E-ticaret, Türkiye’de en hızlı büyüyen iş modellerinden biri. Ancak bir internet sitesi veya pazar yeri mağazası açmak, beraberinde çok sayıda hukuki yükümlülük getirir. Bu rehber; e-ticaret işletmelerinin uyması gereken temel mevzuatı, en sık karşılaşılan hukuki riskleri ve bir e-ticaret hukuku avukatının hangi aşamalarda fark yarattığını açıklıyor.
E-Ticaret İşletmesinin Temel Hukuki Yükümlülükleri
Mesafeli sözleşme kapsamında satış yapan her işletme, tüketiciye satış öncesi belirli bilgileri sunmak ve sözleşme sürecini mevzuata uygun yürütmek zorundadır. Aşağıdaki tablo temel yükümlülükleri özetler:
| Yükümlülük | Dayanak | Ne İşe Yarar? |
|---|---|---|
| Ön Bilgilendirme Formu | Mesafeli Sözleşmeler Yön. | Tüketiciye sipariş öncesi tüm koşulları bildirir |
| Mesafeli Sözleşme | 6502 sayılı Kanun m.48 | Taraflar arası satış sözleşmesini kurar |
| ETBİS Kaydı | Elektronik Ticaret Yön. | Elektronik ticaret bilgi sistemine kayıt zorunluluğu |
| KVKK Uyumu | 6698 sayılı Kanun | Müşteri verisinin hukuka uygun işlenmesi |
| Mesafeli İletim İzni | İYS / Ticari İleti Yön. | SMS/e-posta pazarlamada onay yönetimi |
Ön Bilgilendirme Formunda Bulunması Gerekenler
- Satıcının unvanı, adresi ve iletişim bilgileri
- Ürünün temel nitelikleri ve tüm vergiler dahil toplam fiyatı
- Teslimat masrafları ve ödeme/teslimat koşulları
- Cayma hakkının kullanım şartları, süresi ve usulü
- Şikayet başvurularının iletileceği merciler (Tüketici Hakem Heyeti)
Cayma Hakkı ve İade Süreçleri
Tüketici, mesafeli sözleşmelerde kural olarak 14 gün içinde gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden cayma hakkına sahiptir. Ancak bazı ürün grupları bu hakkın istisnasıdır:
| Durum | Cayma Hakkı |
|---|---|
| Standart ürün satışı | 14 gün içinde var |
| Kişiye özel hazırlanan ürün | Kural olarak yok |
| Ambalajı açılmış hijyenik ürün | Kural olarak yok |
| Dijital içerik (indirilmiş) | İfa başlayınca yok |
E-Ticarette Sık Yapılan Hukuki Hatalar
- Eksik ön bilgilendirme: Cayma hakkı usulünün eksik bildirilmesi cayma süresini uzatır.
- İzinsiz ticari ileti: Onaysız SMS/e-posta göndermek İYS yükümlülüğü ihlalidir.
- Yanıltıcı fiyat/kampanya: Reklam Kurulu tarafından ceza ve durdurma kararı riski.
- KVKK aydınlatma eksikliği: Açık rıza ile aydınlatmanın karıştırılması.
- ETBİS kaydının yapılmaması: Belirli ciro eşiklerinde idari yaptırım.
Bir E-Ticaret Hukuku Avukatı Ne Yapar?
- Site sözleşmelerini (mesafeli sözleşme, KVKK metinleri, üyelik sözleşmesi) hazırlar ve mevzuata uyarlar.
- ETBİS, İYS ve veri sorumlusu kayıtları konusunda uyum yönetir.
- Reklam Kurulu ve Tüketici Hakem Heyeti süreçlerini takip eder.
- Pazar yeri (marketplace) sözleşmelerini ve sağlayıcı ilişkilerini denetler.
- Fikri mülkiyet ve marka ihlali davalarını yürütür.
Sıkça Sorulan Sorular
E-ticaret sitesi açmak için ETBİS kaydı zorunlu mu?
Tüketici cayma hakkını kaç gün içinde kullanabilir?
İzinsiz SMS/e-posta gönderiminin yaptırımı nedir?
Not: Bu içerikteki süre, eşik ve ceza bilgileri genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişebilir. Somut durumunuz için Av. Bilal Alyar ile görüşerek güncel düzenlemeyi teyit etmenizi öneririz.