Finansal Kiralama (Leasing) Sözleşmesi: 6361 Sayılı Kanun Rehberi 2026

6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu, finansal kiralama (leasing) sözleşmesinin hukuki rejimini düzenler. Finansal kiralama, finansal kiralayanın bir taşınır veya taşınmaz malın zilyetliğini, taşınır veya taşınmaz malın kullanımını sağlamak amacıyla finansal kiracıya bedeli karşılığında devrettiği sözleşmedir.

Finansal Kiralama Sözleşmesinin Tanımı (m.18)

Finansal kiralama sözleşmesi; kiralayanın, kiracının talebi ve seçimi üzerine üçüncü bir kişiden veya bizzat kiracıdan satın aldığı veya başka suretle temin ettiği veya daha önce mülkiyetine geçirmiş bulunduğu bir malın zilyetliğini, her türlü faydayı sağlamak üzere kira bedeli karşılığında, kiracıya bırakmasını öngören sözleşmedir.

Finansal Kiralamanın Konusu (m.19)

Sözleşmenin konusu, “her türlü taşınır ve taşınmaz mal” olabilir. Patent gibi fikri ve sınai haklar, yazılım, bilgisayar oyunları gibi gayri maddi haklar bu Kanunun finansal kiralama düzenlemelerinin kapsamı dışındadır (m.19/2). Bütünleyici parça veya eklenti niteliği taşıyan ancak ait olduğu asıl şeyden ayrı olarak satılması mümkün olan mallar için ayrı sözleşme yapılabilir.

Sözleşmenin Şekli (m.22)

Finansal kiralama sözleşmesi yazılı şekilde yapılır. Taşınmaza ilişkin sözleşmeler tapu siciline şerh edilir. Hava ve deniz vasıtalarına ilişkin sözleşmeler bunların kayıtlı olduğu sicillere tescil edilir. Tescil ve şerh, sözleşmenin üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirliğini sağlar.

Tarafların Hak ve Yükümlülükleri (m.23-26)

Kiralayan, sözleşmeye konu malın zilyetliğini sözleşmede belirtilen şartlarla kiracıya geçirmek; sözleşme süresince mülkiyetin korunması ve sicile gerekli kayıt-tescili sağlamakla yükümlüdür. Kiracı; sözleşmede kararlaştırılan kira bedellerini ödemek, malı sözleşmeye uygun kullanmak, gerekli bakım ve onarımı yapmak, sigortalamak (sigorta primlerini ödemek), zilyetliğini başkasına devretmemek ve mülkiyetin sözleşme bitiminde kiralayana ait olduğunu kabul etmekle yükümlüdür.

Hasarın Geçişi (m.24/3)

Finansal kiralama konusu malın zilyetliğinin kiracıya devrinden sonra hasara veya zarara uğraması veya kullanılamayacak hale gelmesi halinde, hasar tüm sonuçlarıyla birlikte kiracıya ait olur. Bu hüküm finansal kiralamayı klasik kiraya verme sözleşmesinden ayırır.

Sözleşme Süresi ve Mülkiyetin Devri (m.21, m.25)

Finansal kiralama sözleşmesi, sürenin sonunda mülkiyetin kiracıya devri ile sona erebilir. Sözleşmede mülkiyetin devri öngörülmüşse, kiracı sözleşme sonunda sembolik bir bedel karşılığında veya bedelsiz olarak malın mülkiyetini iktisap eder. Aksi halde mal kiralayana iade edilir.

Sözleşmenin Sona Ermesi (m.30-32)

Sözleşme; süresinin dolması, kiracının iflası, taraflar arasında anlaşma veya fesih sebepleriyle sona erebilir. Kiracının dört aydan fazla art arda kira bedellerini ödememesi, kiralayanın yazılı ihtarına rağmen otuz gün içinde ödeme yapılmaması ve fesih hakkının kullanılması ile sözleşme feshedilebilir (m.31).

Vergi Avantajları

Finansal kiralama, KDV Kanunu m.17/4-y uyarınca özel KDV uygulaması taşır; banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV) yerine KDV uygulanır. Belirli yatırım malları için %1 KDV oranı uygulanabilir. Kurumlar Vergisi Kanunu m.5/1-h uyarınca finansal kiralama yoluyla edinilen ve değer artışı kazandıran taşınmaz satışlarında belirli koşullarla istisna sağlanabilir.

Sat-Geri Kirala (Sale and Leaseback) — m.18/3

“Finansal kiralama konusu malın mülkiyeti, finansal kiralama şirketince satın alınmış olabilir; bu sözleşme uyarınca kiracı malın iktisabı amacıyla bizzat kendisinden de satın alınabilir.” Bu hüküm sat-geri kirala işlemine açık dayanak verir. KVK m.5/1-j uyarınca taşınmaz mallarda sat-geri kirala işlemi kurumlar vergisi istisnasına tabidir; ayrıca tapu harcı ve KDV açısından da avantaj sağlanır (KDVK m.17/4-y; Harçlar Kanunu).

Üçüncü Kişilere Karşı Korunma (m.27-29)

Sözleşme tescil ve şerh edildikten sonra, kiralayanın mülkiyet hakkı üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir. Kiracının iflası veya icra takibinde, sözleşmeye konu mal kiralayanın mülkiyetinde kabul edilir; kiracının alacaklıları bu mala haciz koyamaz. İstihkak davası açma hakkı kiralayana aittir.

İlgili Mevzuat

6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m.18-32
3065 sayılı KDV Kanunu m.17/4-y (KDV uygulaması)
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu m.5/1-j (sat-geri kirala istisnası)
492 sayılı Harçlar Kanunu (tapu harcı)
UNIDROIT Uluslararası Finansal Kiralama Sözleşmesi (Ottawa 1988)