E-Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı Sorumluluğu — 6563 sayılı Kanun 2026
6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve 2022 değişiklikleri (7416 sayılı Kanun) ile Türkiye’de e-ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının (Trendyol, Hepsiburada, Amazon, n11 vb.) sorumluluğu yeniden düzenlenmiştir. Bu rehberde aracı hizmet sağlayıcı tanımı, sorumluluk rejimi ve net hizmet hacmi eşikleri açıklanmaktadır.
Kavramsal Çerçeve — m.2
- Hizmet sağlayıcı: Elektronik ticaret faaliyetinde bulunan gerçek veya tüzel kişiler
- Aracı hizmet sağlayıcı (AHS): Başkalarına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamı sağlayan
- Elektronik ticaret pazaryeri: AHS’nin oluşturduğu, satıcıların tüketicilere ulaştığı dijital platform
- Net işlem hacmi: Yıllık brüt satış geliri (KDV hariç)
AHS’nin Genel Yükümlülükleri — m.9
- Satıcının kimlik bilgilerini güncel tutmak
- Hukuka aykırı içeriklerin kaldırılması (uyar-kaldır)
- Bilgi sistemlerinin güvenliği
- Aydınlatma ve onay gereklilikleri
- Tüketici şikâyet kanalı
- Reklam veya bayi sözleşmesi tanımına bağlı olmayan ücret almama
2022 Değişiklikleri — Net Hacim Eşikleri
7416 sayılı Kanun ile 6563’e eklenen m.2/A ve m.6/A-D, AHS’leri net işlem hacmine göre kategorilere ayırmıştır (yıllık tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir):
Orta Ölçekli AHS
Net işlem hacmi belirli eşiği aşan AHS’ler için:
- Toplam satışların belirli bir oranını aşacak şekilde tek satıcının bayilik veya münhasır temsilcilik yoluyla satış yapamaması
- Reklam ve indirim bütçesinin sınırlandırılması
- Toplam reklam harcaması sınırı
Büyük Ölçekli AHS
- Toplam reklam harcamalarına ek sınırlamalar
- İndirim bütçesi sınırı
- Aracı hizmet bedeli (komisyon) sınırlamaları
- Satıcıya yüklenen değişiklik usulü — 6 ay öncesinden yazılı bildirim
- Kendi markası ile satış yasağı (sınırlı istisnalarla)
Çok Büyük Ölçekli AHS
- Yukarıdaki tüm yükümlülükler
- Etkin durum bildirimi (kayıtlı bilgilerin yıllık olarak yenilenmesi)
- Veri taşınabilirliği
- Bağımsız hesap denetimi raporu
Sorumluluk Rejimi — m.9
AHS, satıcının yaptığı satıştan kural olarak sorumlu değildir; ancak:
- Hukuka aykırı içeriği bilmesi veya bilmesi gerekmesi halinde uyar-kaldır prosedürünü işletmediyse sorumlu olur
- Tüketici nezdinde satıcı izlenimi yaratıyorsa (markası, tasarımı, reklam dili) satıcı gibi sorumlu olabilir (TBK m.50 görünüş esası)
- 6502 sayılı TKHK m.4 aydınlatma yükümlülüğü kapsamında — satıcının kim olduğunu net belirtme zorunluluğu
Uyar-Kaldır (Notice and Takedown)
- Hak sahibi (telif, marka, kişilik hakkı) AHS’ye uyarı bildirir
- AHS, 48 saat içinde içeriğin durumunu bildirir; haklı bulduğunda kaldırır
- Satıcı 7 gün içinde itiraz edebilir
- İtiraz halinde AHS, hak sahibini hukuki süreç başlatması için bilgilendirir
- 5651 sayılı Kanun m.9 koşulları ile birlikte değerlendirilir
Yönetmelik ve Genelgeler
- Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik
- Tüzel Kişiliği Olmayan Aracılar Hakkında Tebliğ
- Ticaret Bakanlığı denetim yetkisi (m.11)
İdari Para Cezaları — m.12
- Aydınlatma ve onay yükümlülüğü ihlali
- Aracı hizmet bedeli sınırı ihlali
- Reklam bütçesi sınırı ihlali
- Münhasırlık yasağı ihlali
- Cezalar AHS ölçeğine göre farklılaşır; tekerrürde artırım uygulanır
Tüketici Hak Yolları
- TKHK m.66 vd. tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi
- Cayma hakkı (m.48) — 14 gün
- Ayıplı mal (m.8) — 2 yıl zamanaşımı
- AHS’nin satıcı gibi sorumlu tutulması — somut olayda görünüş esası
İlgili Mevzuat
- 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun
- 7416 sayılı Kanun (2022 değişiklikleri)
- 6502 sayılı TKHK m.4, m.8, m.48, m.66
- 5651 sayılı İnternet Kanunu m.5, m.9
- 6098 sayılı TBK m.50
- 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (rekabet boyutu)
