Fon Zararında Zamanaşımı ve Başvuru Süreleri

Kısa cevap: Her yolun süresi ayrıdır: idari davada kural olarak 60 gün, haksız fiilden doğan tazminatta zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıl (ceza kanunu daha uzun süre öngörüyorsa o süre). Kurula şikâyet veya suç duyurusu, kanunda sayılan zamanaşımını kesen sebepler arasında değildir; süreler tebliğ ve öğrenme tarihine göre ayrı ayrı hesaplanır.

Son güncelleme: 11 Kasım 2026

Süreler neden ayrı ayrı izlenir?

Fon zararında yatırımcının önünde birden fazla yol bulunur: tazminat davası, Kurul işlemine karşı idari dava, savcılığa suç duyurusu. Bu yolların her birinin süresi farklı kanunda düzenlenir ve farklı bir tarihten başlar. Birinde yapılan başvuru, kural olarak diğerinin süresini etkilemez. Bu yüzden tek bir “son tarih” yoktur; her yol için ayrı bir satır açmak gerekir.

Tasfiye için ayrıca çıkarılmış özel düzenleme ve Kurul kararları da olabilir. Bunların süre öngörüp öngörmediğini güncel metinden, resmî sitelerden (spk.gov.tr, resmigazete.gov.tr) kontrol edin.

Tazminat taleplerinde zamanaşımı

Haksız fiile dayanan talep (TBK m.72)

Türk Borçlar Kanunu m.72/1’e göre tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Tazminat, ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü bir fiilden doğmuşsa o süre uygulanır.

Burada kritik olan “öğrenme” tarihidir. Zararın ne kadar olduğunun ve kimin sorumlu olduğunun ne zaman öğrenildiği somut olayda tartışılabilir. Bu tarihi gösteren belgeleri (bildirim, ödeme dökümü, hesap ekstresi) saklamak, ileride sürenin hesabında belirleyici olur.

Sözleşmeye dayanan talep (TBK m.146)

Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.146). Talebin sözleşmeye mi haksız fiile mi dayandığı, yatırımcı ile davalı arasındaki ilişkiye göre belirlenir; bu nitelendirme hangi sürenin uygulanacağını da etkiler.

Şirketin sorumlularına yöneltilen talep (TTK m.560)

Türk Ticaret Kanunu’nun anonim şirketlerde sorumluluğu düzenleyen bölümündeki m.560/1’e göre sorumlu olanlara karşı tazminat istemek hakkı, davacının zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren iki ve her hâlde zararı doğuran fiilin meydana geldiği günden itibaren beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Fiil cezayı gerektirip Türk Ceza Kanunu’na göre daha uzun dava zamanaşımına tabiyse tazminat davasına da bu süre uygulanır. Bu hükmün fon yatırımcısının talebine uygulanıp uygulanmayacağı somut olaya göre değerlendirilir.

Zamanaşımı neyle kesilir? (TBK m.154)

TBK m.154’e göre zamanaşımı, borçlunun borcu ikrar etmesiyle (örneğin kısmen ifada bulunmasıyla) ya da alacaklının dava veya def’i yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurması, icra takibinde bulunması veya iflas masasına başvurmasıyla kesilir. Kurula şikâyet, savcılığa suç duyurusu veya kuruma yazılan dilekçe bu sayımda yer almaz. Yani bunları yapmış olmak, tazminat süresinin işlemediği anlamına gelmez.

Arabuluculuk dava şartı ve süreye etkisi

Ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak ve tazminat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (TTK m.5/A-1). Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en çok iki hafta uzatılabilir (TTK m.5/A-2).

Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (6325 sayılı Kanun m.18/A-15). Uyuşmazlığın ticari dava sayılıp sayılmadığı, taraflara ve talebe göre ayrıca belirlenir.

İdari yargıda süreler

İptal davası (İYUK m.7)

Özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür ve idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7).

İdareye başvuru süreyi durdurur (İYUK m.11)

İdari yargıda kural farklıdır. Dava açmadan önce işlemin kaldırılması veya değiştirilmesi, dava süresi içinde üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan istenebilir; bu başvuru işlemeye başlamış dava süresini durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; ret üzerine süre yeniden işler ve başvuruya kadar geçen süre de hesaba katılır (İYUK m.11).

Tam yargı davası (İYUK m.12 ve m.13)

Hakları idari bir işlemle ihlal edilenler doğrudan tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilir; önce iptal davası açıp bunun kararının tebliğinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası da açabilirler (İYUK m.12). Zarar bir idari eylemden doğmuşsa, dava açmadan önce eylemin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurmak gerekir (İYUK m.13/1). Kurulun hangi işlem veya eylemine karşı dava açılabileceği ayrı bir değerlendirmedir: SPK işlemine karşı iptal ve tam yargı davası.

Ceza tarafında süreler

Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı bir suçta, yetkili kişi fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden itibaren altı ay içinde şikâyette bulunmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m.73/1-2). Re’sen soruşturulan suçlarda bu süre aranmaz; olaydaki fiilin hangi suç tipine girdiği somut olaya göre belirlenir.

Savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verirse, suçtan zarar gören kararın kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir (CMK m.173/1). Bu süre kısadır ve tebliğ tarihinden başlar.

Süre takvimi için şunlar yapılabilir

Her tebligatın zarfını ve tebliğ tarihini saklayın; idari dava ve itiraz süreleri buradan başlar.
Zararı ve sorumluyu ilk ne zaman öğrendiğinizi gösteren belgeyi ayırın.
Tazminat, idari dava ve ceza yolu için ayrı süre satırı açın; birindeki başvuruya güvenip diğerini beklemeyin.
Tazminat yolunda arabuluculuk şartının bulunup bulunmadığını dava hazırlığının başında belirleyin.

Belgelerin nasıl toplanacağı ve dava yolu için: yatırım fonu zararı için tazminat davası. Hangi sürenin işlediğini ve nereden başladığını belirlemek için somut dosyanın incelenmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Fon zararı için tazminat davasında zamanaşımı ne kadar?

Haksız fiile dayanan talepte zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıldır; ceza kanunu daha uzun süre öngörüyorsa o süre uygulanır (TBK m.72/1). Sözleşmeye dayanan alacakta, kanunda aksine hüküm yoksa on yıldır (TBK m.146). Hangisinin uygulanacağı talebin dayanağına göre belirlenir.

Kurula şikâyet ya da suç duyurusu zamanaşımını keser mi?

TBK m.154’te sayılan kesme sebepleri borçlunun ikrarı ile dava, def’i, icra takibi ve iflas masasına başvurudur. Şikâyet ve suç duyurusu bu sayımda yer almaz; tazminat süresi ayrıca izlenmelidir.

Arabulucuya başvurmak süreyi etkiler mi?

Evet. Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (6325 sayılı Kanun m.18/A-15).

Kurul işlemine karşı dava süresi ne zaman başlar?

Özel kanunda ayrı süre yoksa altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7). İşlemin kaldırılması için idareye dava süresi içinde başvurulursa süre durur; otuz gün cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır (İYUK m.11).

Kovuşturmaya yer olmadığı kararına ne kadar sürede itiraz edilir?

Kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir (CMK m.173/1).

Resmî kaynaklar

İlgili rehberler

Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olayınız için bir avukattan görüş alınız.

Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY