hukuku — SHGM Yönetmeliği ve Sorumluluk 2026
İnsansız Hava Aracı (İHA) kullanımı, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün (SHGM) İHA Talimatı (SHT-İHA) ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu çerçevesinde düzenlenir. Bu rehberde sınıf ayrımı, kayıt-pilot ehliyeti, kişisel veri ihlali ve kaza sorumluluğu açıklanmaktadır.
İHA Sınıfları
- İHA0: 500 gr altı (kayıt zorunlu değil; ticari kullanımda farklılaşır)
- İHA1: 500 gr – 4 kg (SHGM kaydı zorunlu)
- İHA2: 4 kg – 25 kg (kayıt + pilot belgesi)
- İHA3: 25 kg – 150 kg (kayıt + pilot belgesi + uçuş izni)
- İHA4: 150 kg üstü (sertifikasyon)
Uçuş Sınırları
- Görüş alanı içinde (VLOS) uçuş kuralı esastır
- Maksimum yer üstü yüksekliği 120 metre (yasak bölge dışında)
- Havaalanı, askeri tesis, cezaevi, enerji santrali yakınları yasak
- Kalabalıklar üstü uçuş yasak (acil durum hizmetleri hariç)
- Geceleyin uçuş özel izne tabi
Kişisel Veri ve Mahremiyet
Drone ile görüntü/video kaydı kişisel veri işleme sayılır:
- KVKK m.5/1 — Açık rıza veya m.5/2 hukuki sebeplerden biri aranır
- Ev/bahçe gibi özel alanların görüntülenmesi TCK m.134 özel hayatın gizliliği suçunu oluşturabilir
- Görüntü kaydı tek başına suç değil ise, paylaşım TCK m.134/2 ve m.136 (kişisel verilerin yayma) açısından değerlendirilir
- Aydınlatma yükümlülüğü (KVKK m.10): Açık alanlarda kayıt yapan operatör, makul yöntemle bilgilendirme yapmalıdır
Trafik Kaza Sorumluluğu
İHA kazasıyla bir kişi yaralanır veya mal zarar görürse:
- TBK m.49 haksız fiil sorumluluğu
- TBK m.71 tehlike sorumluluğu (havadan kaza, ağır işletme)
- 2920 sayılı TSHK m.134 üçüncü şahıs zararı — operatör kusursuz sorumlu
- Zorunlu mali sorumluluk sigortası (SHT-İHA m.21) — ticari kullanımda
İdari Yaptırımlar
- Yasak bölge ihlali — 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.32 ve TSHK çerçevesinde idari para cezası
- Kayıtsız uçuş — SHGM tarafından idari yaptırım
- Drone’a el konulması ve kayıt iptali
- Tekrar eden ihlallerde pilot belgesinin iptali
İlgili Mevzuat
- 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu m.134
- SHGM SHT-İHA Talimatı
- 6698 sayılı KVKK m.5, m.10, m.12
- 5237 sayılı TCK m.134, m.136
- 6098 sayılı TBK m.49, m.71
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.32
